UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

relegować

Chronologizacja

1606, KorBa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. releguję
 relegujemy
2 os. relegujesz
 relegujecie
3 os. releguje
 relegują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. relegowałem
+(e)m relegował
 relegowałam
+(e)m relegowała
 relegowałom
+(e)m relegowało
 relegowaliśmy
+(e)śmy relegowali
 relegowałyśmy
+(e)śmy relegowały
2 os. relegowałeś
+(e)ś relegował
 relegowałaś
+(e)ś relegowała
 relegowałoś
+(e)ś relegowało
 relegowaliście
+(e)ście relegowali
 relegowałyście
+(e)ście relegowały
3 os. relegował
 relegowała
 relegowało
 relegowali
 relegowały

bezosobnik: relegowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę relegował
będę relegować
 będę relegowała
będę relegować
 będę relegowało
będę relegować
 będziemy relegowali
będziemy relegować
 będziemy relegowały
będziemy relegować
2 os. będziesz relegował
będziesz relegować
 będziesz relegowała
będziesz relegować
 będziesz relegowało
będziesz relegować
 będziecie relegowali
będziecie relegować
 będziecie relegowały
będziecie relegować
3 os. będzie relegował
będzie relegować
 będzie relegowała
będzie relegować
 będzie relegowało
będzie relegować
 będą relegowali
będą relegować
 będą relegowały
będą relegować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. relegujmy
2 os. releguj
 relegujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. relegowałbym
bym relegował
 relegowałabym
bym relegowała
 relegowałobym
bym relegowało
 relegowalibyśmy
byśmy relegowali
 relegowałybyśmy
byśmy relegowały
2 os. relegowałbyś
byś relegował
 relegowałabyś
byś relegowała
 relegowałobyś
byś relegowało
 relegowalibyście
byście relegowali
 relegowałybyście
byście relegowały
3 os. relegowałby
by relegował
 relegowałaby
by relegowała
 relegowałoby
by relegowało
 relegowaliby
by relegowali
 relegowałyby
by relegowały

bezosobnik: relegowano by

bezokolicznik: relegować

imiesłów przysłówkowy współczesny:

relegując

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

relegowawszy

gerundium: relegowanie

imiesłów przymiotnikowy czynny: relegujący

imiesłów przymiotnikowy bierny: relegowany

Pochodzenie

fr. reléguer

1. ze studiów

Definicja

książk. 
usunąć ucznia ze szkoły lub studenta z uczelni

Noty o użyciu

Czasem używany również w odniesieniu do innych miejsc niż szkoła i uczelnia.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  usunąć, usuwać

Połączenia

  • student, uczeń relegowany
  • relegowany z uczelni, z uniwersytetu

Cytaty

W końcu spotkam się z Ziukiem, którego za udział w nielegalnych manifestacjach relegowali z uniwersytetu w Charkowie.

źródło: KWJP: Paweł Goźliński: Akan. Powieść o Bronisławie Piłsudskim, 2019

Zgodnie ze statutem placówki można ich przenieść do innej klasy, a nawet za zgodą kuratorium oświaty relegować do innej szkoły.

źródło: NKJP: (LIZ): Przemoc w szkole, Dziennik Polski, 2006-12-22

Gdyby ktoś odbierając medal coś takiego zrobił, natychmiast zbierze się Komitet Wykonawczy MKOl, odbierze medal i releguje zawodnika z wioski olimpijskiej.

źródło: NKJP: Małgorzata Sydra-Śliwa: 10 medali to minimum, Dziennik Polski, 2008-07-11

Uczęszczał do gimnazjum, z którego relegowano go w 1905 roku za udział w strajku szkolnym.

źródło: KWJP: Jacek Sieński: Elemka. Kolonialny żaglowiec, 2020

Wszystkie licea ogólnokształcące relegowały uczennice w ciąży.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Dramat w toku, Gazeta Wyborcza, 1992-12-18

Ludzie ci siedzieli w więzieniach, byli relegowani ze studiów, wyrzucani z pracy, przekreślili często szczęście osobiste, by móc urzeczywistnić swoje dążenia i idee.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Sprawa trafiła do przełożonych księdza i o mało nie został relegowany z parafii.

