UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgryźć

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. gryźć

1. zębami

Definicja

gryząc, zmiażdżyć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

	Najlepsze są kwaśne jabłka. Dał mi jedno, ale nie mogłam zgryźć. Twarde jak drzewo. źródło: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996
	Siedząc przed prokuratorem, pan R. zgryzł ampułkę cyjankali, którą trzymał w ustach. Tyle znalazłem w aktach. Było to niewątpliwie samobójstwo, bo przecież zgryzł ampułkę w gabinecie prokuratora i na jego oczach. źródło: NKJP: Najdziwniejsza afera, Dziennik Polski - Pejzaż, 2001-09-08
	Profesor Brzoza wyjął z kieszeni olbrzymią czarną fajkę, wsadził w zęby zgryziony do białości ustnik i kilka razy wciągnął przezeń powietrze. źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1996
	[...] kolejny właściciel przymierzał się do remontu pianina [...]. Trzeba będzie uzupełnić ubytki zgryzionego przez mole filcu, dorobić brakujące klawisze, wymienić złamany pedał [...]. źródło: NKJP: Krzysztof Bilica: Telefony z Eufonii, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zgryzę	zgryziemy
2 os.	zgryziesz	zgryziecie
3 os.	zgryzie	zgryzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłem +(e)m zgryzł	zgryzłam +(e)m zgryzła	zgryzłom +(e)m zgryzło	zgryźliśmy +(e)śmy zgryźli	zgryzłyśmy +(e)śmy zgryzły
2 os.	zgryzłeś +(e)ś zgryzł	zgryzłaś +(e)ś zgryzła	zgryzłoś +(e)ś zgryzło	zgryźliście +(e)ście zgryźli	zgryzłyście +(e)ście zgryzły
3 os.	zgryzł	zgryzła	zgryzło	zgryźli	zgryzły

bezosobnik: zgryziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zgryźmy
2 os.	zgryź	zgryźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłbym bym zgryzł	zgryzłabym bym zgryzła	zgryzłobym bym zgryzło	zgryźlibyśmy byśmy zgryźli	zgryzłybyśmy byśmy zgryzły
2 os.	zgryzłbyś byś zgryzł	zgryzłabyś byś zgryzła	zgryzłobyś byś zgryzło	zgryźlibyście byście zgryźli	zgryzłybyście byście zgryzły
3 os.	zgryzłby by zgryzł	zgryzłaby by zgryzła	zgryzłoby by zgryzło	zgryźliby by zgryźli	zgryzłyby by zgryzły

bezosobnik: zgryziono by

bezokolicznik: zgryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zgryzłszy

gerundium: zgryzienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zgryzienie	zgryzienia
D.	zgryzienia	zgryzień
C.	zgryzieniu	zgryzieniom
B.	zgryzienie	zgryzienia
N.	zgryzieniem	zgryzieniami
Ms.	zgryzieniu	zgryzieniach
W.	zgryzienie	zgryzienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zgryziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zgryziony	zgryziony	zgryziony	zgryzione	zgryziona
D.	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionej
C.	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionej
B.	zgryzionego	zgryzionego	zgryziony	zgryzione	zgryzioną
N.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzioną
Ms.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zgryzieni	zgryzieni	zgryzione	zgryzione
D.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych
C.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym
B.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzione
N.	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi
Ms.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych

odpowiednik aspektowy: zgryzać

Składnia

zgryźć

CO + (CZYM)

2. zgnębić

Definicja

spowodować cierpienie psychiczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

zgryziony niepowodzeniami

Cytaty

Sprawy polityczne ostatnich tygodni tak (mnie) zgryzły, że czuję się tak, jakbym truciznę pił.

źródło: Florian Śmieja: Rezygnacja z loży. Jan Rostworowski (1919-1975), Dekada Literacka, 31.08.2000 (nowadekada.pl)

Zaledwie, zgryziony upokorzeniem, wrócił do domu, zjawili się rzezańcy z rozkazem, by przybył na ucztę królewską.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne,1996

Może to np. poskutkować tym, że jeśli będziesz wszem i wobec „ogłaszać”, że masz wspaniałego faceta, który nie zdradza, to on sam zareaguje, zgryziony przez poczucie winy.

źródło: Internet: netkobiety.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zgryzę	zgryziemy
2 os.	zgryziesz	zgryziecie
3 os.	zgryzie	zgryzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłem +(e)m zgryzł	zgryzłam +(e)m zgryzła	zgryzłom +(e)m zgryzło	zgryźliśmy +(e)śmy zgryźli	zgryzłyśmy +(e)śmy zgryzły
2 os.	zgryzłeś +(e)ś zgryzł	zgryzłaś +(e)ś zgryzła	zgryzłoś +(e)ś zgryzło	zgryźliście +(e)ście zgryźli	zgryzłyście +(e)ście zgryzły
3 os.	zgryzł	zgryzła	zgryzło	zgryźli	zgryzły

