UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepyszny

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepyszny
przepyszny
przepyszny
przepyszne
przepyszna
D. przepysznego
przepysznego
przepysznego
przepysznego
przepysznej
C. przepysznemu
przepysznemu
przepysznemu
przepysznemu
przepysznej
B. przepysznego
przepysznego
przepyszny
przepyszne
przepyszną
N. przepysznym
przepysznym
przepysznym
przepysznym
przepyszną
Ms. przepysznym
przepysznym
przepysznym
przepysznym
przepysznej
W. przepyszny
przepyszny
przepyszny
przepyszne
przepyszna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepyszni
przepyszni
przepyszne
przepyszne
D. przepysznych
przepysznych
przepysznych
przepysznych
C. przepysznym
przepysznym
przepysznym
przepysznym
B. przepysznych
przepysznych
przepysznych
przepyszne
N. przepysznymi
przepysznymi
przepysznymi
przepysznymi
Ms. przepysznych
przepysznych
przepysznych
przepysznych
W. przepyszni
przepyszni
przepyszne
przepyszne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepyszniejszy
przepyszniejszy
przepyszniejszy
przepyszniejsze
przepyszniejsza
D. przepyszniejszego
przepyszniejszego
przepyszniejszego
przepyszniejszego
przepyszniejszej
C. przepyszniejszemu
przepyszniejszemu
przepyszniejszemu
przepyszniejszemu
przepyszniejszej
B. przepyszniejszego
przepyszniejszego
przepyszniejszy
przepyszniejsze
przepyszniejszą
N. przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszą
Ms. przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszej
W. przepyszniejszy
przepyszniejszy
przepyszniejszy
przepyszniejsze
przepyszniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepyszniejsi
przepyszniejsi
przepyszniejsze
przepyszniejsze
D. przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejszych
C. przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
przepyszniejszym
B. przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejsze
N. przepyszniejszymi
przepyszniejszymi
przepyszniejszymi
przepyszniejszymi
Ms. przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejszych
przepyszniejszych
W. przepyszniejsi
przepyszniejsi
przepyszniejsze
przepyszniejsze

1. obiad

Definicja

taki, którego smak ktoś uznaje za wyjątkowo dobry

Pochodzenie

Zob. pyszny 2

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  smaczny

Połączenia

  • przepyszny deser, obiad, sos, tort; przepyszna kawa, kiełbasa, potrawa, sałatka, szarlotka, zupa; przepyszne ciasto, danie, jedzenie; przepyszne pączki, pierogi

Cytaty

Warto złamać swoje postanowienie o odchudzaniu i skusić się na przepyszny deser i słodkie ciasto.

źródło: NKJP: Elżbieta Podolska: Sposoby na dobry nastrój, Gazeta Poznańska, 2002-09-21

Mamy pochwaliły się zdolnościami kulinarnymi. Były przepyszne ciasta i sałatki. Nie zabrakło też tradycyjnych kiełbasek.

źródło: NKJP: Europa w przedszkolu, Gazeta Radomszczańska, 2009-06-17

Z kuchni dolatuje zapach przepysznych domowych dań.

źródło: NKJP: Jolanta Kobylińska: Gorączka sopockiej nocy, Cosmopolitan nr 08, 2000

Jak smakuje zupa pomidorowa? Przepyszna!

źródło: NKJP: Maria Krüger: Witaj Karolciu, 1970

2. humor

Definicja

taki, który się komuś wyjątkowo podoba i jest przez niego uznawany za bardzo udany

Pochodzenie

Zob. pyszny 3

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wspaniały

Połączenia

  • przepyszny dowcip, humor, kawał, pomysł; przepyszna anegdota, zabawa

Cytaty

W książkach [...] najbardziej fascynuje mnie niezwykły sposób opowiadania o otaczającej nas rzeczywistości. Szczególnie podoba mi się specyficzna autoironia oraz przepyszne poczucie humoru.

źródło: NKJP: Ja wam pokażę!, Dziennik Polski, 2006-02-09

Wasza znajoma dostarczyła mi wielu chwil przepysznej zabawy.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

Czytam swój utwór i po pół godzinie orientuję się, że publiczność jest wrogo do mnie nastawiona. Zdecydowałem się zatem opowiedzieć słuchaczom przepyszną anegdotę.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

3. pałac

Definicja

taki, który odznacza się wyjątkową wystawnością i wielkim bogactwem

Pochodzenie

Zob. pyszny 4

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wspaniały

Połączenia

  • przepyszny pałac, salon; przepyszna suknia, zbroja; przepyszne miasto; przepyszne dekoracje, stroje

Cytaty

Na czele oddziałku rycerzy i konnych strzelców jechał mężczyzna o mocno zarysowanej szczęce i barach szerokich jak wrota katedry, odziany w przepyszną i bogato złoconą mediolańską zbroję.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Klatka schodowa ozdobiona bogatymi barokowymi stiukami i freskami prowadzi na I piętro do ocalałej, wspaniałej auli [...] pełnej przepysznych dekoracji, złoceń, rzeźb i malowideł.

źródło: NKJP: Krystyna Malik, Maria Raciborska: Przewodnik po Polsce, 1996

Miłośnicy kultury ludowej na pewno zachwycą się przepysznymi strojami, a zwłaszcza bogato zdobionymi gorsetami, z których wyrobu słynęły pleszowianki.

źródło: NKJP: Zapomniany Pleszów, Gazeta Krakowska, 2007-10-02

Panowanie tych władców to okres wspaniałego budownictwa. [...]. A wszystko zaczęło się od Pacala. Świadectwo architektury dowodzi, że zastał on Palenque jako małą osadę, pozostawił zaś przepysznym miastem, pełnym budowli o śmiałej i monumentalnej architekturze [...].

źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 16.04.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json