Chronologizacja
Pochodzenie
1. związany z burzą - pogodą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | burzowy |
Połączenia
- burzliwa noc, pogoda
Cytaty
|
Wkrótce potem którejś burzliwej nocy piorun uderzył w „dąb panienki” i stare drzewo spłonęło... źródło: NKJP: Drzewa, które straszą, Dziennik Polski, 2000-08-19 |
|
|
[...] „Aligator” miał teraz wpłynąć w strefę południowo-zachodniego monsunu i należało się liczyć z możliwością złej, burzliwej pogody. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1995 |
|
|
[...] idą sobie nasze szkielety w noc burzliwą, ulewa straszna, grzmoty, błyskawice: biednemu zawsze wiatr w oczy wieje. źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| D. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwej |
| C. | burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwej |
| B. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwą |
| N. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwą |
| Ms. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwej |
| W. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
| D. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| C. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
| B. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwe |
| N. | burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
| Ms. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| W. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwsza |
| D. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszej |
| C. | burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszej |
| B. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwszą |
| N. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszą |
| Ms. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwsi |
burzliwsi |
burzliwsze |
burzliwsze |
| D. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
| C. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
| B. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwsze |
| N. | burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
| Ms. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
Składnia
|
+ | burzliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
2. związany z burzą - reakcją
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | gwałtowny |
Połączenia
- burzliwy konflikt, protest; aplauz; burzliwa debata, dyskusja, rozmowa, sesja; demonstracja, manifestacja; awantura, kłótnia, wymiana zdań; atmosfera; burzliwe posiedzenie, spotkanie, zebranie; burzliwe narady, negocjacje, obrady, prace; spory, wiece, zamieszki; wydarzenia, zdarzenia; reakcje; brawa, oklaski, owacje
- burzliwy i gorący; długi i burzliwy
- bardzo, niezwykle, szczególnie, wyjątkowo burzliwy
Cytaty
|
Ogłoszone na mocy rozporządzenia prezydenta odroczenie sesji parlamentu wywołało burzliwą reakcję na sali: źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005 |
|
|
Dzisiaj w Sejmie ponownie doszło do burzliwej awantury. Znowu zobaczyliśmy twarze wykrzywione grymasem nienawiści. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 03.03.2000 |
|
|
Jury pod przewodnictwem Józefa Salomona, po długich i burzliwych obradach przyznało pierwsze miejsce Małgorzacie Kliszce [...]. źródło: NKJP: (ALI): Region ma swoje przedstawiciela w finale „Świętokrzyska potrawa świąteczna”, Echo Dnia, 2007-12-04 |
|
|
Manifestacja, która początkowo miała charakter pokojowy, w ciągu kilku godzin przerodziła się w burzliwe zamieszki. źródło: NKJP: Życiorys według rocznic, Dziennik Polski, 2002-01-05 |
|
|
Irlandczyków czeka w najbliższych miesiącach kolejna debata na temat aborcji. Wszystko wskazuje na to, że będzie ona jeszcze bardziej burzliwa niż poprzednie. źródło: NKJP: Andrzej Łodyński: Kościół, aborcja, prawo, Gazeta Wyborcza, 1992-03-21/1992-03-22 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| D. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwej |
| C. | burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwej |
| B. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwą |
| N. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwą |
| Ms. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwej |
| W. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
| D. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| C. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
| B. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwe |
| N. | burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
| Ms. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| W. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwsza |
| D. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszej |
| C. | burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszej |
| B. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwszą |
| N. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszą |
| Ms. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwsi |
burzliwsi |
burzliwsze |
burzliwsze |
| D. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
| C. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
| B. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwsze |
| N. | burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
| Ms. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
Składnia
|
|
+ | burzliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
3. związany z burzą - emocjami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | gwałtowny |
Połączenia
- burzliwy temperament
Cytaty
|
Harrach ze swoim burzliwym temperamentem potrzebował takich artykułów, żeby je piorunować. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987 |
|
|
I choć możemy się domyślać, że w środku kotłują się w nim burzliwe emocje, to słowem tego nie zdradzi. źródło: NKJP: Joanna Lichocka: Tańczący z mediami, Ozon nr 10, 2005 |
|
|
[...] Napoleon zawsze kojarzył mi się raczej z całą masą burzliwych uczuć niż z jedną konkretną osobą. źródło: NKJP: Tomasz Piątek: Pałac Ostrogskich, 2008 |
|
|
Caravaggio przez dwa tygodnie malował, a potem przez miesiąc z mieczem u boku chodził po Rzymie, wywołując bójki. Burzliwa i wojownicza natura skłoniła go ku „ciemnej manierze”. źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Caravaggio, Magazyn nr 36 dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-09-13 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| D. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwej |
| C. | burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwej |
| B. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwą |
| N. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwą |
| Ms. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwej |
| W. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
| D. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| C. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
| B. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwe |
