UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smęcić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *sъmǫtiti 'zmącić, zamącić, zmieszać'

Znaczenie 'smucić' pojawiło się już w okresie staropolskim.

1. smucić

Definicja

pot. 
smucić - wywoływać w kimś smutek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  osmęcać, osmucać, posmucać, smucić, zasmęcać, zasmucać
antonimy:  cieszyć, radować, weselić

Cytaty

[...] smęci mnie jedno - brak możliwości katalogowania warstw.

źródło: Internet: gimpuj.info

Swoją drogą smęci mnie, że jednak trochę tej trasy tam mam i że niestety często też coś zawadza w sensie rodzinnym. Oczywiście, jak wreszcie dorwę jakiś sprzęt, to już na bank się zjawię.

źródło: Internet: astromaniak.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smęcę
smęcimy
2 os. smęcisz
smęcicie
3 os. smęci
smęcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smęciłem
+(e)m smęcił
smęciłam
+(e)m smęciła
smęciłom
+(e)m smęciło
smęciliśmy
+(e)śmy smęcili
smęciłyśmy
+(e)śmy smęciły
2 os. smęciłeś
+(e)ś smęcił
smęciłaś
+(e)ś smęciła
smęciłoś
+(e)ś smęciło
smęciliście
+(e)ście smęcili
smęciłyście
+(e)ście smęciły
3 os. smęcił
smęciła
smęciło
smęcili
smęciły

bezosobnik: smęcono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę smęcił
będę smęcić
będę smęciła
będę smęcić
będę smęciło
będę smęcić
będziemy smęcili
będziemy smęcić
będziemy smęciły
będziemy smęcić
2 os. będziesz smęcił
będziesz smęcić
będziesz smęciła
będziesz smęcić
będziesz smęciło
będziesz smęcić
będziecie smęcili
będziecie smęcić
będziecie smęciły
będziecie smęcić
3 os. będzie smęcił
będzie smęcić
będzie smęciła
będzie smęcić
będzie smęciło
będzie smęcić
będą smęcili
będą smęcić
będą smęciły
będą smęcić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smęćmy
2 os. smęć
smęćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smęciłbym
bym smęcił
smęciłabym
bym smęciła
smęciłobym
bym smęciło
smęcilibyśmy
byśmy smęcili
smęciłybyśmy
byśmy smęciły
2 os. smęciłbyś
byś smęcił
smęciłabyś
byś smęciła
smęciłobyś
byś smęciło
smęcilibyście
byście smęcili
smęciłybyście
byście smęciły
3 os. smęciłby
by smęcił
smęciłaby
by smęciła
smęciłoby
by smęciło
smęciliby
by smęcili
smęciłyby
by smęciły

bezosobnik: smęcono by

bezokolicznik: smęcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: smęcąc

gerundium: smęcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smęcenie
smęcenia
D. smęcenia
smęceń
C. smęceniu
smęceniom
B. smęcenie
smęcenia
N. smęceniem
smęceniami
Ms. smęceniu
smęceniach
W. smęcenie
smęcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: smęcący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. smęcący
smęcący
smęcący
smęcące
smęcąca
D. smęcącego
smęcącego
smęcącego
smęcącego
smęcącej
C. smęcącemu
smęcącemu
smęcącemu
smęcącemu
smęcącej
B. smęcącego
smęcącego
smęcący
smęcące
smęcącą
N. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącą
Ms. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. smęcący
smęcący
smęcące
smęcące
D. smęcących
smęcących
smęcących
smęcących
C. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
B. smęcących
smęcących
smęcących
smęcące
N. smęcącymi
smęcącymi
smęcącymi
smęcącymi
Ms. smęcących
smęcących
smęcących
smęcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: smęcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. smęcony
smęcony
smęcony
smęcone
smęcona
D. smęconego
smęconego
smęconego
smęconego
smęconej
C. smęconemu
smęconemu
smęconemu
smęconemu
smęconej
B. smęconego
smęconego
smęcony
smęcone
smęconą
N. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
smęconą
Ms. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
smęconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. smęceni
smęceni
smęcone
smęcone
D. smęconych
smęconych
smęconych
smęconych
C. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
B. smęconych
smęconych
smęconych
smęcone
N. smęconymi
smęconymi
smęconymi
smęconymi
Ms. smęconych
smęconych
smęconych
smęconych

odpowiedniki aspektowe: osmęcić , zasmęcić

Składnia

bez ograniczeń + smęcić +
KOGO
(to), że ZDANIE + smęcić +
KOGO

2. mówić

Definicja

pot. 
mówić lub pisać coś albo przedstawiać utwór muzyczny w sposób nudny albo przygnębiający, tak że wzbudza to niechęć u odbiorcy

Warianty

  • rzadziej smędzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zasmęcać

Cytaty

[...] prawnik, uczony czy malarz awangardowy odpadają w przedbiegach. Bo każdy z nich smęci o jakichś szczegółowych i zawiłych sprawach.

