Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przepyszny |
przepyszny |
przepyszny |
przepyszne |
przepyszna |
| D. | przepysznego |
przepysznego |
przepysznego |
przepysznego |
przepysznej |
| C. | przepysznemu |
przepysznemu |
przepysznemu |
przepysznemu |
przepysznej |
| B. | przepysznego |
przepysznego |
przepyszny |
przepyszne |
przepyszną |
| N. | przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
przepyszną |
| Ms. | przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
przepysznej |
| W. | przepyszny |
przepyszny |
przepyszny |
przepyszne |
przepyszna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przepyszni |
przepyszni |
przepyszne |
przepyszne |
| D. | przepysznych |
przepysznych |
przepysznych |
przepysznych |
| C. | przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
przepysznym |
| B. | przepysznych |
przepysznych |
przepysznych |
przepyszne |
| N. | przepysznymi |
przepysznymi |
przepysznymi |
przepysznymi |
| Ms. | przepysznych |
przepysznych |
przepysznych |
przepysznych |
| W. | przepyszni |
przepyszni |
przepyszne |
przepyszne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przepyszniejszy |
przepyszniejszy |
przepyszniejszy |
przepyszniejsze |
przepyszniejsza |
| D. | przepyszniejszego |
przepyszniejszego |
przepyszniejszego |
przepyszniejszego |
przepyszniejszej |
| C. | przepyszniejszemu |
przepyszniejszemu |
przepyszniejszemu |
przepyszniejszemu |
przepyszniejszej |
| B. | przepyszniejszego |
przepyszniejszego |
przepyszniejszy |
przepyszniejsze |
przepyszniejszą |
| N. | przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszą |
| Ms. | przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszej |
| W. | przepyszniejszy |
przepyszniejszy |
przepyszniejszy |
przepyszniejsze |
przepyszniejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przepyszniejsi |
przepyszniejsi |
przepyszniejsze |
przepyszniejsze |
| D. | przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
| C. | przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
przepyszniejszym |
| B. | przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejsze |
| N. | przepyszniejszymi |
przepyszniejszymi |
przepyszniejszymi |
przepyszniejszymi |
| Ms. | przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
przepyszniejszych |
| W. | przepyszniejsi |
przepyszniejsi |
przepyszniejsze |
przepyszniejsze |
1. obiad
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | smaczny |
Połączenia
- przepyszny deser, obiad, sos, tort; przepyszna kawa, kiełbasa, potrawa, sałatka, szarlotka, zupa; przepyszne ciasto, danie, jedzenie; przepyszne pączki, pierogi
Cytaty
|
Warto złamać swoje postanowienie o odchudzaniu i skusić się na przepyszny deser i słodkie ciasto. źródło: NKJP: Elżbieta Podolska: Sposoby na dobry nastrój, Gazeta Poznańska, 2002-09-21 |
|
|
Mamy pochwaliły się zdolnościami kulinarnymi. Były przepyszne ciasta i sałatki. Nie zabrakło też tradycyjnych kiełbasek. źródło: NKJP: Europa w przedszkolu, Gazeta Radomszczańska, 2009-06-17 |
|
|
Z kuchni dolatuje zapach przepysznych domowych dań. źródło: NKJP: Jolanta Kobylińska: Gorączka sopockiej nocy, Cosmopolitan nr 08, 2000 |
|
|
Jak smakuje zupa pomidorowa? Przepyszna! źródło: NKJP: Maria Krüger: Witaj Karolciu, 1970 |
2. humor
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wspaniały |
Połączenia
- przepyszny dowcip, humor, kawał, pomysł; przepyszna anegdota, zabawa
Cytaty
|
W książkach [...] najbardziej fascynuje mnie niezwykły sposób opowiadania o otaczającej nas rzeczywistości. Szczególnie podoba mi się specyficzna autoironia oraz przepyszne poczucie humoru. źródło: NKJP: Ja wam pokażę!, Dziennik Polski, 2006-02-09 |
|
|
Wasza znajoma dostarczyła mi wielu chwil przepysznej zabawy. źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008 |
|
|
Czytam swój utwór i po pół godzinie orientuję się, że publiczność jest wrogo do mnie nastawiona. Zdecydowałem się zatem opowiedzieć słuchaczom przepyszną anegdotę. źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995 |
3. pałac
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wspaniały |
Połączenia
- przepyszny pałac, salon; przepyszna suknia, zbroja; przepyszne miasto; przepyszne dekoracje, stroje
Cytaty
|
Na czele oddziałku rycerzy i konnych strzelców jechał mężczyzna o mocno zarysowanej szczęce i barach szerokich jak wrota katedry, odziany w przepyszną i bogato złoconą mediolańską zbroję. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
|
|
Klatka schodowa ozdobiona bogatymi barokowymi stiukami i freskami prowadzi na I piętro do ocalałej, wspaniałej auli [...] pełnej przepysznych dekoracji, złoceń, rzeźb i malowideł. źródło: NKJP: Krystyna Malik, Maria Raciborska: Przewodnik po Polsce, 1996 |
|
|
Miłośnicy kultury ludowej na pewno zachwycą się przepysznymi strojami, a zwłaszcza bogato zdobionymi gorsetami, z których wyrobu słynęły pleszowianki. źródło: NKJP: Zapomniany Pleszów, Gazeta Krakowska, 2007-10-02 |
|
|
Panowanie tych władców to okres wspaniałego budownictwa. [...]. A wszystko zaczęło się od Pacala. Świadectwo architektury dowodzi, że zastał on Palenque jako małą osadę, pozostawił zaś przepysznym miastem, pełnym budowli o śmiałej i monumentalnej architekturze [...]. źródło: NKJP: Jan Gać: W ojczyźnie Majów, 2007 |