UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

półpoście

Chronologizacja

1566, SPXVI
W postaci: pułpoście

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. półpoście
półpościa
D. półpościa
półpości
C. półpościu
półpościom
B. półpoście
półpościa
N. półpościem
półpościami
Ms. półpościu
półpościach
W. półpoście
półpościa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. pół I Zob. post 1

1. czas

Definicja

daw. 
środek Wielkiego Postu

Noty o użyciu

Używane w odniesieniu do czwartego tygodnia Wielkiego Postu albo w stosunku do środy lub niedzieli w czwartym tygodniu Wielkiego Postu.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  środopost, środopoście, śródpoście

Cytaty

Nie jadano w Wielkim Poście w ogóle mięsa, słoniny i mleka. [...] w niektórych miejscowościach zakaz jadania mleka obowiązywał jedynie w środy, piątki i soboty lub tylko od półpościa.

źródło: NKJP: (jof): Czas postu, Tygodnik Podhalański, 1996

Półpoście [...] wprowadzało w drugą połowę postu. Trwające już trzy tygodnie praktyki postne powodowały u niektórych ludzi zmęczenie.

źródło: Studia Etnologiczne i Antropologiczne, 1997 (books.google.pl)

2. zwyczaj

Definicja

daw. 
zwyczaj ludowy obchodzony w środę lub niedzielę w czwartym tygodniu Wielkiego Postu, mający zazwyczaj wesoły charakter, różniący się formą w zależności od regionu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  śródpoście

Cytaty

Półpoście [...] było tradycyjnym zwyczajem ludowym, przypadającym w dwadzieścia dni po Popielcu.

źródło: Dawid Gospodarek: Wiesz, czym jest śródpoście? Właśnie je przeżywamy!, 2021-03-10 (aleteia.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 07.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json