bezosobnik: zgryziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zgryźmy
2 os.	zgryź	zgryźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłbym bym zgryzł	zgryzłabym bym zgryzła	zgryzłobym bym zgryzło	zgryźlibyśmy byśmy zgryźli	zgryzłybyśmy byśmy zgryzły
2 os.	zgryzłbyś byś zgryzł	zgryzłabyś byś zgryzła	zgryzłobyś byś zgryzło	zgryźlibyście byście zgryźli	zgryzłybyście byście zgryzły
3 os.	zgryzłby by zgryzł	zgryzłaby by zgryzła	zgryzłoby by zgryzło	zgryźliby by zgryźli	zgryzłyby by zgryzły

bezosobnik: zgryziono by

bezokolicznik: zgryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zgryzłszy

gerundium: zgryzienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zgryzienie	zgryzienia
D.	zgryzienia	zgryzień
C.	zgryzieniu	zgryzieniom
B.	zgryzienie	zgryzienia
N.	zgryzieniem	zgryzieniami
Ms.	zgryzieniu	zgryzieniach
W.	zgryzienie	zgryzienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zgryziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zgryziony	zgryziony	zgryziony	zgryzione	zgryziona
D.	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionej
C.	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionej
B.	zgryzionego	zgryzionego	zgryziony	zgryzione	zgryzioną
N.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzioną
Ms.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zgryzieni	zgryzieni	zgryzione	zgryzione
D.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych
C.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym
B.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzione
N.	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi
Ms.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych

odpowiednik aspektowy: zgryzać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

Rz abstrakcyjny

zgryźć

KOGO

3. zniszczyć

Definicja

spowodować uszkodzenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

ząb czasu zgryzł coś; rdza zgryzła coś

Cytaty

Ale to są kwasy nieorganiczne, muszą działać w temperaturze co najmniej dwu tysięcy stopni i w obecności odpowiednich katalizatorów. - A co, według pana, zgryzło pancerz „Kondora”? - Nie mam pojęcia. Wyglądałby tak, gdyby siedział w kąpieli kwasowej i w odpowiednim żarze.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1995

Nowe malowidła przypadły mieszkańcom Krakowa do gustu, aliści ząb czasu zgryzł je jeszcze szybciej niż polichromie średniowieczne. Przed stu laty wyglądały już nader niechlujnie.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Gazeta Wyborcza 1996-07-26

Największą inwestycją jest inwestowanie w wiedzę młodego pokolenia. Tego skarbu złodziej nie ukradnie, rdza nie zgryzie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.02.1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zgryzę	zgryziemy
2 os.	zgryziesz	zgryziecie
3 os.	zgryzie	zgryzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłem +(e)m zgryzł	zgryzłam +(e)m zgryzła	zgryzłom +(e)m zgryzło	zgryźliśmy +(e)śmy zgryźli	zgryzłyśmy +(e)śmy zgryzły
2 os.	zgryzłeś +(e)ś zgryzł	zgryzłaś +(e)ś zgryzła	zgryzłoś +(e)ś zgryzło	zgryźliście +(e)ście zgryźli	zgryzłyście +(e)ście zgryzły
3 os.	zgryzł	zgryzła	zgryzło	zgryźli	zgryzły

bezosobnik: zgryziono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zgryźmy
2 os.	zgryź	zgryźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zgryzłbym bym zgryzł	zgryzłabym bym zgryzła	zgryzłobym bym zgryzło	zgryźlibyśmy byśmy zgryźli	zgryzłybyśmy byśmy zgryzły
2 os.	zgryzłbyś byś zgryzł	zgryzłabyś byś zgryzła	zgryzłobyś byś zgryzło	zgryźlibyście byście zgryźli	zgryzłybyście byście zgryzły
3 os.	zgryzłby by zgryzł	zgryzłaby by zgryzła	zgryzłoby by zgryzło	zgryźliby by zgryźli	zgryzłyby by zgryzły

bezosobnik: zgryziono by

bezokolicznik: zgryźć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zgryzłszy

gerundium: zgryzienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zgryzienie	zgryzienia
D.	zgryzienia	zgryzień
C.	zgryzieniu	zgryzieniom
B.	zgryzienie	zgryzienia
N.	zgryzieniem	zgryzieniami
Ms.	zgryzieniu	zgryzieniach
W.	zgryzienie	zgryzienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zgryziony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zgryziony	zgryziony	zgryziony	zgryzione	zgryziona
D.	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionego	zgryzionej
C.	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionemu	zgryzionej
B.	zgryzionego	zgryzionego	zgryziony	zgryzione	zgryzioną
N.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzioną
Ms.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zgryzieni	zgryzieni	zgryzione	zgryzione
D.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych
C.	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym	zgryzionym
B.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzione
N.	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi	zgryzionymi
Ms.	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych	zgryzionych

Składnia

zgryźć

Frazeologizmy

twardy orzech do zgryzienia
trudny orzech do zgryzienia
spory orzech do zgryzienia

Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2024