UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rugować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Inne znaczenia: 'przeprowadzać dochodzenie; układać się'

Pochodzenie

śr.-w.-niem. rŭegen 'skarżyć, donosić do sądu'

1. chłopów

Definicja

zmuszać kogoś do opuszczenia miejsca zamieszkania lub uprawianej przez niego ziemi, aby to przejąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Połączenia

rugować chłopów, ludność, mieszkańców
rugować z ziemi

Cytaty

[...] dążyli do zgermanizowania ludności w swojej okolicy, rugowali z ziemi polskich chłopów, a na ich miejsce sprowadzali kolonistów niemieckich.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

[...] kolejne fale emigracji mazurskiej i potem warmińskiej miały podłoże głównie ekonomiczne. Rugowano mieszkańców tych ziem, bo ich domostwa leżały w atrakcyjnej krainie.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Wymazani jak gumką z zeszytu, Polityka, 2009-11-28

Wysłannicy Indian w licznych rozmowach z przedstawicielami rządu [...] przedkładali skargi na niesprawiedliwe traktowanie ich przez władze kolonii. Chodziło zwłaszcza o rugowanie ludności tubylczej z terenów łowieckich w dolinie rzeki Hudson.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ruguję	rugujemy
2 os.	rugujesz	rugujecie
3 os.	ruguje	rugują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałem +(e)m rugował	rugowałam +(e)m rugowała	rugowałom +(e)m rugowało	rugowaliśmy +(e)śmy rugowali	rugowałyśmy +(e)śmy rugowały
2 os.	rugowałeś +(e)ś rugował	rugowałaś +(e)ś rugowała	rugowałoś +(e)ś rugowało	rugowaliście +(e)ście rugowali	rugowałyście +(e)ście rugowały
3 os.	rugował	rugowała	rugowało	rugowali	rugowały

bezosobnik: rugowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rugował będę rugować	będę rugowała będę rugować	będę rugowało będę rugować	będziemy rugowali będziemy rugować	będziemy rugowały będziemy rugować
2 os.	będziesz rugował będziesz rugować	będziesz rugowała będziesz rugować	będziesz rugowało będziesz rugować	będziecie rugowali będziecie rugować	będziecie rugowały będziecie rugować
3 os.	będzie rugował będzie rugować	będzie rugowała będzie rugować	będzie rugowało będzie rugować	będą rugowali będą rugować	będą rugowały będą rugować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rugujmy
2 os.	ruguj	rugujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałbym bym rugował	rugowałabym bym rugowała	rugowałobym bym rugowało	rugowalibyśmy byśmy rugowali	rugowałybyśmy byśmy rugowały
2 os.	rugowałbyś byś rugował	rugowałabyś byś rugowała	rugowałobyś byś rugowało	rugowalibyście byście rugowali	rugowałybyście byście rugowały
3 os.	rugowałby by rugował	rugowałaby by rugowała	rugowałoby by rugowało	rugowaliby by rugowali	rugowałyby by rugowały

bezosobnik: rugowano by

bezokolicznik: rugować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rugując

gerundium: rugowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rugowanie	rugowania
D.	rugowania	rugowań
C.	rugowaniu	rugowaniom
B.	rugowanie	rugowania
N.	rugowaniem	rugowaniami
Ms.	rugowaniu	rugowaniach
W.	rugowanie	rugowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rugujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugujący	rugujący	rugujący	rugujące	rugująca
D.	rugującego	rugującego	rugującego	rugującego	rugującej
C.	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującej
B.	rugującego	rugującego	rugujący	rugujące	rugującą
N.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującą
Ms.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugujący	rugujący	rugujące	rugujące
D.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących
C.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym
B.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujące
N.	rugującymi	rugującymi	rugującymi	rugującymi
Ms.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rugowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugowany	rugowany	rugowany	rugowane	rugowana
D.	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanej
C.	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanej
B.	rugowanego	rugowanego	rugowany	rugowane	rugowaną
N.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowaną
Ms.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugowani	rugowani	rugowane	rugowane
D.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych
C.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym
B.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowane
N.	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi
Ms.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych

odpowiedniki aspektowe: zrugować , wyrugować

Składnia

rugować

KOGO + (SKĄD)

