UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smolak

Chronologizacja

1673, KorBa

Pochodzenie

Zob. smoła

1. smolarz

Definicja

w dawnych czasach osoba zajmująca się wyrobem lub sprzedażą smoły

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł osoby związane z przemysłem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smelcarz, smelcerz, smolarz, smolnik

Cytaty

Harnicy wypalali popiół [...], smolacy wytapiali smołę.

źródło: Wojciech Kriegseisen: Samorząd szlachecki w Małopolsce w latach 1669-1717, 1989 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smolak
smolacy
rzadziej smolakowie
ndepr
smolaki
depr
D. smolaka
smolaków
C. smolakowi
smolakom
B. smolaka
smolaków
N. smolakiem
smolakami
Ms. smolaku
smolakach
W. smolaku
smolacy
rzadziej smolakowie
ndepr
smolaki
depr

Odesłania

Zob. też:

gulcarz

2. strażnik

Definicja

w dawnych czasach najemny strażnik, powołany przez władze do śledzenia i zwalczania karpackich zbójników

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strażnik

Cytaty

Smolacy werbowani byli niemal wyłącznie spośród miejscowych górali, w tym nierzadko z byłych zbójników.

źródło: Internet: pl.wikipedia.org

Smolacy mieli specjalną odzież i obuwie przystosowane do poruszania się w warunkach górskich.

źródło: Iwan Bondarew: Dowbusz. Historia mściciela ludowego. Część 3, Kurier Galicyjski, 2019 (kuriergalicyjski.com)

Rotmistrze krakowscy i sandomierscy otrzymywali co miesiąc po 500 złp na 30 ludzi, smolacy sanoccy i przemyscy regularnie przez cały badany okres pobierali miesięcznie 10 złp smolak i 100 złp rotmistrz. [...] były to kwoty bardzo małe i trudno się dziwić, że owi ziemscy policjanci nie cieszyli się opinią najuczciwszych.

źródło: Wojciech Kriegseisen: Samorząd szlachecki w Małopolsce w latach 1669-1717, 1989 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smolak
smolacy
rzadziej smolakowie
ndepr
smolaki
depr
D. smolaka
smolaków
C. smolakowi
smolakom
B. smolaka
smolaków
N. smolakiem
smolakami
Ms. smolaku
smolakach
W. smolaku
smolacy
rzadziej smolakowie
ndepr
smolaki
depr

3. drewno

Definicja

pot. 
kawałek drewna mocno nasyconego żywicą, nadający się do rozpalania ognia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Cytaty

– Przed zaklejeniem koperty – mówiłem z namysłem – włóżcie do niej trochę skopconego smolaka. Ot, ciutkę popiołu. – Pogrzebałem w popielniczce.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Pod bramą domu stał wózek z pomidorami i zieleniną, jezdnią nadciągał osiołek obładowany koszami brzoskwiń, dalej węglarz pchał taczkę z czarnymi bryłami połyskującymi w słońcu i smolakami na podpałkę, które skrzyły się żywicą.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

Dulska [...] jest kobietą niezwykle skąpą. Żałuje swoim córkom ciepłej wody podczas kąpieli; oszczędza opał i smolaki do rozpalania ognia [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smolak
smolaki
D. smolaka
smolaków
C. smolakowi
smolakom
B. smolak
smolaki
N. smolakiem
smolakami
Ms. smolaku
smolakach
W. smolaku
smolaki
Data ostatniej modyfikacji: 11.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj