Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *sъmǫtiti 'zmącić, zamącić, zmieszać'
Znaczenie 'smucić' pojawiło się już w okresie staropolskim.
1. smucić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
Cytaty
|
[...] smęci mnie jedno - brak możliwości katalogowania warstw. źródło: Internet: gimpuj.info |
|
|
Swoją drogą smęci mnie, że jednak trochę tej trasy tam mam i że niestety często też coś zawadza w sensie rodzinnym. Oczywiście, jak wreszcie dorwę jakiś sprzęt, to już na bank się zjawię. źródło: Internet: astromaniak.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
smęcę |
smęcimy |
|||
| 2 os. |
smęcisz |
smęcicie |
|||
| 3 os. |
smęci |
smęcą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
smęciłem +(e)m smęcił |
smęciłam +(e)m smęciła |
smęciłom +(e)m smęciło |
smęciliśmy +(e)śmy smęcili |
smęciłyśmy +(e)śmy smęciły |
| 2 os. |
smęciłeś +(e)ś smęcił |
smęciłaś +(e)ś smęciła |
smęciłoś +(e)ś smęciło |
smęciliście +(e)ście smęcili |
smęciłyście +(e)ście smęciły |
| 3 os. |
smęcił |
smęciła |
smęciło |
smęcili |
smęciły |
bezosobnik: smęcono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę smęcił będę smęcić |
będę smęciła będę smęcić |
będę smęciło będę smęcić |
będziemy smęcili będziemy smęcić |
będziemy smęciły będziemy smęcić |
| 2 os. |
będziesz smęcił będziesz smęcić |
będziesz smęciła będziesz smęcić |
będziesz smęciło będziesz smęcić |
będziecie smęcili będziecie smęcić |
będziecie smęciły będziecie smęcić |
| 3 os. |
będzie smęcił będzie smęcić |
będzie smęciła będzie smęcić |
będzie smęciło będzie smęcić |
będą smęcili będą smęcić |
będą smęciły będą smęcić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
smęćmy |
|
| 2 os. |
smęć |
smęćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
smęciłbym bym smęcił |
smęciłabym bym smęciła |
smęciłobym bym smęciło |
smęcilibyśmy byśmy smęcili |
smęciłybyśmy byśmy smęciły |
| 2 os. |
smęciłbyś byś smęcił |
smęciłabyś byś smęciła |
smęciłobyś byś smęciło |
smęcilibyście byście smęcili |
smęciłybyście byście smęciły |
| 3 os. |
smęciłby by smęcił |
smęciłaby by smęciła |
smęciłoby by smęciło |
smęciliby by smęcili |
smęciłyby by smęciły |
bezosobnik: smęcono by
bezokolicznik: smęcić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
smęcąc
gerundium: smęcenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | smęcenie |
smęcenia |
| D. | smęcenia |
smęceń |
| C. | smęceniu |
smęceniom |
| B. | smęcenie |
smęcenia |
| N. | smęceniem |
smęceniami |
| Ms. | smęceniu |
smęceniach |
| W. | smęcenie |
smęcenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: smęcący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | smęcący |
smęcący |
smęcący |
smęcące |
smęcąca |
| D. | smęcącego |
smęcącego |
smęcącego |
smęcącego |
smęcącej |
| C. | smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącej |
| B. | smęcącego |
smęcącego |
smęcący |
smęcące |
smęcącą |
| N. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącą |
| Ms. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | smęcący |
smęcący |
smęcące |
smęcące |
| D. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcących |
| C. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
| B. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcące |
| N. | smęcącymi |
smęcącymi |
smęcącymi |
smęcącymi |
| Ms. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: smęcony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | smęcony |
smęcony |
smęcony |
smęcone |
smęcona |
| D. | smęconego |
smęconego |
smęconego |
smęconego |
smęconej |
| C. | smęconemu |
smęconemu |
smęconemu |
smęconemu |
smęconej |
| B. | smęconego |
smęconego |
smęcony |
smęcone |
smęconą |
| N. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconą |
| Ms. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | smęceni |
smęceni |
smęcone |
smęcone |
| D. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęconych |
| C. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
| B. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęcone |
| N. | smęconymi |
smęconymi |
smęconymi |
smęconymi |
| Ms. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęconych |
Składnia
|
+ | smęcić | + |
KOGO
|
| (to), że ZDANIE | + | smęcić | + |
KOGO
|
2. mówić
Definicja
Warianty
- rzadziej smędzić
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zasmęcać |
Cytaty
|
[...] prawnik, uczony czy malarz awangardowy odpadają w przedbiegach. Bo każdy z nich smęci o jakichś szczegółowych i zawiłych sprawach. źródło: NKJP: Edmund Jaworski: Felietony, Gazeta Poznańska, 2005-09-02 |
