UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

paroksyzm

Chronologizacja

1581, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. paroksyzm
paroksyzmy
D. paroksyzmu
paroksyzmów
C. paroksyzmowi
paroksyzmom
B. paroksyzm
paroksyzmy
N. paroksyzmem
paroksyzmami
Ms. paroksyzmie
paroksyzmach
W. paroksyzmie
paroksyzmy

Pochodzenie

gr. paroksysmós 'bodziec; podrażnienie; rozgoryczenie'

1. kaszlu

Definicja

książk. 
stan, w którym objaw chorobowy nagle pojawia się lub staje się bardzo intensywny

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [paroksyźmie] lub [paroksyzmie].

Wymowa

[paroksysm] lub [paroksyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  napad
hiperonimy:  atak

Cytaty

Paroksyzm bólu wstrząsnął obliczem Mocka, a potem rozszedł się po całym ciele.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Smoliarow, choć nie palił, przyjął papierosa i zakrztusił się od razu, wybałuszając piękne oczy w paroksyzmie kaszlu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

Poczuł, że drżą mu palce, dotykające zimnej stali mechanizmu, i wtedy spostrzegł, że dygocze jak w paroksyzmie febry.

źródło: NKJP: Włodzimierz Odojewski: Kwarantanna, 2009

Składnia

bez ograniczeń + paroksyzm +
(CZEGO)

2. rozpaczy

Definicja

książk. 
silny, krótkotrwały przejaw jakiejś emocji

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [paroksyźmie] lub [paroksyzmie].

Wymowa

[paroksysm] lub [paroksyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • paroksyzmy rozpaczy, strachu, szaleństwa

Cytaty

Dopiero całkowita bierność Żyda wywołuje w nim paroksyzm prawdziwej wściekłości, zza której wyziera rozpacz.

źródło: NKJP: Michał Otorowski: Kłopotliwy „Fanatyk”, Midrasz, 2002

Z trudem pokonując paroksyzmy śmiechu, Kowalik wyjaśniał mu, na czym polega zabieg gaszenia płomyka.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Otóż ten spokojny, milkliwy chłopiec, właściwie wcielenie łagodności, dostawał paroksyzmów rozpaczy, że jego matka umarła.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Składnia

bez ograniczeń + paroksyzm +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json