2. tradycję

Definicja

książk.

stopniowo usuwać z jakiegoś miejsca lub z jakiejś sfery funkcjonowania osoby, rzeczy lub zjawiska uważane za niepożądane albo zbędne

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

eliminować

Połączenia

rugować język, religię, tradycję, zwyczaj
rugować z polityki, ze szkół, z życia publicznego

Cytaty

	Targ wozowy z placu zaczęto stopniowo rugować, co przychodziło z trudem, bo chłopi uparcie stawali tam, gdzie się przyzwyczaili. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008
	[...] chciał Ślązaków uczyć patriotyzmu. I rugował ich z urzędów, odsuwał na bok. źródło: NKJP: Marek Ostrowski: To wy jesteście stolicą Górnego Śląska, Trybuna Śląska, 2002-09-20
	Ten okres ponad 120-letniej niewoli zaborowej to lata unicestwiania polskiej oświaty publicznej i stałej walki w obronie języka polskiego, rugowanego z życia publicznego Polaków. źródło: NKJP: Pod zaborami, Co Tydzień Jaworzno, 2003-10-29
	O tym, że rugowanie przedmiotów humanistycznych z programu studiów występuje we wszystkich polskich uczelniach technicznych, można się było przekonać, słuchając wystąpień na konferencji pt. „Rola nauk humanistycznych i społecznych w kształceniu inżynierów w Polsce” [...]. źródło: NKJP: Pułapka na inżynierów, Dziennik Polski, 2000-11-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ruguję	rugujemy
2 os.	rugujesz	rugujecie
3 os.	ruguje	rugują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałem +(e)m rugował	rugowałam +(e)m rugowała	rugowałom +(e)m rugowało	rugowaliśmy +(e)śmy rugowali	rugowałyśmy +(e)śmy rugowały
2 os.	rugowałeś +(e)ś rugował	rugowałaś +(e)ś rugowała	rugowałoś +(e)ś rugowało	rugowaliście +(e)ście rugowali	rugowałyście +(e)ście rugowały
3 os.	rugował	rugowała	rugowało	rugowali	rugowały

bezosobnik: rugowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rugował będę rugować	będę rugowała będę rugować	będę rugowało będę rugować	będziemy rugowali będziemy rugować	będziemy rugowały będziemy rugować
2 os.	będziesz rugował będziesz rugować	będziesz rugowała będziesz rugować	będziesz rugowało będziesz rugować	będziecie rugowali będziecie rugować	będziecie rugowały będziecie rugować
3 os.	będzie rugował będzie rugować	będzie rugowała będzie rugować	będzie rugowało będzie rugować	będą rugowali będą rugować	będą rugowały będą rugować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rugujmy
2 os.	ruguj	rugujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałbym bym rugował	rugowałabym bym rugowała	rugowałobym bym rugowało	rugowalibyśmy byśmy rugowali	rugowałybyśmy byśmy rugowały
2 os.	rugowałbyś byś rugował	rugowałabyś byś rugowała	rugowałobyś byś rugowało	rugowalibyście byście rugowali	rugowałybyście byście rugowały
3 os.	rugowałby by rugował	rugowałaby by rugowała	rugowałoby by rugowało	rugowaliby by rugowali	rugowałyby by rugowały

bezosobnik: rugowano by

bezokolicznik: rugować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rugując