|
|
- To była okazja. - Zacząłem smędzić coś o znajomym celniku, który naliczyłby niziutkie cło za moje cudeńko, że sprzedałbym go z niezłym zarobkiem, i inne takie dyrdymały. źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999 |
|
|
Dobra... nie będę smęcić, że za wcześnie itd., bo i tak nic nie da. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Z tego, że będziemy siedzieć i smęcić, nic nam nie przyjdzie. źródło: NKJP: MON: Jasna strona depresji, Gazeta Poznańska, 2005-07-16 |
|
|
W pewnym momencie zagrali ostrzej [...], ale chwilkę potem powrócili do smęcenia... źródło: NKJP: Witt Wilczyński: A review of the Carpathian Forest i inni w Proximie concert, 2004-01-31 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
smęcę |
smęcimy |
|||
| 2 os. |
smęcisz |
smęcicie |
|||
| 3 os. |
smęci |
smęcą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
smęciłem +(e)m smęcił |
smęciłam +(e)m smęciła |
smęciłom +(e)m smęciło |
smęciliśmy +(e)śmy smęcili |
smęciłyśmy +(e)śmy smęciły |
| 2 os. |
smęciłeś +(e)ś smęcił |
smęciłaś +(e)ś smęciła |
smęciłoś +(e)ś smęciło |
smęciliście +(e)ście smęcili |
smęciłyście +(e)ście smęciły |
| 3 os. |
smęcił |
smęciła |
smęciło |
smęcili |
smęciły |
bezosobnik: smęcono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę smęcił będę smęcić |
będę smęciła będę smęcić |
będę smęciło będę smęcić |
będziemy smęcili będziemy smęcić |
będziemy smęciły będziemy smęcić |
| 2 os. |
będziesz smęcił będziesz smęcić |
będziesz smęciła będziesz smęcić |
będziesz smęciło będziesz smęcić |
będziecie smęcili będziecie smęcić |
będziecie smęciły będziecie smęcić |
| 3 os. |
będzie smęcił będzie smęcić |
będzie smęciła będzie smęcić |
będzie smęciło będzie smęcić |
będą smęcili będą smęcić |
będą smęciły będą smęcić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
smęćmy |
|
| 2 os. |
smęć |
smęćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
smęciłbym bym smęcił |
smęciłabym bym smęciła |
smęciłobym bym smęciło |
smęcilibyśmy byśmy smęcili |
smęciłybyśmy byśmy smęciły |
| 2 os. |
smęciłbyś byś smęcił |
smęciłabyś byś smęciła |
smęciłobyś byś smęciło |
smęcilibyście byście smęcili |
smęciłybyście byście smęciły |
| 3 os. |
smęciłby by smęcił |
smęciłaby by smęciła |
smęciłoby by smęciło |
smęciliby by smęcili |
smęciłyby by smęciły |
bezosobnik: smęcono by
bezokolicznik: smęcić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
smęcąc
gerundium: smęcenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | smęcenie |
smęcenia |
| D. | smęcenia |
smęceń |
| C. | smęceniu |
smęceniom |
| B. | smęcenie |
smęcenia |
| N. | smęceniem |
smęceniami |
| Ms. | smęceniu |
smęceniach |
| W. | smęcenie |
smęcenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: smęcący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | smęcący |
smęcący |
smęcący |
smęcące |
smęcąca |
| D. | smęcącego |
smęcącego |
smęcącego |
smęcącego |
smęcącej |
| C. | smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącemu |
smęcącej |
| B. | smęcącego |
smęcącego |
smęcący |
smęcące |
smęcącą |
| N. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącą |
| Ms. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | smęcący |
smęcący |
smęcące |
smęcące |
| D. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcących |
| C. | smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
smęcącym |
| B. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcące |
| N. | smęcącymi |
smęcącymi |
smęcącymi |
smęcącymi |
| Ms. | smęcących |
smęcących |
smęcących |
smęcących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: smęcony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | smęcony |
smęcony |
smęcony |
smęcone |
smęcona |
| D. | smęconego |
smęconego |
smęconego |
smęconego |
smęconej |
| C. | smęconemu |
smęconemu |
smęconemu |
smęconemu |
smęconej |
| B. | smęconego |
smęconego |
smęcony |
smęcone |
smęconą |
| N. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconą |
| Ms. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | smęceni |
smęceni |
smęcone |
smęcone |
| D. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęconych |
| C. | smęconym |
smęconym |
smęconym |
smęconym |
| B. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęcone |
| N. | smęconymi |
smęconymi |
smęconymi |
smęconymi |
| Ms. | smęconych |
smęconych |
smęconych |
smęconych |
odpowiednik aspektowy: zasmęcić
Składnia
|
+ | smęcić | + |
(CO) +
(o CZYM)
|
|
+ | smęcić | + |
(że ZDANIE)
|