źródło: NKJP: Edmund Jaworski: Felietony, Gazeta Poznańska, 2005-09-02

- To była okazja. - Zacząłem smędzić coś o znajomym celniku, który naliczyłby niziutkie cło za moje cudeńko, że sprzedałbym go z niezłym zarobkiem, i inne takie dyrdymały.

źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999

Dobra... nie będę smęcić, że za wcześnie itd., bo i tak nic nie da.

źródło: NKJP: Internet

Z tego, że będziemy siedzieć i smęcić, nic nam nie przyjdzie.

źródło: NKJP: MON: Jasna strona depresji, Gazeta Poznańska, 2005-07-16

W pewnym momencie zagrali ostrzej [...], ale chwilkę potem powrócili do smęcenia...

źródło: NKJP: Witt Wilczyński: A review of the Carpathian Forest i inni w Proximie concert, 2004-01-31

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smęcę
smęcimy
2 os. smęcisz
smęcicie
3 os. smęci
smęcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smęciłem
+(e)m smęcił
smęciłam
+(e)m smęciła
smęciłom
+(e)m smęciło
smęciliśmy
+(e)śmy smęcili
smęciłyśmy
+(e)śmy smęciły
2 os. smęciłeś
+(e)ś smęcił
smęciłaś
+(e)ś smęciła
smęciłoś
+(e)ś smęciło
smęciliście
+(e)ście smęcili
smęciłyście
+(e)ście smęciły
3 os. smęcił
smęciła
smęciło
smęcili
smęciły

bezosobnik: smęcono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę smęcił
będę smęcić
będę smęciła
będę smęcić
będę smęciło
będę smęcić
będziemy smęcili
będziemy smęcić
będziemy smęciły
będziemy smęcić
2 os. będziesz smęcił
będziesz smęcić
będziesz smęciła
będziesz smęcić
będziesz smęciło
będziesz smęcić
będziecie smęcili
będziecie smęcić
będziecie smęciły
będziecie smęcić
3 os. będzie smęcił
będzie smęcić
będzie smęciła
będzie smęcić
będzie smęciło
będzie smęcić
będą smęcili
będą smęcić
będą smęciły
będą smęcić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smęćmy
2 os. smęć
smęćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smęciłbym
bym smęcił
smęciłabym
bym smęciła
smęciłobym
bym smęciło
smęcilibyśmy
byśmy smęcili
smęciłybyśmy
byśmy smęciły
2 os. smęciłbyś
byś smęcił
smęciłabyś
byś smęciła
smęciłobyś
byś smęciło
smęcilibyście
byście smęcili
smęciłybyście
byście smęciły
3 os. smęciłby
by smęcił
smęciłaby
by smęciła
smęciłoby
by smęciło
smęciliby
by smęcili
smęciłyby
by smęciły

bezosobnik: smęcono by

bezokolicznik: smęcić

imiesłów przysłówkowy współczesny: smęcąc

gerundium: smęcenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smęcenie
smęcenia
D. smęcenia
smęceń
C. smęceniu
smęceniom
B. smęcenie
smęcenia
N. smęceniem
smęceniami
Ms. smęceniu
smęceniach
W. smęcenie
smęcenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: smęcący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. smęcący
smęcący
smęcący
smęcące
smęcąca
D. smęcącego
smęcącego
smęcącego
smęcącego
smęcącej
C. smęcącemu
smęcącemu
smęcącemu
smęcącemu
smęcącej
B. smęcącego
smęcącego
smęcący
smęcące
smęcącą
N. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącą
Ms. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. smęcący
smęcący
smęcące
smęcące
D. smęcących
smęcących
smęcących
smęcących
C. smęcącym
smęcącym
smęcącym
smęcącym
B. smęcących
smęcących
smęcących
smęcące
N. smęcącymi
smęcącymi
smęcącymi
smęcącymi
Ms. smęcących
smęcących
smęcących
smęcących

imiesłów przymiotnikowy bierny: smęcony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. smęcony
smęcony
smęcony
smęcone
smęcona
D. smęconego
smęconego
smęconego
smęconego
smęconej
C. smęconemu
smęconemu
smęconemu
smęconemu
smęconej
B. smęconego
smęconego
smęcony
smęcone
smęconą
N. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
smęconą
Ms. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
smęconej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. smęceni
smęceni
smęcone
smęcone
D. smęconych
smęconych
smęconych
smęconych
C. smęconym
smęconym
smęconym
smęconym
B. smęconych
smęconych
smęconych
smęcone
N. smęconymi
smęconymi
smęconymi
smęconymi
Ms. smęconych
smęconych
smęconych
smęconych

odpowiednik aspektowy: zasmęcić

Składnia

bez ograniczeń + smęcić +
(CO) + (o CZYM)
bez ograniczeń + smęcić +
(że ZDANIE)
Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj