UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

protoplazma

Chronologizacja

1867, Hilary Filip Czajewicz, O tkance tłuszczowej i jej znaczeniu fizyologicznem, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. protoplazma
protoplazmy
D. protoplazmy
protoplazm
C. protoplazmie
protoplazmom
B. protoplazmę
protoplazmy
N. protoplazmą
protoplazmami
Ms. protoplazmie
protoplazmach
W. protoplazmo
protoplazmy

Pochodzenie

gr. prṓtos 'pierwszy' + gr. plásma 'coś ulepionego, twór'

Definicja

biol. 
materia żywa stanowiąca podstawowy budulec komórki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaródź

Cytaty

Wyniki tych obserwacji były na ogół zgodne ze znanym (szczególnie u roślin) faktem, iż ruch cząsteczek protoplazmy w pewnej temperaturze zanika powoli i wreszcie ustaje przy dalszym zwiększaniu ilości ciepła.

źródło: NKJP: Ryszard Błędowski: Śmierć i życie, Wiedza i Życie nr 8/2001, 2001

Działanie, jakie w tych wypadkach wywierają promienie X, nie jest, co prawda, dokładnie wyjaśnione; jednakże zdaje się być rzeczą ustaloną, że komórki patologiczne, bogate w protoplazmę, najpierwsze giną pod ich działaniem, gdy tymczasem komórki organiczne dojrzałe i zdrowe opierają im się skuteczniej.

źródło: NKJP: Kinga Bonenberg: Listy z Antarktydy (c. d.), Wszechświat, 2007-04-01

Granulocyty zawdzięczają swoje nazwy barwnikom wchłanianym przez ich protoplazmy i odpowiadają za niewyspecjalizowaną obronę immunologiczną, natomiast limfocyty i monocyty biorą udział w obronie wyspecjalizowanej.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 02.07.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json