gerundium: rugowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rugowanie	rugowania
D.	rugowania	rugowań
C.	rugowaniu	rugowaniom
B.	rugowanie	rugowania
N.	rugowaniem	rugowaniami
Ms.	rugowaniu	rugowaniach
W.	rugowanie	rugowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rugujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugujący	rugujący	rugujący	rugujące	rugująca
D.	rugującego	rugującego	rugującego	rugującego	rugującej
C.	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującej
B.	rugującego	rugującego	rugujący	rugujące	rugującą
N.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującą
Ms.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugujący	rugujący	rugujące	rugujące
D.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących
C.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym
B.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujące
N.	rugującymi	rugującymi	rugującymi	rugującymi
Ms.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rugowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugowany	rugowany	rugowany	rugowane	rugowana
D.	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanej
C.	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanej
B.	rugowanego	rugowanego	rugowany	rugowane	rugowaną
N.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowaną
Ms.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugowani	rugowani	rugowane	rugowane
D.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych
C.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym
B.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowane
N.	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi
Ms.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych

odpowiednik aspektowy: wyrugować

Składnia

rugować

KOGO/CO + (SKĄD)

3. zmienną

Definicja

mat.

przekształcać układ równań matematycznych poprzez usunięcie z niego jakiejś zmiennej lub niewiadomej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

usuwać

Połączenia

rugować niewiadomą, parametr, zmienną
rugować z równania, z układu, ze wzoru

Cytaty

Rugując te przemieszczenia z układu równań [...], otrzymamy trzy brzegowe równania równowagi [...].

źródło: Mechanika Teoretyczna i Stosowana, 1972 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ruguję	rugujemy
2 os.	rugujesz	rugujecie
3 os.	ruguje	rugują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałem +(e)m rugował	rugowałam +(e)m rugowała	rugowałom +(e)m rugowało	rugowaliśmy +(e)śmy rugowali	rugowałyśmy +(e)śmy rugowały
2 os.	rugowałeś +(e)ś rugował	rugowałaś +(e)ś rugowała	rugowałoś +(e)ś rugowało	rugowaliście +(e)ście rugowali	rugowałyście +(e)ście rugowały
3 os.	rugował	rugowała	rugowało	rugowali	rugowały

bezosobnik: rugowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rugował będę rugować	będę rugowała będę rugować	będę rugowało będę rugować	będziemy rugowali będziemy rugować	będziemy rugowały będziemy rugować
2 os.	będziesz rugował będziesz rugować	będziesz rugowała będziesz rugować	będziesz rugowało będziesz rugować	będziecie rugowali będziecie rugować	będziecie rugowały będziecie rugować
3 os.	będzie rugował będzie rugować	będzie rugowała będzie rugować	będzie rugowało będzie rugować	będą rugowali będą rugować	będą rugowały będą rugować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rugujmy
2 os.	ruguj	rugujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałbym bym rugował	rugowałabym bym rugowała	rugowałobym bym rugowało	rugowalibyśmy byśmy rugowali	rugowałybyśmy byśmy rugowały
2 os.	rugowałbyś byś rugował	rugowałabyś byś rugowała	rugowałobyś byś rugowało	rugowalibyście byście rugowali	rugowałybyście byście rugowały
3 os.	rugowałby by rugował	rugowałaby by rugowała	rugowałoby by rugowało	rugowaliby by rugowali	rugowałyby by rugowały

bezosobnik: rugowano by

bezokolicznik: rugować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rugując

gerundium: rugowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rugowanie	rugowania
D.	rugowania	rugowań
C.	rugowaniu	rugowaniom
B.	rugowanie	rugowania
N.	rugowaniem	rugowaniami
Ms.	rugowaniu	rugowaniach
W.	rugowanie	rugowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rugujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugujący	rugujący	rugujący	rugujące	rugująca
D.	rugującego	rugującego	rugującego	rugującego	rugującej
C.	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującej
B.	rugującego	rugującego	rugujący	rugujące	rugującą
N.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującą
Ms.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugujący	rugujący	rugujące	rugujące
D.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących
C.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym
B.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujące
N.	rugującymi	rugującymi	rugującymi	rugującymi
Ms.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rugowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugowany	rugowany	rugowany	rugowane	rugowana
D.	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanej
C.	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanej
B.	rugowanego	rugowanego	rugowany	rugowane	rugowaną
N.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowaną
Ms.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugowani	rugowani	rugowane	rugowane
D.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych
C.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym
B.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowane
N.	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi
Ms.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych

odpowiednik aspektowy: wyrugować

Składnia

rugować

CO + z CZEGO

4. dwutlenek węgla

Definicja

chem.

