UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapłodnić

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. płód

1. komórkę jajową

Definicja

w wyniku połączenia plemnika z komórką jajową dać początek rozwojowi nowego organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • mężczyzna, samiec zapłodnił; plemnik zapłodnił
  • zapłodnić jajo, kobietę, komórkę jajową, samicę; zapłodnienie spreparowanym nasieniem
  • zapłodnienie poza organizmem matki
  • zapłodnić in vitro, pozaustrojowo, sztucznie
  • posiąść i zapłodnić
  • zapłodnienie samoistne, proces zapłodnienia

Cytaty

Osobnik płci męskiej produkujący ogromną ilość plemników może potencjalnie zapłodnić ogromną ilość komórek jajowych.

źródło: KWSJP: Zdzisława Piątek: Biologia wobec płci i seksu, 1994

Pyszny wódz się ugiął: Chryzeidę odesłał ojcu z honorami, była już zresztą zapłodniona i namiot króla porzucała niechętnie.

źródło: KWSJP: Jan Alfred Szczepański: Troja dla dorosłych, 1975

Zapłodniona samica wraca do gniazda, zimuje tam, a wiosną składa jaja.

źródło: KWSJP: Mirosław Huszcz: Nieproszeni goście w naszych domach, 1986

Faza młodociana w życiu drzew bywa najczęściej określana jako okres od zapłodnienia lub kiełkowania do osiągnięcia zdolności do kwitnienia.

źródło: KWSJP: Leszek S. Jankiewicz (red.): Regulatory wzrostu i rozwoju roślin: zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapłodnię
zapłodnimy
2 os. zapłodnisz
zapłodnicie
3 os. zapłodni
zapłodnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapłodniłem
+(e)m zapłodnił
zapłodniłam
+(e)m zapłodniła
zapłodniłom
+(e)m zapłodniło
zapłodniliśmy
+(e)śmy zapłodnili
zapłodniłyśmy
+(e)śmy zapłodniły
2 os. zapłodniłeś
+(e)ś zapłodnił
zapłodniłaś
+(e)ś zapłodniła
zapłodniłoś
+(e)ś zapłodniło
zapłodniliście
+(e)ście zapłodnili
zapłodniłyście
+(e)ście zapłodniły
3 os. zapłodnił
zapłodniła
zapłodniło
zapłodnili
zapłodniły

bezosobnik: zapłodniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapłodnijmy
2 os. zapłodnij
zapłodnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapłodniłbym
bym zapłodnił
zapłodniłabym
bym zapłodniła
zapłodniłobym
bym zapłodniło
zapłodnilibyśmy
byśmy zapłodnili
zapłodniłybyśmy
byśmy zapłodniły
2 os. zapłodniłbyś
byś zapłodnił
zapłodniłabyś
byś zapłodniła
zapłodniłobyś
byś zapłodniło
zapłodnilibyście
byście zapłodnili
zapłodniłybyście
byście zapłodniły
3 os. zapłodniłby
by zapłodnił
zapłodniłaby
by zapłodniła
zapłodniłoby
by zapłodniło
zapłodniliby
by zapłodnili
zapłodniłyby
by zapłodniły

bezosobnik: zapłodniono by

bezokolicznik: zapłodnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapłodniwszy

gerundium: zapłodnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapłodnienie
zapłodnienia
D. zapłodnienia
zapłodnień
C. zapłodnieniu
zapłodnieniom
B. zapłodnienie
zapłodnienia
N. zapłodnieniem
zapłodnieniami
Ms. zapłodnieniu
zapłodnieniach
W. zapłodnienie
zapłodnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapłodniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapłodniony
zapłodniony
zapłodniony
zapłodnione
zapłodniona
D. zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionej
C. zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionej
B. zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodniony
zapłodnione
zapłodnioną
N. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnioną
Ms. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapłodnieni
zapłodnieni
zapłodnione
zapłodnione
D. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
C. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
B. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnione
N. zapłodnionymi
zapłodnionymi
zapłodnionymi
zapłodnionymi
Ms. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych

odpowiednik aspektowy: zapładniać

Składnia

bez ograniczeń + zapłodnić +
KOGO/CO

2. umysł

Definicja

pobudzić do działalności twórczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zainspirować
hiperonimy:  pobudzić

Połączenia

  • słowa zapłodniły
  • zapłodnić czyjąś fantazję, myśl, twórczość, czyjś umysł, czyjąś wyobraźnię
  • zapłodnić artystę, poetę, twórcę
  • zapłodnić duchowo, intelektualnie, twórczo

Cytaty

Mam jednak nadzieję, że rzucone tu słowa zapłodnią jakoś wyobraźnię naszych władców politycznych, z pożytkiem dla kraju i nas wszystkich.

