UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

profan

Chronologizacja

1845, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. profan
profani
ndepr
profany
depr
D. profana
profanów
C. profanowi
profanom
B. profana
profanów
N. profanem
profanami
Ms. profanie
profanach
W. profanie
profani
ndepr
profany
depr

1. bez fachowej wiedzy

Definicja

książk. 
osoba bez fachowej wiedzy lub umiejętności w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dyletant, laik
antonimy:  znawca

Cytaty

Wojtek Wołyński rysuje wspaniale - tak twierdzą fachowcy, a ja - profan - mogę tylko dorzucić, że i mnie obrazy i rysunki Wołyńskiego zachwycają.

źródło: NKJP: Piękne lata siedemdziesiąte, Gazeta Wyborcza, 1997-08-29

Przyznaję, jestem profanem, nie mam słuchu, nie mam wiedzy muzycznej [...].

źródło: NKJP: Internet

Przeszło pół wieku Stanisław Haraschin współpracował z Filharmonią Krakowską, pisząc co tydzień o wykonywanych na koncertach utworach. Tak prosto mógł objaśniać profanom muzykę jedynie prawdziwy jej pasjonat i człowiek o olbrzymiej na jej temat wiedzy.

źródło: NKJP: (AW): Stanisław Haraschin, Dziennik Polski, 2006-06-05

Teraz już wprost oświadczał, o co chodzi, spuszczając z tonu i niejako pokornie, właśnie jak artysta, który stwierdziwszy, że ma do czynienia z publicznością nie tak subtelną, jak uprzednio sądził, z profanami bez kulturalnego przygotowania, obniża poziom [...].

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

2. osoba niewtajemniczona

Definicja

książk. 
osoba, która nie została dopuszczona do jakichś tajemnic, znanych określonej grupie ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Cytaty

Miasta, wsie i góry oznaczone były tylko pierwszymi literami i symbolami, chroniąc tajemnicę przed okiem profana.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993

[...] tajniki zawodu były skrywane przed profanami, obowiązywał zakaz rysowania planów i opisywania technik, cała wiedza, jak i wewnętrzne kodeksy postępowania przekazywane były uczniom i czeladnikom ustnie, zaszyfrowanymi sekretnymi formułami.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wielkie spiski 2, Gazeta Wyborcza, 1998-03-06

[...] powiedział mi kiedyś, że język oświeconych jest celowo zaszyfrowany, by ukryć prawdę przed profanami i prostakami [...].

źródło: NKJP: Internet

Centra i przedsionki władzy otaczali murem tajemnicy, żaden profan z zewnątrz nie miał prawa dowiedzieć się niczego o życiu i wzajemnych stosunkach przywódców.

źródło: NKJP: Tadeusz Nyczek: Kapitalizm zrobił swoje, kapitalizm może odejść, Gazeta Wyborcza, 1994-07-19

3. dokonujący profanacji

Definicja

książk. 
osoba, która traktuje bez szacunku coś, co jest uznawane za święte lub stanowi przedmiot czci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  profanator

Cytaty

Tę figurę Matki Bożej profani zrzucili z kilkumetrowego postumentu kapliczki. Potem celowo połamali, skacząc po niej.

źródło: NKJP: (greg): Atak na Madonny, Gazeta Krakowska, 2001-07-11

Świętości tego miejsca nie uszanował [...] osobnik, który czwartkowego wieczoru przeszedł przez cmentarz, odrywając przy tym od nagrobnych krzyży metalowe wizerunki Chrystusa. Profan uszkodził w ten sposób kilkadziesiąt nagrobków, a pourywane figurki porzucił jeszcze na terenie cmentarza.

źródło: NKJP: (golu): Profanacja na Zjawieniu, Sztafeta nr 29, 2002

Tymczasem w zrujnowanym dziś niemal zupełnie kościele jazłowieckim, pozbawionym dachu, z wyszczerbionymi murami, z rozkopaną posadzką, pod którą profani szukali skarbów, zachował się nagrobek, zbezczeszczony, przedstawiający płaskorzeźbę ukrzyżowanego Chrystusa [...].

źródło: NKJP: Sławomir Nicieja: Twierdze kresowe Rzeczypospolitej, 2006

[...] najprędzej - bo natychmiast - można byłoby zrobić coś niewielkiego, za to ważnego: oczyścić mianowicie popiersie, zlokalizowane przed kościołem, z farby, którą pomazał je jakiś profan...

źródło: NKJP: Czas przypomnieć, Dziennik Polski, 2003-08-01

Data ostatniej modyfikacji: 27.04.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json