o substancjach chemicznych: oddziaływać na inne substancje, powodując usuwanie z nich określonych składników

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

usuwać

Połączenia

kwas, pierwiastek ruguje
rugować dwutlenek węgla, metal
rugować z roztworu, z węglanów

Cytaty

W wysokich temperaturach pierwiastek ten absorbuje wodór i azot. Ruguje inne, szlachetniejsze metale i wodór z ich roztworów.

źródło: Internet: malecki.chemia.us.edu.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ruguję	rugujemy
2 os.	rugujesz	rugujecie
3 os.	ruguje	rugują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałem +(e)m rugował	rugowałam +(e)m rugowała	rugowałom +(e)m rugowało	rugowaliśmy +(e)śmy rugowali	rugowałyśmy +(e)śmy rugowały
2 os.	rugowałeś +(e)ś rugował	rugowałaś +(e)ś rugowała	rugowałoś +(e)ś rugowało	rugowaliście +(e)ście rugowali	rugowałyście +(e)ście rugowały
3 os.	rugował	rugowała	rugowało	rugowali	rugowały

bezosobnik: rugowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę rugował będę rugować	będę rugowała będę rugować	będę rugowało będę rugować	będziemy rugowali będziemy rugować	będziemy rugowały będziemy rugować
2 os.	będziesz rugował będziesz rugować	będziesz rugowała będziesz rugować	będziesz rugowało będziesz rugować	będziecie rugowali będziecie rugować	będziecie rugowały będziecie rugować
3 os.	będzie rugował będzie rugować	będzie rugowała będzie rugować	będzie rugowało będzie rugować	będą rugowali będą rugować	będą rugowały będą rugować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rugujmy
2 os.	ruguj	rugujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rugowałbym bym rugował	rugowałabym bym rugowała	rugowałobym bym rugowało	rugowalibyśmy byśmy rugowali	rugowałybyśmy byśmy rugowały
2 os.	rugowałbyś byś rugował	rugowałabyś byś rugowała	rugowałobyś byś rugowało	rugowalibyście byście rugowali	rugowałybyście byście rugowały
3 os.	rugowałby by rugował	rugowałaby by rugowała	rugowałoby by rugowało	rugowaliby by rugowali	rugowałyby by rugowały

bezosobnik: rugowano by

bezokolicznik: rugować

imiesłów przysłówkowy współczesny: rugując

gerundium: rugowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rugowanie	rugowania
D.	rugowania	rugowań
C.	rugowaniu	rugowaniom
B.	rugowanie	rugowania
N.	rugowaniem	rugowaniami
Ms.	rugowaniu	rugowaniach
W.	rugowanie	rugowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rugujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugujący	rugujący	rugujący	rugujące	rugująca
D.	rugującego	rugującego	rugującego	rugującego	rugującej
C.	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującemu	rugującej
B.	rugującego	rugującego	rugujący	rugujące	rugującą
N.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującą
Ms.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym	rugującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugujący	rugujący	rugujące	rugujące
D.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących
C.	rugującym	rugującym	rugującym	rugującym
B.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujące
N.	rugującymi	rugującymi	rugującymi	rugującymi
Ms.	rugujących	rugujących	rugujących	rugujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rugowany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	rugowany	rugowany	rugowany	rugowane	rugowana
D.	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanego	rugowanej
C.	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanemu	rugowanej
B.	rugowanego	rugowanego	rugowany	rugowane	rugowaną
N.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowaną
Ms.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	rugowani	rugowani	rugowane	rugowane
D.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych
C.	rugowanym	rugowanym	rugowanym	rugowanym
B.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowane
N.	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi	rugowanymi
Ms.	rugowanych	rugowanych	rugowanych	rugowanych

odpowiednik aspektowy: wyrugować

Składnia

rugować

CO + z CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2024