źródło: KWSJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Załączyłem te uwagi [...] w tej nadziei, że przypadkiem zdarzy się im zapłodnić umysł jakiegoś psychologa, pedagoga czy innego działacza społecznego i w ten sposób, choć w skromnym zakresie, przyczynią się do postępu.

źródło: KWSJP: Stanisław Rembek: Ballada o wzgardliwym wisielcu, 1977

Bolesław Lambert zdawał się niewiele rozumieć z tego, co w kościele się przed nim działo […]. A przecież się czuło, że tych kilka godzin zapłodni myśl jego na długie, długie lata, może na życie całe.

źródło: KWSJP: Teodor Parnicki: Srebrne orły, 1945

Ponure żarty rodziców zapłodniły fantazję Lilki na długie lata.

źródło: KWSJP: Anita Janowska: Krzyżówka, 1996

Rzym baroku nie oddziaływał na życie kulturalne naszego kraju w takim stopniu jak renesansowy. Nie było tak wiele wybitnych postaci, których twórczość artystyczna czy naukowa zostałaby zapłodniona niezwykłym oddziaływaniem Wiecznego Miasta.

źródło: KWSJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapłodnię
zapłodnimy
2 os. zapłodnisz
zapłodnicie
3 os. zapłodni
zapłodnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapłodniłem
+(e)m zapłodnił
zapłodniłam
+(e)m zapłodniła
zapłodniłom
+(e)m zapłodniło
zapłodniliśmy
+(e)śmy zapłodnili
zapłodniłyśmy
+(e)śmy zapłodniły
2 os. zapłodniłeś
+(e)ś zapłodnił
zapłodniłaś
+(e)ś zapłodniła
zapłodniłoś
+(e)ś zapłodniło
zapłodniliście
+(e)ście zapłodnili
zapłodniłyście
+(e)ście zapłodniły
3 os. zapłodnił
zapłodniła
zapłodniło
zapłodnili
zapłodniły

bezosobnik: zapłodniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zapłodnijmy
2 os. zapłodnij
zapłodnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zapłodniłbym
bym zapłodnił
zapłodniłabym
bym zapłodniła
zapłodniłobym
bym zapłodniło
zapłodnilibyśmy
byśmy zapłodnili
zapłodniłybyśmy
byśmy zapłodniły
2 os. zapłodniłbyś
byś zapłodnił
zapłodniłabyś
byś zapłodniła
zapłodniłobyś
byś zapłodniło
zapłodnilibyście
byście zapłodnili
zapłodniłybyście
byście zapłodniły
3 os. zapłodniłby
by zapłodnił
zapłodniłaby
by zapłodniła
zapłodniłoby
by zapłodniło
zapłodniliby
by zapłodnili
zapłodniłyby
by zapłodniły

bezosobnik: zapłodniono by

bezokolicznik: zapłodnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zapłodniwszy

gerundium: zapłodnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zapłodnienie
zapłodnienia
D. zapłodnienia
zapłodnień
C. zapłodnieniu
zapłodnieniom
B. zapłodnienie
zapłodnienia
N. zapłodnieniem
zapłodnieniami
Ms. zapłodnieniu
zapłodnieniach
W. zapłodnienie
zapłodnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zapłodniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapłodniony
zapłodniony
zapłodniony
zapłodnione
zapłodniona
D. zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodnionej
C. zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionemu
zapłodnionej
B. zapłodnionego
zapłodnionego
zapłodniony
zapłodnione
zapłodnioną
N. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnioną
Ms. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapłodnieni
zapłodnieni
zapłodnione
zapłodnione
D. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
C. zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
zapłodnionym
B. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnione
N. zapłodnionymi
zapłodnionymi
zapłodnionymi
zapłodnionymi
Ms. zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych
zapłodnionych

odpowiednik aspektowy: zapładniać

Składnia

bez ograniczeń + zapłodnić +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 17.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json