UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smętnieć

Chronologizacja

1828, Andrzej Edward Koźmian, Dwa dni w Szwajcaryi Saskiéy w roku 1825, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smętnieję
smętniejemy
2 os. smętniejesz
smętniejecie
3 os. smętnieje
smętnieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smętniałem
+(e)m smętniał
smętniałam
+(e)m smętniała
smętniałom
+(e)m smętniało
smętnieliśmy
+(e)śmy smętnieli
smętniałyśmy
+(e)śmy smętniały
2 os. smętniałeś
+(e)ś smętniał
smętniałaś
+(e)ś smętniała
smętniałoś
+(e)ś smętniało
smętnieliście
+(e)ście smętnieli
smętniałyście
+(e)ście smętniały
3 os. smętniał
smętniała
smętniało
smętnieli
smętniały

bezosobnik: smętniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę smętniał
będę smętnieć
będę smętniała
będę smętnieć
będę smętniało
będę smętnieć
będziemy smętnieli
będziemy smętnieć
będziemy smętniały
będziemy smętnieć
2 os. będziesz smętniał
będziesz smętnieć
będziesz smętniała
będziesz smętnieć
będziesz smętniało
będziesz smętnieć
będziecie smętnieli
będziecie smętnieć
będziecie smętniały
będziecie smętnieć
3 os. będzie smętniał
będzie smętnieć
będzie smętniała
będzie smętnieć
będzie smętniało
będzie smętnieć
będą smętnieli
będą smętnieć
będą smętniały
będą smętnieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. smętniejmy
2 os. smętniej
smętniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. smętniałbym
bym smętniał
smętniałabym
bym smętniała
smętniałobym
bym smętniało
smętnielibyśmy
byśmy smętnieli
smętniałybyśmy
byśmy smętniały
2 os. smętniałbyś
byś smętniał
smętniałabyś
byś smętniała
smętniałobyś
byś smętniało
smętnielibyście
byście smętnieli
smętniałybyście
byście smętniały
3 os. smętniałby
by smętniał
smętniałaby
by smętniała
smętniałoby
by smętniało
smętnieliby
by smętnieli
smętniałyby
by smętniały

bezosobnik: smętniano by

bezokolicznik: smętnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: smętniejąc

gerundium: smętnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smętnienie
smętnienia
D. smętnienia
smętnień
C. smętnieniu
smętnieniom
B. smętnienie
smętnienia
N. smętnieniem
smętnieniami
Ms. smętnieniu
smętnieniach
W. smętnienie
smętnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: smętniejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. smętniejący
smętniejący
smętniejący
smętniejące
smętniejąca
D. smętniejącego
smętniejącego
smętniejącego
smętniejącego
smętniejącej
C. smętniejącemu
smętniejącemu
smętniejącemu
smętniejącemu
smętniejącej
B. smętniejącego
smętniejącego
smętniejący
smętniejące
smętniejącą
N. smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
smętniejącą
Ms. smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
smętniejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. smętniejący
smętniejący
smętniejące
smętniejące
D. smętniejących
smętniejących
smętniejących
smętniejących
C. smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
smętniejącym
B. smętniejących
smętniejących
smętniejących
smętniejące
N. smętniejącymi
smętniejącymi
smętniejącymi
smętniejącymi
Ms. smętniejących
smętniejących
smętniejących
smętniejących

odpowiednik aspektowy: posmętnieć

Pochodzenie

Zob. smętny

1.a człowiek

Definicja

książk. 
stawać się smętnym - odczuwającym smutek lub przygnębienie bez jasno sprecyzowanej przyczyny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Szary opar ziemię kryje, śpią w nim łąki i łęgi, i jeziora jakby drzemią, śniąc o drzewach i o ludziach, pochylonych nad nimi. A ludzie smętnieją, że lato się kończy, i piją, by ów sen przedłużyć.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

Dziś, widząc uschły liść, smętnieję [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + smętnieć +
(że ZDANIE)

1.b głos

Definicja

książk. 
stawać się smętnym - świadczącym o tym, że ktoś odczuwa smutek lub przygnębienie bez jasno sprecyzowanej przyczyny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Gdy samochód odjeżdża, bohaterkom smętnieją miny.

źródło: Internet: batcave.com.pl

Aż stało się; na wspomnienie o tym smętnieją ludzkie twarze.

źródło: Franciszek Kotula: Po Rzeszowskim Podgórzu błądząc, 1974 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + smętnieć +
(KOMU)

2. widok

Definicja

książk. 
stawać się smętnym - takim, który przez swój dźwięk, kolor czy charakter wywołuje wrażenie smutku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  markotnieć, posępnieć

Cytaty

[...] pieśń smętniała, nie oddalając się jednak ani na milimetr od praźródeł rewolucyjnej nostalgii.

źródło: NKJP: Internet

[...] na dworze smętnieje jesienny dzień i tnie po ziemi chłodnymi, ukośnymi biczami deszczu.

źródło: Zofia Bohdanowiczowa: Droga do Daugiel, 1955 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json