UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

fantastyczny

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. phantasticus

z gr. phantastikós 'niezwykły, nadprzyrodzony'

1.a stwór

Definicja

taki, który jest wytworem fantazji i nie istnieje w rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nierealny

Połączenia

  • fantastyczny sen; fantastyczne stwory; obrazy, wizje

Cytaty

Rozwój żeglugi odrzańsko-dunajskiej nadal pozostaje w sferze fantastycznych wizji.

źródło: NKJP: (waw): Inwestycja tysiąclecia, Nowiny Raciborskie, 2005-04-19

Sugestię Debrena, że [...] wiatrak obrotowy, napędzany systemem przekładni i parą wołów, da się zastąpić samoobrotowym, funkcjonującym na zasadzie wieżowego kurka, mistrz budownictwa wodno-lądowego dobrotliwie wyśmiał jako zbyt fantastyczną.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

To mu jednak nie wystarczało i wynalazł później cały ogród zoologiczny fantastycznych stworów, które mogły służyć za podmioty akcji.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Urlo, 1994

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
D. fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznej
C. fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznej
B. fantastycznego
fantastycznego
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczną
N. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastyczną
Ms. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznej
W. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne
D. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
C. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
B. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastyczne
N. fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
Ms. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
W. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne

1.b kształt

Definicja

występujący lub wydarzający się na tyle rzadko, że wydaje się wytworem fantazji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • fantastyczny kształt; fantastyczne wzory; przygody

Cytaty

U niektórych jeżowców kolce te przyjęły fantastyczne kształty i rozmiary.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na Ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii, 2003

Na brudnych i poczerniałych od starości ścianach widniały zielonkawoszare zacieki, układające się w fantastyczne wzory i kompozycje, które mogły stać się natchnieniem dla nowoczesnego malarza.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

[...] to Izaak jest bohaterem i to on przeżywa zupełnie fantastyczne przygody, ale historia Alicji wydaje się być ciekawsza.

źródło: NKJP: Jakub Gałka: Bierni wobec przygody, bierni wobec życia, Esensja, 2009-04-08

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
D. fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznej
C. fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznej
B. fantastycznego
fantastycznego
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczną
N. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastyczną
Ms. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznej
W. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne
D. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
C. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
B. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastyczne
N. fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
Ms. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
W. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne

2. literatura

Definicja

taki, który przedstawia wydarzenia nierealne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Połączenia

  • wątek; świat fantastyczny; literatura; historia, opowieść, powieść fantastyczna; opowiadanie fantastyczne; książki; postaci, elementy fantastyczne

Cytaty

Kwestia warsztatowej rzetelności jest, wbrew pozorom, bardzo ważna w literaturze fantastycznej.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Stworzony przez Lukiana typ powieści fantastycznej pozwala dowolnie przekształcać znaną z doświadczenia rzeczywistość, pozbawiać ludzi i rzeczy ich zwykłego ciężaru, ukazywać w innym rozmiarze, wiązać wypadki w nieoczekiwane zespoły.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury, 1948-1967, 2001

Wąskie i czarne przypominały korytarze z fantastycznego filmu.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 2000

Fabuła opowiedziana przez naszego bezimiennego bajarza jest fantastyczna, typowa w tym względzie dla ludowych wyobrażeń.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
D. fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznej
C. fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznej
B. fantastycznego
fantastycznego
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczną
N. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastyczną
Ms. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznej
W. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne
D. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
C. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
B. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastyczne
N. fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
Ms. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
W. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne

3. człowiek

Definicja

taki, który mówiącemu bardzo się podoba, budzi jego podziw lub sprawia mu przyjemność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cudowny, obłędny, super I, wspaniały

Połączenia

  • fantastyczny człowiek, gość, duet; występ, koncert, mecz; strzał, wynik, rekord; pomysł; widok; fantastyczna atmosfera, przygoda, zabawa, podróż, gra; fantastyczne widowisko; wyczucie; uczucie, wrażenie; fantastyczne rezultaty, możliwości

Cytaty

To moja najlepsza przyjaciółka, fantastyczna kobieta, aktorstwa nie śmiem porównywać.

źródło: NKJP: Elżbieta Baniewicz: Anna Dymna - ona to ja, 1997

Ale dla mnie wyjątkowe są też te spotkania z wyjątkowymi ludźmi z całej Polski, którzy codzienną, mrówczą pracą dokonują fantastycznych rzeczy, często ważniejszych, wspanialszych niż to, czym zajmujemy się w Fundacji.

źródło: NKJP: Nina Terentiew: Zwierzenia kontrolowane, 2004

Ostatnie dni ładnej pogody. Fantastyczne warunki, grzechem byłoby to zmarnować.

źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003

Nowość – zamiast klasycznej „zszywki” redakcja dysponuje pomniejszoną wersją numerów, spreparowanych techniką światłodruku. Fantastyczna ostrość, piękny papier.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1997

Ania opiekuje się 14-letnią Kamilą, dziewczynką z porażeniem mózgowym. – Rozmawiamy, śmiejemy się, oglądamy telewizję – opowiada. – Wiem, że jestem potrzebna – to fantastyczne uczucie.

źródło: NKJP: Iwona Czarnacka: Zwyczajnie wspaniali, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-03-26,

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
D. fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznego
fantastycznej
C. fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznemu
fantastycznej
B. fantastycznego
fantastycznego
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczną
N. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastyczną
Ms. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznej
W. fantastyczny
fantastyczny
fantastyczny
fantastyczne
fantastyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne
D. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
C. fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
fantastycznym
B. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastyczne
N. fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
fantastycznymi
Ms. fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
fantastycznych
W. fantastyczni
fantastyczni
fantastyczne
fantastyczne
Data ostatniej modyfikacji: 24.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json