UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przegryzać

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przegryzam
przegryzamy
2 os. przegryzasz
przegryzacie
3 os. przegryza
przegryzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przegryzałem
+(e)m przegryzał
przegryzałam
+(e)m przegryzała
przegryzałom
+(e)m przegryzało
przegryzaliśmy
+(e)śmy przegryzali
przegryzałyśmy
+(e)śmy przegryzały
2 os. przegryzałeś
+(e)ś przegryzał
przegryzałaś
+(e)ś przegryzała
przegryzałoś
+(e)ś przegryzało
przegryzaliście
+(e)ście przegryzali
przegryzałyście
+(e)ście przegryzały
3 os. przegryzał
przegryzała
przegryzało
przegryzali
przegryzały

bezosobnik: przegryzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę przegryzał
będę przegryzać
będę przegryzała
będę przegryzać
będę przegryzało
będę przegryzać
będziemy przegryzali
będziemy przegryzać
będziemy przegryzały
będziemy przegryzać
2 os. będziesz przegryzał
będziesz przegryzać
będziesz przegryzała
będziesz przegryzać
będziesz przegryzało
będziesz przegryzać
będziecie przegryzali
będziecie przegryzać
będziecie przegryzały
będziecie przegryzać
3 os. będzie przegryzał
będzie przegryzać
będzie przegryzała
będzie przegryzać
będzie przegryzało
będzie przegryzać
będą przegryzali
będą przegryzać
będą przegryzały
będą przegryzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przegryzajmy
2 os. przegryzaj
przegryzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przegryzałbym
bym przegryzał
przegryzałabym
bym przegryzała
przegryzałobym
bym przegryzało
przegryzalibyśmy
byśmy przegryzali
przegryzałybyśmy
byśmy przegryzały
2 os. przegryzałbyś
byś przegryzał
przegryzałabyś
byś przegryzała
przegryzałobyś
byś przegryzało
przegryzalibyście
byście przegryzali
przegryzałybyście
byście przegryzały
3 os. przegryzałby
by przegryzał
przegryzałaby
by przegryzała
przegryzałoby
by przegryzało
przegryzaliby
by przegryzali
przegryzałyby
by przegryzały

bezosobnik: przegryzano by

bezokolicznik: przegryzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: przegryzając

gerundium: przegryzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przegryzanie
przegryzania
D. przegryzania
przegryzań
C. przegryzaniu
przegryzaniom
B. przegryzanie
przegryzania
N. przegryzaniem
przegryzaniami
Ms. przegryzaniu
przegryzaniach
W. przegryzanie
przegryzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: przegryzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przegryzający
przegryzający
przegryzający
przegryzające
przegryzająca
D. przegryzającego
przegryzającego
przegryzającego
przegryzającego
przegryzającej
C. przegryzającemu
przegryzającemu
przegryzającemu
przegryzającemu
przegryzającej
B. przegryzającego
przegryzającego
przegryzający
przegryzające
przegryzającą
N. przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
przegryzającą
Ms. przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
przegryzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przegryzający
przegryzający
przegryzające
przegryzające
D. przegryzających
przegryzających
przegryzających
przegryzających
C. przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
przegryzającym
B. przegryzających
przegryzających
przegryzających
przegryzające
N. przegryzającymi
przegryzającymi
przegryzającymi
przegryzającymi
Ms. przegryzających
przegryzających
przegryzających
przegryzających

imiesłów przymiotnikowy bierny: przegryzany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przegryzany
przegryzany
przegryzany
przegryzane
przegryzana
D. przegryzanego
przegryzanego
przegryzanego
przegryzanego
przegryzanej
C. przegryzanemu
przegryzanemu
przegryzanemu
przegryzanemu
przegryzanej
B. przegryzanego
przegryzanego
przegryzany
przegryzane
przegryzaną
N. przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
przegryzaną
Ms. przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
przegryzanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przegryzani
przegryzani
przegryzane
przegryzane
D. przegryzanych
przegryzanych
przegryzanych
przegryzanych
C. przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
przegryzanym
B. przegryzanych
przegryzanych
przegryzanych
przegryzane
N. przegryzanymi
przegryzanymi
przegryzanymi
przegryzanymi
Ms. przegryzanych
przegryzanych
przegryzanych
przegryzanych

odpowiednik aspektowy: przegryźć

Pochodzenie

Zob. gryźć

1. przecinać

Definicja

gryząc, przecinać coś lub przebijać zębami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • korniki, myszy, szczury przegryzają coś
  • przegryzać nitkę, tabletki; kabel, przewody, sznur, sznurek, więzy, worek

Cytaty

Chart-kłusownik [...] w dzień dogania zająca na stu, w nocy na dwustu metrach, chwyta za kark i przegryza tętnicę.

