UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wydalać

Chronologizacja

SJPXVII, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. dal

1. z organizmu

Definicja

usuwać z organizmu niepotrzebne lub szkodliwe substancje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

usuwać

Połączenia

organizm wydala; nerki wydalają
wydalać białko, kał, kwas, mocz, nadmiar soli, niestrawione resztki, pasożyty, produkty przemiany materii, toksyny, wapń
wydalać przez nerki
wydalać coś z kałem, z moczem, z odchodami, z potem; z organizmu
trawić i wydalać
wzmożone wydalanie

Cytaty

	Głodówki mają na celu spalanie zbędnych rezerw tłuszczowych, zwłaszcza u ludzi otyłych, oraz spalanie i wydalanie z organizmu toksyn i odpadów procesu przemiany materii magazynowanych w tkankach. źródło: KWSJP: Tadeusz Kasperczyk, Jan Fenczyn (red.): Podręcznik odnowy psychosomatycznej, 1996
	Chorobę rozpowszechniają chore zające, które razem z odchodami wydalają pasożyty. źródło: KWSJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955
	Chory chudnie, jest bardzo osłabiony. […] Nagromadzony w nadmiarze mocznik jest wydalany przez skórę i błony śluzowe. źródło: KWSJP: Elżbieta Dziwisz: Te podstępne nerki, 1998
	Nerki zdrowego człowieka wydalają [...] w ciągu doby około 1,5 l moczu. źródło: KWSJP: Elżbieta Dziwisz: Te podstępne nerki, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wydalam	wydalamy
2 os.	wydalasz	wydalacie
3 os.	wydala	wydalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wydalałem +(e)m wydalał	wydalałam +(e)m wydalała	wydalałom +(e)m wydalało	wydalaliśmy +(e)śmy wydalali	wydalałyśmy +(e)śmy wydalały
2 os.	wydalałeś +(e)ś wydalał	wydalałaś +(e)ś wydalała	wydalałoś +(e)ś wydalało	wydalaliście +(e)ście wydalali	wydalałyście +(e)ście wydalały
3 os.	wydalał	wydalała	wydalało	wydalali	wydalały

bezosobnik: wydalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wydalał będę wydalać	będę wydalała będę wydalać	będę wydalało będę wydalać	będziemy wydalali będziemy wydalać	będziemy wydalały będziemy wydalać
2 os.	będziesz wydalał będziesz wydalać	będziesz wydalała będziesz wydalać	będziesz wydalało będziesz wydalać	będziecie wydalali będziecie wydalać	będziecie wydalały będziecie wydalać
3 os.	będzie wydalał będzie wydalać	będzie wydalała będzie wydalać	będzie wydalało będzie wydalać	będą wydalali będą wydalać	będą wydalały będą wydalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wydalajmy
2 os.	wydalaj	wydalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wydalałbym bym wydalał	wydalałabym bym wydalała	wydalałobym bym wydalało	wydalalibyśmy byśmy wydalali	wydalałybyśmy byśmy wydalały
2 os.	wydalałbyś byś wydalał	wydalałabyś byś wydalała	wydalałobyś byś wydalało	wydalalibyście byście wydalali	wydalałybyście byście wydalały
3 os.	wydalałby by wydalał	wydalałaby by wydalała	wydalałoby by wydalało	wydalaliby by wydalali	wydalałyby by wydalały

bezosobnik: wydalano by

bezokolicznik: wydalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wydalając

gerundium: wydalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wydalanie	wydalania
D.	wydalania	wydalań
C.	wydalaniu	wydalaniom
B.	wydalanie	wydalania
N.	wydalaniem	wydalaniami
Ms.	wydalaniu	wydalaniach
W.	wydalanie	wydalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wydalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wydalający	wydalający	wydalający	wydalające	wydalająca
D.	wydalającego	wydalającego	wydalającego	wydalającego	wydalającej
C.	wydalającemu	wydalającemu	wydalającemu	wydalającemu	wydalającej
B.	wydalającego	wydalającego	wydalający	wydalające	wydalającą
N.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającą
Ms.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wydalający	wydalający	wydalające	wydalające
D.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalających
C.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym
B.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalające
N.	wydalającymi	wydalającymi	wydalającymi	wydalającymi
Ms.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wydalany	wydalany	wydalany	wydalane	wydalana
D.	wydalanego	wydalanego	wydalanego	wydalanego	wydalanej
C.	wydalanemu	wydalanemu	wydalanemu	wydalanemu	wydalanej
B.	wydalanego	wydalanego	wydalany	wydalane	wydalaną
N.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalaną
Ms.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wydalani	wydalani	wydalane	wydalane
D.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalanych
C.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym
B.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalane
N.	wydalanymi	wydalanymi	wydalanymi	wydalanymi
Ms.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalanych

odpowiednik aspektowy: wydalić

Składnia

wydalać

CO + (SKĄD)

