UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwornik

Chronologizacja

1744, Michał Abraham Trotz, Nowy dykcjonarz, to jest Mownik polsko-niemiecko-francuski, t. 1, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwornik
zworniki
D. zwornika
zworników
C. zwornikowi
zwornikom
B. zwornik
zworniki
N. zwornikiem
zwornikami
Ms. zworniku
zwornikach
W. zworniku
zworniki

Pochodzenie

Zob. zewrzeć

1. na sklepieniu

Definicja

archit. 
konstrukcyjne zamknięcie sklepienia lub łuku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawornik

Cytaty

Piękne sklepienie tworzące dwie 5-ramienne gwiazdy. Gotyckie detale architektoniczne, m.in. zwornik z podobizną głowy zapewne Kazimierza Wielkiego.

źródło: NKJP: Krystyna Malik, Raciborska Maria (red.): Przewodnik po Polsce, 1996

Gotycki kościół św. Filipa i Jakuba szczyci się bardzo cennym skarbcem. Tu na zwornikach gotyckich przęseł odnajdujemy herb Jagiellonów.

źródło: NKJP: U podnóża Alp, Arsenał Gorzowski nr 6, 1998

Rzeźby, płaskorzeźby i malowidła słynnego osiłka antyku zdobiły pałace, ogrody, a nawet kościoły, że wspomnę o oprawie organów w kościele Bernardynów w Leżajsku, gdzie na zworniku łączącym dwie kolumny ukazany jest Herkules zabijający Hydrę.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

2. systemu

Definicja

książk. 
coś, co łączy jakieś elementy i organizuje je w całość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Zniknęła główna przeszkoda na drodze reformy państwa. Usunięty został zwornik imperium sowieckiego, a w rezultacie szybko rozpadło się i samo imperium.

źródło: NKJP: Leon Bójko: Święta nie będzie, Gazeta Wyborcza, 1992-08-19

Cmentarz zawsze jest bowiem zwornikiem trzech grup społecznych: tych, którzy już odeszli, tych, którzy żyją i tych, którzy dopiero się narodzą.

źródło: NKJP: Bohdan Jałowiecki, Marek S. Szczepański: Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, 2009

Dynastia stała się jednym z najważniejszych zworników państwa. Dlatego osoby i role królów, cesarzy, pomazańców Bożych stawały się sakralne.

źródło: NKJP: Jerzy Besala: Berło w pieluchach, Polityka nr 2580, 2006-11-18

3. w górach

Definicja

geogr. 
miejsce, w którym stykają się przynajmniej trzy wypukłe formy ukształtowania terenu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Cytaty

Gładka, trawiasta przełęcz jest zwornikiem dla trzech okolicznych szczytów.

źródło: NKJP: Marek Grocholski: Ostatni górski raj, Tygodnik Podhalański nr 19, 1997

Jest też zwornikiem dla dwóch bocznych odgałęzień Gór Złotych, które przebiegają poprzecznie w stosunku do pasma głównego.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 02.12.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json