UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rakieta

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1. obiekt latający

Definicja

pot. 
obiekt latający, który wystrzeliwany jest poza atmosferę ziemską, by przenieść swoją siłą jakiś inny obiekt w kosmos

Pochodzenie

internac.

hol. raket

niem. Rakete

ros. раке́та

z wł. rocchétto 'wrzeciono, szpulka'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat badanie i podbój kosmosu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • bezzałogowa; duża, dwuczłonowa, ogromna, olbrzymia, potężna; kosmiczna rakieta; rakieta międzyplanetarna
  • rakiety czy pojazdy kosmiczne
  • start rakiety
  • paliwo, silniki do rakiet

Cytaty

Najpierw bezzałogowe rakiety transportować będą na Księżyc większość sprzętu.

źródło: NKJP: Podbój Kosmosu, Gazeta Wyborcza, 1996-06-14

Na Florydzie rozpoczęto przygotowania do startu rakiety z następnym Apollem, który miał ewakuować załogę Skylaba.

źródło: NKJP: Adam Martyniec: Przygoda ze Skylabem (część II), Dziennik Polski, 2000-08-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

2. statek kosmiczny

Definicja

obiekt latający, którym załoga leci w kosmos

Pochodzenie

Zob. rakieta 1

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat badanie i podbój kosmosu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  statek kosmiczny

Połączenia

  • olbrzymia rakieta
  • rakiety i wahadłowce
  • paliwo do rakiety
  • lecieć/latać rakietą

Cytaty

Najpierw zostałaby wysłana bezzałogowa stacja, która zdalnie sterowana z Ziemi przygotowywałaby z marsjańskich surowców paliwo do rakiety powrotnej dla astronautów.

źródło: NKJP: Marcin Rotkiewicz: Mars wita was, Polityka, 2002-09-21

Ufność miarkowana była przez niepokój, kiedy olbrzymia rakieta startowa Saturn V (ciężar 3100 ton, długość 109 metrów) wzniosła się z płyty na Przylądku Kennedy'ego na Florydzie.

źródło: NKJP: Największa przygoda ludzkości, Dziennik Polski, 1999-07-16

Ludzie latają rakietami, samolotami, na spadochronach, lotniami, paralotniami...

źródło: NKJP: Usenet, 2003-04-29

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

3. pocisk

Definicja

pocisk napędzany silnikiem odrzutowym

Pochodzenie

niem. Rakete

Por. rakieta 1

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pocisk

Połączenia

  • amerykańska, chińska, francuska, irańska, polska...; groźna; ciężka rakieta; atomowe, dalekosiężne, jednogłowicowe, międzykontynentalne, przeciwlotnicze, wielogłowicowe, wojskowe; najnowocześniejsze rakiety; rakieta jądrowa, nuklearna; samonaprowadzająca, samosterująca; rakiety przeciwczołgowe
  • rakiety Al-Samud, Patriot
  • rakieta przeciwnika; klasy ziemia - powietrze; rakiety aliantów, wroga; typu Katiusza, Patriot
  • rakieta bez głowicy
  • rakiety z głowicami atomowymi, jądrowymi..., z ładunkiem atomowym, jądrowym...
  • rakiety o zasięgu iluś km, mil
  • rakieta albo armata; rakiety i amunicja, rakiety i antyrakiety, rakiety i aparatura naprowadzająca, rakiety i artyleria, rakiety i baterie przeciwlotnicze, rakiety i bomby, rakiety i broń, rakiety i głowice, rakiety i granaty, rakiety i miny, rakiety i myśliwce, rakiety i odrzutowce, rakiety i pociski, rakiety i samoloty, rakiety i śmigłowce, rakiety i wyrzutnie; czołgi i rakiety
  • awaria, wybuch, ogień; budowa, silnik rakiety; ataki, detonacja, wyrzutnia, salwa; baza, bateria, dywizjon; głowica, system, technologia; demontaż, fabryka, produkcja rakiet
  • cel, wyrzutnie dla rakiet; silniki do rakiet
  • obawa, obrona przed rakietami
  • rakieta leci, trafia, uderza w coś; rakiety niszczą
  • użyć/używać rakiet
  • odpalić, wystrzelić rakietę; niszczyć, odpalać, wycofać, wysłać, zestrzeliwać rakiety; naprowadzanie, rozbrajanie rakiet
  • trafiony rakietą; atakować, grozić, ostrzelać, zniszczyć rakietami
  • zginąć od rakiet; ostrzelać z rakiet
  • uzbrojony, wyposażony w rakiety
  • chronić przed rakietami
  • rakieta woda - powietrze, ziemia - powietrze

Cytaty

[...] wywiad amerykański wykrył na Kubie wycelowane w Stany Zjednoczone radzieckie rakiety z głowicami nuklearnymi.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000

- Palestyńczycy ostrzelali rakietami miasto Sderot [...].

źródło: NKJP: Otwarta puszka Pandory, Dziennik Polski, 2002-03-11

Jeszcze dawniej zagraniczni piloci F-16 mieli niemal nakazane, by nie zbliżać się do MiG-ów, bo te są zwrotniejsze. Zawsze lepiej odpalić rakietę z odległości 100 kilometrów i czekać na efekt…

źródło: NKJP: Marcin Genca: W samolocie jak w domu, Echo Dnia, 2007-09-01

W lesie [...] pozostały obiekty po rosyjskiej bazie rakiet dalekiego zasięgu.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Pomniki techniki, 2005, prasa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

4. raca

Definicja

urządzenie pirotechniczne, które po wystrzeleniu emituje kolorowe światło lub dym

Pochodzenie

niem. Rakete

Por. rakieta 1

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  petarda, raca

Połączenia

  • czerwona, dymna, zielona rakieta; kolorowe, ratunkowe rakiety; rakiety sygnalizacyjne, świetlne
  • rakiety i petardy
  • blask rakiet
  • wystrzelić rakietę

Cytaty

Załoga jachtu wystrzeliła czerwoną rakietę, sygnalizującą zagrożenie życia - poinformowała rzeczniczka Niemieckiego Towarzystwa Ratowania Rozbitków [...].

źródło: NKJP: (PAP): Powietrzny taran, Dziennik Polski, 2002-07-12

Zrezygnowani wypuszczali od czasu do czasu w ciemność ratunkowe rakiety.

źródło: NKJP: Tomasz Surdel: Wspomnienie, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-07-17

Krążyli więc po omacku u podnóża Kościelca, krzyczeli, wystrzelili kilka rakiet sygnalizacyjnych. Bez skutku. Jednocześnie w Zakopanem przygotowano wyprawę ratunkową.

źródło: NKJP: Marek Grocholski: W ciemności i we mgle, 1997, prasa

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

5. tenisowa

Definicja

przyrząd składający się z owalnej ramy z siatką i rączki, służący do odbijania piłki w tenisie i niektórych innych grach sportowych

Pochodzenie

wł. racchetta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Połączenia

  • duża, tenisowa rakieta; drewniane rakiety
  • rakieta do gry w tenisa, w badmintona, do tenisa; rakiety do badmintona
  • rakieta i piłka
  • komplet rakiet
  • trzymać, wziąć do ręki; rzucić, złamać rakietę
  • grać, trafić; cisnąć, rzucać rakietą

Cytaty

W imprezie wzięło udział ponad trzydziestu młodych miłośników tenisowych rakiet.

źródło: NKJP: (sem): Pucharowe serwisy, Nowiny Raciborskie, 2003-10-08

Laureat za swoją dobrą grę otrzymał w nagrodę statuetkę, dyplom oraz piłkę i komplet rakiet do gry w badmintona.

źródło: NKJP: (LT): Festyn osiedlowy, Nakielski Czas, 2006-07-12

[...] czuł się na korcie jak nieopierzony amator. Miał wielką ochotę cisnąć rakietą o ziemię i pójść na drinka.

źródło: NKJP: Tenis. Australian Open, Gazeta Wyborcza, 1993-01-28

[...] jest ubrany w strój tenisowy, a w ręce trzyma rakietę.

źródło: NKJP: Koval z Novej Huty, Dziennik Polski, 2000-02-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

6. tenisista

Definicja

sport.  pot. 
tenisista

Pochodzenie

wł. racchetta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tenisista
hiperonimy:  sportowiec

Połączenia

  • czołowa, druga, pierwsza, trzecia rakieta
  • (któraś) rakieta kontynentu, świata

Cytaty

Zawistni mogą podważać Wasz sukces, bo w mistrzostwach Europy zabrakło, z jednym wyjątkiem, czołowych rakiet kontynentu.

źródło: NKJP: Mistrzyni Europy nie ma gdzie trenować, Dziennik Polski, 2002-11-20

Amerykaninowi nie udał się rewanż za porażkę w Australian Open, ale zwycięstwo nad drugą rakietą świata nie zaspokoiło ambicji Niemca.

źródło: NKJP: Olgierd Kwiatkowski: Turniej w Stuttgarcie, Gazeta Wyborcza, 1996-10-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rakieta
rakiety
D. rakiety
rakiet
C. rakiecie
rakietom
B. rakietę
rakiety
N. rakietą
rakietami
Ms. rakiecie
rakietach
W. rakieto
rakiety

Frazeologizmy

pocisk balistyczny
rakieta balistyczna
rakiety śnieżne
Data ostatniej modyfikacji: 28.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json