UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ociemniały

Chronologizacja

1649, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ociemniały
ociemniały
ociemniały
ociemniałe
ociemniała
D. ociemniałego
ociemniałego
ociemniałego
ociemniałego
ociemniałej
C. ociemniałemu
ociemniałemu
ociemniałemu
ociemniałemu
ociemniałej
B. ociemniałego
ociemniałego
ociemniały
ociemniałe
ociemniałą
N. ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
ociemniałą
Ms. ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
ociemniałej
W. ociemniały
ociemniały
ociemniały
ociemniałe
ociemniała
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ociemniali
ociemniali
ociemniałe
ociemniałe
D. ociemniałych
ociemniałych
ociemniałych
ociemniałych
C. ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
ociemniałym
B. ociemniałych
ociemniałych
ociemniałych
ociemniałe
N. ociemniałymi
ociemniałymi
ociemniałymi
ociemniałymi
Ms. ociemniałych
ociemniałych
ociemniałych
ociemniałych
W. ociemniali
ociemniali
ociemniałe
ociemniałe

Pochodzenie

Zob. ciemny

1. bez wzroku

Definicja

książk. 
taki, który stracił wzrok w wyniku wypadku lub choroby

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu 'człowiek ociemniały'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  niewidomy, ślepy

Połączenia

  • ociemniały żołnierz; ociemniała osoba; ociemniałe dziecko
  • opieka nad ociemniałymi
  • głuchoniemy i ociemniały, niewidomy i ociemniały; niewidomy lub ociemniały
  • prawie ociemniały

Cytaty

Syn ma 32 lata, od ośmiu lat jest ociemniały, ojciec dwojga dzieci, ma rentę 450 złotych.

źródło: NKJP: (E): Jak pomóc?, Gazeta Krakowska, 2007-01-16

Heli miał [...] już dziewięćdziesiąt osiem lat. Zgrzybiały i prawie ociemniały, siedział na stołku przy drodze, oczekując wyniku bitwy.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

„Życie ukryte w słowach” (Hiszpania, 2005). Opowieść o intymnym związku łączącym tajemniczą pielęgniarkę z ociemniałym w wyniku wypadku robotnikiem.

źródło: NKJP: (RS): Finał festiwalu, Dziennik Polski, 2006-05-20

Przypomnijmy, że w ośrodku na co dzień przebywa i uczy się 260 dzieci. [...] Są wśród nich dzieci ociemniałe, niewidome i niedowidzące.

źródło: NKJP: RD: Wigilia na trzysta osób, Gazeta Poznańska, 2002-12-10

Osoby niewidome lub ociemniałe, niebędące osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności, mają prawo do 50% ulgi w dowolnej klasie pociągów osobowych, pośpiesznych i ekspresowych oraz w autobusach PKS.

źródło: NKJP: Halina Suszycka: Z cyklu: informacje - porady!, EKO-U Nas, 2001

2. bez rozsądku

Definicja

książk. 
taki, który zaczął robić coś nierozsądnego, nie zważając na okoliczności ani na skutki swoich działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ogłupiały

Połączenia

  • ociemniały naród

Cytaty

Nic się nie zmieni, dopóki ten ociemniały naród na oczy nie przejrzy.

źródło: NKJP: Internet

Poziom głupoty pozostaje taki sam. Ludność potrafi być równie ociemniała, co w średniowieczu.

źródło: NKJP: Internet

Zdaje mi się, że tu panuje dziwny pogląd, że ludzie wierzący są ociemniali.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json