2. z kraju

Definicja

usuwać skądś osobę naruszającą obowiązujące normy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

usuwać

Połączenia

wydalać cudzoziemców, dyplomatę, nielegalnych imigrantów, szpiega
wydalać z kraju, z pracy, z jakiegoś terytorium, ze szkoły, z uczelni

Cytaty

	2001 rok - Amerykanie wydalają ze swojego kraju 50 rosyjskich dyplomatów, podejrzanych o szpiegostwo. źródło: KWSJP: Michał Wichowski: Agent nr 1, CKM, 2001, nr 5
	Z ziem zaboru pruskiego co jakiś czas wydalano Polaków przybyłych tu z Rosji lub Austrii w poszukiwaniu pracy. źródło: KWSJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994
	Dzisiaj przepis ustawy mówi: cudzoziemca wydala się z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli... I jednym z tych punktów jest właśnie punkt dotyczący nielegalnej pracy. źródło: KWSJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 20.05.2003
	Ulice, kawiarnie i dyskoteki są zapełnione w większości młodymi handlarzami narkotyków, wielokrotnie już karanymi, wydalanymi z Niemiec. Wyrzuceni powracają, aby nadal uprawiać swój intratny proceder. źródło: KWSJP: Krystyna Grzybowska: Niemcy, Rzeczpospolita, 1998, nr 5

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wydalam	wydalamy
2 os.	wydalasz	wydalacie
3 os.	wydala	wydalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wydalałem +(e)m wydalał	wydalałam +(e)m wydalała	wydalałom +(e)m wydalało	wydalaliśmy +(e)śmy wydalali	wydalałyśmy +(e)śmy wydalały
2 os.	wydalałeś +(e)ś wydalał	wydalałaś +(e)ś wydalała	wydalałoś +(e)ś wydalało	wydalaliście +(e)ście wydalali	wydalałyście +(e)ście wydalały
3 os.	wydalał	wydalała	wydalało	wydalali	wydalały

bezosobnik: wydalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę wydalał będę wydalać	będę wydalała będę wydalać	będę wydalało będę wydalać	będziemy wydalali będziemy wydalać	będziemy wydalały będziemy wydalać
2 os.	będziesz wydalał będziesz wydalać	będziesz wydalała będziesz wydalać	będziesz wydalało będziesz wydalać	będziecie wydalali będziecie wydalać	będziecie wydalały będziecie wydalać
3 os.	będzie wydalał będzie wydalać	będzie wydalała będzie wydalać	będzie wydalało będzie wydalać	będą wydalali będą wydalać	będą wydalały będą wydalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wydalajmy
2 os.	wydalaj	wydalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wydalałbym bym wydalał	wydalałabym bym wydalała	wydalałobym bym wydalało	wydalalibyśmy byśmy wydalali	wydalałybyśmy byśmy wydalały
2 os.	wydalałbyś byś wydalał	wydalałabyś byś wydalała	wydalałobyś byś wydalało	wydalalibyście byście wydalali	wydalałybyście byście wydalały
3 os.	wydalałby by wydalał	wydalałaby by wydalała	wydalałoby by wydalało	wydalaliby by wydalali	wydalałyby by wydalały

bezosobnik: wydalano by

bezokolicznik: wydalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wydalając

gerundium: wydalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wydalanie	wydalania
D.	wydalania	wydalań
C.	wydalaniu	wydalaniom
B.	wydalanie	wydalania
N.	wydalaniem	wydalaniami
Ms.	wydalaniu	wydalaniach
W.	wydalanie	wydalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wydalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wydalający	wydalający	wydalający	wydalające	wydalająca
D.	wydalającego	wydalającego	wydalającego	wydalającego	wydalającej
C.	wydalającemu	wydalającemu	wydalającemu	wydalającemu	wydalającej
B.	wydalającego	wydalającego	wydalający	wydalające	wydalającą
N.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającą
Ms.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wydalający	wydalający	wydalające	wydalające
D.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalających
C.	wydalającym	wydalającym	wydalającym	wydalającym
B.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalające
N.	wydalającymi	wydalającymi	wydalającymi	wydalającymi
Ms.	wydalających	wydalających	wydalających	wydalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wydalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wydalany	wydalany	wydalany	wydalane	wydalana
D.	wydalanego	wydalanego	wydalanego	wydalanego	wydalanej
C.	wydalanemu	wydalanemu	wydalanemu	wydalanemu	wydalanej
B.	wydalanego	wydalanego	wydalany	wydalane	wydalaną
N.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalaną
Ms.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wydalani	wydalani	wydalane	wydalane
D.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalanych
C.	wydalanym	wydalanym	wydalanym	wydalanym
B.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalane
N.	wydalanymi	wydalanymi	wydalanymi	wydalanymi
Ms.	wydalanych	wydalanych	wydalanych	wydalanych

odpowiednik aspektowy: wydalić

Składnia

Rz_osobowy

wydalać

KOGO + SKĄD

Data ostatniej modyfikacji: 18.09.2010