UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

urwisować

Chronologizacja

1873, Opiekun Domowy, nr 10, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. urwisuję
urwisujemy
2 os. urwisujesz
urwisujecie
3 os. urwisuje
urwisują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. urwisowałem
+(e)m urwisował
urwisowałam
+(e)m urwisowała
urwisowałom
+(e)m urwisowało
urwisowaliśmy
+(e)śmy urwisowali
urwisowałyśmy
+(e)śmy urwisowały
2 os. urwisowałeś
+(e)ś urwisował
urwisowałaś
+(e)ś urwisowała
urwisowałoś
+(e)ś urwisowało
urwisowaliście
+(e)ście urwisowali
urwisowałyście
+(e)ście urwisowały
3 os. urwisował
urwisowała
urwisowało
urwisowali
urwisowały

bezosobnik: urwisowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę urwisował
będę urwisować
będę urwisowała
będę urwisować
będę urwisowało
będę urwisować
będziemy urwisowali
będziemy urwisować
będziemy urwisowały
będziemy urwisować
2 os. będziesz urwisował
będziesz urwisować
będziesz urwisowała
będziesz urwisować
będziesz urwisowało
będziesz urwisować
będziecie urwisowali
będziecie urwisować
będziecie urwisowały
będziecie urwisować
3 os. będzie urwisował
będzie urwisować
będzie urwisowała
będzie urwisować
będzie urwisowało
będzie urwisować
będą urwisowali
będą urwisować
będą urwisowały
będą urwisować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. urwisujmy
2 os. urwisuj
urwisujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. urwisowałbym
bym urwisował
urwisowałabym
bym urwisowała
urwisowałobym
bym urwisowało
urwisowalibyśmy
byśmy urwisowali
urwisowałybyśmy
byśmy urwisowały
2 os. urwisowałbyś
byś urwisował
urwisowałabyś
byś urwisowała
urwisowałobyś
byś urwisowało
urwisowalibyście
byście urwisowali
urwisowałybyście
byście urwisowały
3 os. urwisowałby
by urwisował
urwisowałaby
by urwisowała
urwisowałoby
by urwisowało
urwisowaliby
by urwisowali
urwisowałyby
by urwisowały

bezosobnik: urwisowano by

bezokolicznik: urwisować

imiesłów przysłówkowy współczesny: urwisując

gerundium: urwisowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. urwisowanie
urwisowania
D. urwisowania
urwisowań
C. urwisowaniu
urwisowaniom
B. urwisowanie
urwisowania
N. urwisowaniem
urwisowaniami
Ms. urwisowaniu
urwisowaniach
W. urwisowanie
urwisowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: urwisujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. urwisujący
urwisujący
urwisujący
urwisujące
urwisująca
D. urwisującego
urwisującego
urwisującego
urwisującego
urwisującej
C. urwisującemu
urwisującemu
urwisującemu
urwisującemu
urwisującej
B. urwisującego
urwisującego
urwisujący
urwisujące
urwisującą
N. urwisującym
urwisującym
urwisującym
urwisującym
urwisującą
Ms. urwisującym
urwisującym
urwisującym
urwisującym
urwisującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. urwisujący
urwisujący
urwisujące
urwisujące
D. urwisujących
urwisujących
urwisujących
urwisujących
C. urwisującym
urwisującym
urwisującym
urwisującym
B. urwisujących
urwisujących
urwisujących
urwisujące
N. urwisującymi
urwisującymi
urwisującymi
urwisującymi
Ms. urwisujących
urwisujących
urwisujących
urwisujących

Pochodzenie

Zob. urwis

1. o dziecku

Definicja

mając dużo energii, bawić się w sposób, który może zakłócać innym spokój

Warianty

  • rzadziej przest. urwiszować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łobuzować

Cytaty

Był zawsze pogodny, wesoły. A urwisował też pierwszorzędnie, znaczy wcześniej, w dzieciństwie.

źródło: Ryszard Wojciech Kowalski: W pogoni, 1987 (books.google.pl)

Nie wiem, jak wygląda rozkład zajęć w Waszym przedszkolu, u Linki rano są [...] zajęcia programowe, a swobodna zabawa dopiero po południu (nie licząc urwisowania na spacerkach).

źródło: NKJP: Internet

Mój brat nie mógł usiedzieć w miejscu. Wciąż wybiegał na podwórze, do stodoły, do chlewa, na ulicy jednakże nie wolno urwiszować, więc wracał szybko i krzątał się koło swoich spraw.

źródło: Jan Wiktor: Okruchy słoneczne, 1961 (books.google.pl)

2. o młodym człowieku

Definicja

przest. 
zachowywać się nazbyt swobodnie, tak że nie robi się niczego pożytecznego, a często zakłóca spokój innym

Noty o użyciu


Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rozrabiać

Cytaty

Zapili niepowodzenie w miejscowej knajpie [...], zjedli śniadanie i wrócili do Janowa urwisować, nicponiować.

źródło: Matylda Wełna: Tryby, 1978 (books.google.pl)

Uważam, że młodzież trzeba przyciągać w skupiska, dać jej ciepły kąt do urwisowania, udostępnić sprzęt do rozrywki i edukacji, odciągnąć od patologii, które kuszą i zewsząd czyhają. Po co mają wystawać po przystankach?

źródło: NKJP: (IrP): Do urwisowania, Gazeta Krakowska, 2003-01-21

Data ostatniej modyfikacji: 07.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json