| N. | burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
| Ms. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| W. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwsza |
| D. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszej |
| C. | burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszej |
| B. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwszą |
| N. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszą |
| Ms. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwsi |
burzliwsi |
burzliwsze |
burzliwsze |
| D. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
| C. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
| B. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwsze |
| N. | burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
| Ms. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
Składnia
|
|
+ | burzliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
4. związany z burzą - wydarzeniami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sztormowy | |
| hiperonimy: | niespokojny |
Połączenia
- burzliwy życiorys, żywot; romans, związek; okres, początek; proces, przebieg, rozwój; burzliwa epoka, historia, młodość, przeszłość; burzliwe małżeństwo, życie; burzliwe czasy, dni, lata; dzieje, losy, perypetie; przemiany, zmiany; okoliczności
- burzliwy politycznie
- burzliwy i dramatyczny, burzliwy i niespokojny, burzliwy i trudny; bogaty i burzliwy
Cytaty
|
Był to burzliwy okres: trwała rewolucja, toczyły się walki wojsk rosyjskich z japońskimi. źródło: NKJP: Henryk Sienkiewicz - Polak, Europejczyk...? Refleksje o „europejskości” autora Quo vadis?, 2006 |
|
|
Historia ówczesnego kozactwa jest burzliwa, zlana krwią, ozłocona łupami. źródło: NKJP: Anna Strońska: Dopóki milczy Ukraina, 1998 |
|
|
[...] burzliwe dzieje historii zmiotły z map setki miejscowości, jeszcze nie tak dawno zamieszkiwanych licznie przez Polaków, Ukraińców, Żydów. źródło: NKJP: Bob Dylan z Lutowisk?, Dziennik Polski, 2001-03-12 |
|
|
W swym burzliwym życiu miał bowiem Casanova różne epizody - od czystego awanturnictwa, po rzeczywistą współpracę z wywiadami (masońskim i... Inkwizycji, jak na byłego księdza przystało). źródło: NKJP: Władysław Zawistowski: Casanova, czyli przygody humanisty, Książki dodatek do Gazety Wyborczej, 1993-02-17 |
|
|
- Ojciec przeżył wszystkie burzliwe lata w PRL-u, potem upadek komuny, zjednoczenie Niemiec, rozpad ZSRR - powiedział wolno [...]. źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| D. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwej |
| C. | burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwej |
| B. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwą |
| N. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwą |
| Ms. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwej |
| W. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
| D. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| C. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
| B. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwe |
| N. | burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
| Ms. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| W. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwsza |
| D. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszej |
| C. | burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszej |
| B. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwszą |
| N. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszą |
| Ms. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwsi |
burzliwsi |
burzliwsze |
burzliwsze |
| D. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
| C. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
| B. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwsze |
| N. | burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
| Ms. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
Składnia
|
|
+ | burzliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||
5. woda
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wzburzony | |
| hiperonimy: | niespokojny |
Połączenia
- burzliwy ocean, potok; burzliwe morze; burzliwe wody
Cytaty
|
[...] lustrzane z pozoru jezioro Wielgie zmieniło się raptem w burzliwe morze i trzeba było krzynkę się napracować, aby nie znaleźć się po drugiej stronie zwierciadła. źródło: NKJP: Jarosław Krawczyk: Wół ognisty, Gazeta Wyborcza, 1997-09-26 |
|
|
Rzeki burzliwie przedzierały się poprzez liczne progi, lecz w szerokich, płaskich kotlinach, o rozciągłości równoleżnikowej, płynęły już spokojnie krętymi korytami. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1996 |
|
|
Śledząc przygody bohaterów, widz odbywa pasjonującą morską podróż od wybrzeży Brazylii przez burzliwe wody przylądka Horn i dalej na południe [...]. źródło: NKJP: „Pan i władca”, Dziennik Polski, 2003-11-27 |
|
|
[...] im bardziej zbliżał się do domu, tym większy ogarniał go spokój, jakby z burzliwego oceanu wpływał do cichej przystani. źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| D. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwego |
burzliwej |
| C. | burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwemu |
burzliwej |
| B. | burzliwego |
burzliwego |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwą |
| N. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwą |
| Ms. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwej |
| W. | burzliwy |
burzliwy |
burzliwy |
burzliwe |
burzliwa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
| D. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| C. | burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
burzliwym |
| B. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwe |
| N. | burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
burzliwymi |
| Ms. | burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
burzliwych |
| W. | burzliwi |
burzliwi |
burzliwe |
burzliwe |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwsza |
| D. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszej |
| C. | burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszemu |
burzliwszej |
| B. | burzliwszego |
burzliwszego |
burzliwszy |
burzliwsze |
burzliwszą |
| N. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszą |
| Ms. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | burzliwsi |
burzliwsi |
burzliwsze |
burzliwsze |
| D. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
| C. | burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
burzliwszym |
| B. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwsze |
| N. | burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
burzliwszymi |
| Ms. | burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
burzliwszych |
Inne uwagi
Zwykle stopniuje się opisowo
Składnia
|
|
+ | burzliwy | + |
|
| szyk: neutralny | ||||