źródło: NKJP: Bianka Mikołajewska: Kasa rządzi, Polityka, nr 2567, 2006-08-19

Składnia

bez ograniczeń + relegować +
KOGO + (SKĄD | DOKĄD) + (za CO)

2. do podświadomości

Definicja

książk. 
spowodować, że ktoś lub coś przestaje znajdować się w określonym miejscu lub w określonej pozycji, a zaczyna się znajdować w innym, o gorszym statusie.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  usunąć, usuwać

Cytaty

Marks i marksiści z kolei relegowali niewolnictwo do prehistorii, nie traktowali go jako zjawiska godnego refleksji historycznej czy moralnej.

źródło: KWJP: Magdalena Środa: Obcy, inny, wykluczony, 2020

[...] na przyjęciach i w klubach królowały substancje niesprzyjające towarzyskiej interakcji: alkohol i narkotyki, konsumowane w rytmie zagłuszającej wszelką próbę rozmowy muzyki. [...] intelekt relegowano do zakurzonych sal wykładowych.

źródło: NKJP: A. M. Tuckett: Hedonizm bez kaca, 2005-03

[...] rozwój technologii odartej z moralności umożliwiał nazistom realizację celów ich obłąkańczej ideologii, której sedno stanowiła nienawiść do Żydów. Również dlatego, jeśli nie przede wszystkim, że Żydzi zostali relegowani z rodziny ludzkiej.

źródło: NKJP: Marek Zaleski : Formy pamięci, 1996

Ale peryferyjne miejsce, w które informacja o tłumaczce została relegowana, na przedostatniej stronie książeczki, zaraz po podziękowaniach i dedykacjach, doskonale obrazuje sposób funkcjonowania przekładów literackich w Polsce.

źródło: KWJP: Jerzy Jarniewicz: Tłumacz między innymi. Szkice o przekładach, językach i literaturze, 2018

[...] Ukraina nie chce podzielić losu Turcji, od 40 lat relegowanej do unijnej poczekalni.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Bardzo bliska zagranica, Polityka, nr 2462, 2004-07-24

Składnia

bez ograniczeń + relegować +
KOGO/CO + (SKĄD | DOKĄD)

3. z ligi

Definicja

przenosić zawodnika lub drużynę, karnie lub w wyniku przegranej, do niższej grupy w klasyfikacji określonej dziedziny sportu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  degradować

Cytaty

Ta decyzja otwiera klubowi z Jaworzna drogę do zmiany wyroku wydanego przez PZPN, który relegował Garbarnię do drugiej ligi i dołożył jeszcze 10 ujemnych punktów.

źródło: NKJP: MAK: Notowania, Trybuna Śląska, 2003-11-28

Słaba postawa zawodnika zdenerwowała włodarzy Vetry, którzy postanowili relegować zawodnika do III-ligowych rezerw.

źródło: NKJP: Internet

Comarch oddał mecz walkowerem, jeszcze jeden i zostanie relegowany z ligi.

źródło: NKJP: (Żuk): Niespodzianka Ruchu, Gazeta Krakowska, 2004-10-21

Włoski związek piłkarski relegował do Serie B Torino i Messinę, a prokuratura postawiła zarzut sportowego oszustwa ludziom z Genoi i Venezii.

źródło: NKJP: (MARO): Włoskie porządki, Dziennik Polski, 2005-07-18

Gdy tam wykryto cokolwiek, to od razu była sankcja - piłkarz był dyskwalifikowany, drużyna relegowana do niższej ligi.

źródło: NKJP: Paweł Rassek: Matka Teresa z Kalkuty też budziłaby zastrzeżenia, Gazeta Poznańska, 2002-02-13

Składnia

bez ograniczeń + relegować +
KOGO/CO + (SKĄD | DOKĄD)
Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN