Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | rączy |
rączy |
rączy |
rącze |
rącza |
| D. | rączego |
rączego |
rączego |
rączego |
rączej |
| C. | rączemu |
rączemu |
rączemu |
rączemu |
rączej |
| B. | rączego |
rączego |
rączy |
rącze |
rączą |
| N. | rączym |
rączym |
rączym |
rączym |
rączą |
| Ms. | rączym |
rączym |
rączym |
rączym |
rączej |
| W. | rączy |
rączy |
rączy |
rącze |
rącza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | rączy |
rączy |
rącze |
rącze |
| D. | rączych |
rączych |
rączych |
rączych |
| C. | rączym |
rączym |
rączym |
rączym |
| B. | rączych |
rączych |
rączych |
rącze |
| N. | rączymi |
rączymi |
rączymi |
rączymi |
| Ms. | rączych |
rączych |
rączych |
rączych |
| W. | rączy |
rączy |
rącze |
rącze |
Pochodzenie
psł. *rǫčь 'sprawny, zwinny'
Psł.dial. *rǫčь zapewne od psł. *rǫka, mniej prawdopodobny jest związek z wyrazami indoeuropejskimi np. stang. 'dumny, dzielny' czy stind. rńjati. (Bor.)
1.a koń
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz zwykle używany w odniesieniu do zwierząt.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- rączy jeleń, koń; rącza gazela, sarna
Cytaty
|
Śmiał się, że w czasie szarży pod Sewastopolem uratował mu życie jedynie rączy koń. źródło: Lesław M. Bartelski: Mickiewicz na Wschodzie. Opowieść dokumentarna, 1971 (books.google.pl) |
|
|
Wysłano rączych gońców po mężczyzn zajętych w lesie wycinaniem płatów kory. źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994 |
|
|
[...] niedźwiedź brunatny jako przedstawiciel ssaków mięsożernych w znacznym stopniu urozmaica swą dietę o pokarmy roślinne. Z reguły jest powolny i ociężały, co nie przeszkadza mu od czasu do czasu upolować np. rączego jelenia. źródło: NKJP: Roman Karczmarczuk: Konsumpcyjne i terapeutyczne walory naszych wrzosowatych, Wszechświat, 2005-07-01 |
1.b skok
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | chyży |
Połączenia
- rączy chód, skok
Cytaty
|
Kryjąc głowę pod szeroko rozpostartą płachtą gazety „Morning-News”, przebiegałem rączymi skokami od drzewa do drzewa, od muru do muru. źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1974 |