źródło: NKJP: Iza Bednar, Gazeta Wyborcza, 1994-04-12

W momencie uwalniania zwierzę dotkliwie ugryzło swego wybawcę, przegryzając mu rękawicę i kalecząc rękę.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2000-03-16

Kilka okazów wampirów uwięzło w sieci i gdy Kowalski próbował ją zwinąć przed włożeniem do worka z chloroformem, broniły się zawzięcie, przegryzając nylonowe nitki, jeden zaś zranił go w rękę.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997

Kapsułek nie przegryzać! Po otwarciu przechowywać w temperaturze do 25 °C i zużyć do 3 miesięcy.

źródło: Internet

Składnia

bez ograniczeń + przegryzać +
CO + (CZYM)

2. jeść

Definicja

jeść coś małego, zwykle między posiłkami, zaspokajając pierwszy głód

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przekąsać, przekąszać

Cytaty

Na trasie przegryzaliśmy herbatniki, kupowane w tamtych sklepach.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Pociągiem i „tatą”

Przy stoliku sędziowskim dziewczyna pisząca protokół nie emocjonuje się boiskowymi zmaganiami. Między jednym a drugim zapisem spokojnie przegryza drugie śniadanie, popijając herbatę z termosu.

źródło: NKJP: Adam Romański, Gazeta Wyborcza, 1993-11-04

Niekiedy ludzie tego znaku szkodzą sobie z racji niewłaściwego sposobu odżywiania się [...]. Wolą przegryzać coś naprędce, wstępować do fast-foodów, zastępować konkretne posiłki ciastkiem, obwarzankiem czy jabłkiem.

źródło: NKJP: Bogna Wernichowska, Niezniszczalni, Dziennik Polski, 2004-03-20

Do tej pory początek dnia polegał na wzajemnym popędzaniu się i poganianiu. Każdy z nas pospiesznie przegryzał to, co znalazł w lodówce [...].

źródło: NKJP: Justyna Dąbrowska, Gazeta Wyborcza, 1992-05-29

Składnia

bez ograniczeń + przegryzać +
CO

3. jeść na przemian z czymś

Definicja

jeść i pić coś na przemian

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przekąsać, przekąszać, zagryzać

Cytaty

Spoglądaliśmy z góry na szarą Moskwę, popijając szampana i przegryzając kanapkami z kawiorem.

źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski, 2000-09-09

Druga sytuacja to, kiedy winem nie popija się potraw, tylko pije się wino i przegryza czymś dla podniesienia smaku. Przy profesjonalnym próbowaniu win rozmaitych używa się razowego chleba, bo oczyszcza kubki smakowe.

źródło: NKJP: Radwan, O istocie zakąski, Dziennik Polski, 2003-07-19

[...] gospodarz wyjął spod stołu butelkę wódki i dwie szklanki. Pili, przegryzając godnie drobiną chleba.

źródło: NKJP: Michał Komar: Bestiariusz codzienny

Składnia

bez ograniczeń + przegryzać +
CO + CZYM

4. niszczyć

Definicja

o rdzy: niszczyć

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeżerać

Cytaty

Krople wody drążą kamień,
rdza przegryza stal.

źródło: Jan Krzysztof Kelus, Piosenka na pożegnanie (tekstowo.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przegryzać +
CO

5. myśleć

Definicja

myśleć o jakichś przeżytych nieprzyjemnych doznaniach, wydarzeniach lub sytuacjach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Dom jest miejscem, z którego się wychodzi i gdzie się wraca, w którym człowiek omawia swoje sukcesy i przegryza porażki.

źródło: NKJP: Mira Faber, Rozmowy o domu, Dziennik Polski, 2001-03-21

Kiedy wieczorem po raz kolejny przegryzał całą historię, oprócz żalu i rozczarowania odkrył w sobie także uczucie ulgi. Powoli powracał rozsądek.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska; Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Składnia

bez ograniczeń + przegryzać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 20.12.2009
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json