UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kopciuszek

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. kopcić

1. dziewczyna

Definicja

dziewczyna, która ze względu na swój wygląd jest lekceważona przez innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ płeć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Cytaty

[...] nosiła [...] okulary w niemodnych oprawkach. Teraz jej wielkie niebiesko-zielone oczy chroni niewidoczna warstwa soczewek kontaktowych, z kopciuszka zmieniła się w kobietę, za którą obejrzy się każdy mężczyzna.

źródło: NKJP: Tomasz Jastrun: Rzeka podziemna, 2005

Puszysta osoba wcale nie musi być kopciuszkiem na karnawałowym balu. Wprost przeciwnie - powinna błyszczeć i czarować efektownym strojem, makijażem i fryzurą [...].

źródło: NKJP: (ag): Rubens byłby zachwycony, Express Ilustrowany, 2002-01-05

Baby w ogóle mi do zbrodni nie pasują. No, może jeszcze pani kapitan tak, ale już wytworna Kostecka z kameą pod szyją ani trochę. Albo ten kopciuszek w balowej kiecce i półbucikach.

źródło: NKJP: Irena Matuszkiewicz: Czarna wdowa atakuje, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuszek
kopciuszkowie
ndepr
kopciuszki
depr
D. kopciuszka
kopciuszków
C. kopciuszkowi
kopciuszkom
B. kopciuszka
kopciuszków
N. kopciuszkiem
kopciuszkami
Ms. kopciuszku
kopciuszkach
W. kopciuszku
kopciuszkowie
ndepr
kopciuszki
depr

2. w polskiej nauce

Definicja

coś, co ze względu na zewnętrzne i najłatwiej postrzegane cechy jest lekceważone

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Połączenia

  • w roli kopciuszka
  • być, stać się kopciuszkiem
  • uważać za kopciuszka

Cytaty

[...] w X w. Europa Zachodnia, zniszczona i rozbita, była zupełnym kopciuszkiem w zestawieniu ze wspaniale prosperującymi gospodarczo, politycznie i kulturalnie kręgami cywilizacji bizantyjskiej, arabskiej, z kwitnącymi w tym czasie kulturami azjatyckimi Indii i Chin.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

Badania fauny są nadal kopciuszkiem w polskiej nauce.

źródło: NKJP: Józef Banaszak: Czas nie przeszedł obok: wspomnienia przyrodnika, 2008

Przed każdym wiejskim kościółkiem zobaczy - niczym w Ameryce - ogromny parking pełen samochodów, gdzie zwyczajne polonezy albo „maluchy” są pogardzanymi kopciuszkami.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Ameryka Europy, Wprost, 7/11, 1999

Najdłużej trwało rozstawianie namiotu Fryderyka, był to bowiem prawdziwy pałac o dwóch skrzydłach, połączonych czymś w rodzaju werandy. Nasze namiociki były kopciuszkami w porównaniu z tym „królem namiotów”, jak go nazwali chłopcy.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Przed organizacją mistrzostw kraj ten uważany był za kopciuszka Unii Europejskiej. Po Euro kopciuszek zamienił się w królewnę.

źródło: NKJP: Magdalena Rusakiewicz: Gdańsk wraca do pierwszej ligi miast, Dziennik Bałtycki, 2007-05-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuszek
kopciuszki
D. kopciuszka
kopciuszków
C. kopciuszkowi
kopciuszkom
B. kopciuszka
kopciuszki
N. kopciuszkiem
kopciuszkami
Ms. kopciuszku
kopciuszkach
W. kopciuszku
kopciuszki

3. ptak

Definicja

ptak podobny do wróbla, lecz nieco mniejszy, który ma ciemne upierzenie, rdzawy ogon i czarne nóżki, zamieszkuje część Europy, Azji i Afryki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ ptaki

Cytaty

Sąsiedzi zbierają siano grabiami, a nad ich głowami fruwa kopciuszek z ciemnym upierzeniem.

źródło: NKJP: Dariusz Kotlarz: SPÓJRZ W OCZY BOMBINIE, Gazeta Wyborcza, 1996-07-12

W pobliżu leśniczówki warto powiesić półotwarte skrzynki dla muchołówki szarej, pliszki siwej i kopciuszka.

źródło: NKJP: Dariusz Graszka-Petrykowski: Skrzynki dla połdziuplakow (typ P), Las Polski, 2009-10-01

We wlatujących lufcikiem dwóch małych ptaszkach nauczycielka biologii rozpoznała kopciuszki.

źródło: NKJP: (ANA): Kopciuszki odfrunęły, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-07-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kopciuszek
kopciuszki
D. kopciuszka
kopciuszków
C. kopciuszkowi
kopciuszkom
B. kopciuszka
kopciuszki
N. kopciuszkiem
kopciuszkami
Ms. kopciuszku
kopciuszkach
W. kopciuszku
kopciuszki
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json