UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wrazić

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wrażę
wrazimy
2 os. wrazisz
wrazicie
3 os. wrazi
wrażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wraziłem
+(e)m wraził
wraziłam
+(e)m wraziła
wraziłom
+(e)m wraziło
wraziliśmy
+(e)śmy wrazili
wraziłyśmy
+(e)śmy wraziły
2 os. wraziłeś
+(e)ś wraził
wraziłaś
+(e)ś wraziła
wraziłoś
+(e)ś wraziło
wraziliście
+(e)ście wrazili
wraziłyście
+(e)ście wraziły
3 os. wraził
wraziła
wraziło
wrazili
wraziły

bezosobnik: wrażono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wraźmy
2 os. wraź
wraźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wraziłbym
bym wraził
wraziłabym
bym wraziła
wraziłobym
bym wraziło
wrazilibyśmy
byśmy wrazili
wraziłybyśmy
byśmy wraziły
2 os. wraziłbyś
byś wraził
wraziłabyś
byś wraziła
wraziłobyś
byś wraziło
wrazilibyście
byście wrazili
wraziłybyście
byście wraziły
3 os. wraziłby
by wraził
wraziłaby
by wraziła
wraziłoby
by wraziło
wraziliby
by wrazili
wraziłyby
by wraziły

bezosobnik: wrażono by

bezokolicznik: wrazić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wraziwszy

gerundium: wrażenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wrażenie
wrażenia
D. wrażenia
wrażeń
C. wrażeniu
wrażeniom
B. wrażenie
wrażenia
N. wrażeniem
wrażeniami
Ms. wrażeniu
wrażeniach
W. wrażenie
wrażenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wrażony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wrażony
wrażony
wrażony
wrażone
wrażona
D. wrażonego
wrażonego
wrażonego
wrażonego
wrażonej
C. wrażonemu
wrażonemu
wrażonemu
wrażonemu
wrażonej
B. wrażonego
wrażonego
wrażony
wrażone
wrażoną
N. wrażonym
wrażonym
wrażonym
wrażonym
wrażoną
Ms. wrażonym
wrażonym
wrażonym
wrażonym
wrażonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wrażeni
wrażeni
wrażone
wrażone
D. wrażonych
wrażonych
wrażonych
wrażonych
C. wrażonym
wrażonym
wrażonym
wrażonym
B. wrażonych
wrażonych
wrażonych
wrażone
N. wrażonymi
wrażonymi
wrażonymi
wrażonymi
Ms. wrażonych
wrażonych
wrażonych
wrażonych

odpowiednik aspektowy: wrażać

Pochodzenie

Zob. razić

1. ostrze

Definicja

książk. 
siłą zagłębić w czymś jakiś przedmiot lub część ciała

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Drugi doskoczył, przydeptał czarny napierśnik obalonego ciężkim butem, wraził grot oszczepu prosto w gardło.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1995

W jego ręku nawet tak niepozorny przedmiot zmieniał się w zabójczą broń. Można nią było wydłubać przeciwnikowi oko, wrazić cieńszym końcem w dziurkę nosa i tak przebić się aż do mózgu [...].

źródło: KWJP: Robert J. Szmidt: Szczury Wrocławia. Kraty, 2019

Generał podnosi leżący na biurku ołówek, stuka nim w kant portretu. Sprawia wrażenie kogoś, kto się zastanawia. Głośno cmoka, a potem robi trzy kroki w kierunku przesłuchiwanego, by wrazić mu zaostrzony grafit w ucho.

źródło: KWJP: Piotr Głuchowski, Łukasz Kośmicki, Marcel Sawicki: Ukryta gra, 2019

Składnia

bez ograniczeń + wrazić +
CO + (KOMU) + (GDZIE)

2. wartości

Definicja

przest. 
wpoić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wdrukować, wpoić, wszczepić, zaszczepić

Połączenia

  • wrazić w pamięć, w serce, w umysł

Cytaty

W Wielki Piątek istniał też zwyczaj uderzania dzieci rózgami, aby wrazić w ich umysł pamięć biczowania Chrystusa Pana.

źródło: Halina Mielicka: Kultura obyczajowa mieszkańców wsi kieleckiej XIX i XX wieku, 1995 (books.google.pl)

Ale głąb swej duszy odsłonił głównie w dwu ustępach, które pragnął najsilniej wrazić w pamięć czytelnika [...].

źródło: Juliusz Kleiner, Jerzy Starnawski: Juliusz Słowacki: Okres Beniowskiego, 1999 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + wrazić +
CO + w CO
Data ostatniej modyfikacji: 16.12.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json