UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

roztocz

Chronologizacja

1681, Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie: 'roztopy, odwilż'

Pochodzenie

Zob. roztoczyć

W nazwie pająka może wpływ czes. roztoč 'rząd pajęczaków'.

1. pajęczak

Definicja

zool. 
stworzenie o bardzo małej lub mikroskopijnej wielkości ciała, żyjące w różnych środowiskach, między innymi w kurzu domowym

Noty o użyciu

Nazwa rzędu pajęczaków, obejmującego wiele różnych gatunków.

Warianty

  • roztocze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  stworzenie

Połączenia

  • szkodliwy roztocz
  • roztocz kurzu domowego
  • uczulenie na roztocze
  • uczulony na roztocze
  • roztocz występuje gdzieś, żeruje

Cytaty

Słowo warroza wzbudza popłoch u pszczelarzy. To choroba, którą wywołuje szybko rozmnażający się roztocz. Wygląda jak wesz. Przyczepia się do pszczół i wysysa z nich krew.

źródło: NKJP: Łukasz Winczura: Na ratunek małopolskim pszczołom, Gazeta Krakowska, 2008-01-03

Sowy uchodziły powszechnie za ptaki wolne od roztoczy, a on na piórze sowy z belgijską obrączką znalazł 6 czy 7 sztuk roztoczy nieznanego nauce gatunku.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Przelotnie, Polityka, 2002-05-04

[...] określił tego roztocza jako szkodnika wtórnego, który żeruje na roślinach chorych i przy okazji infekuje je patogenicznymi grzybami i bakteriami, powodując i przyspieszając ich gnicie.

źródło: Barbara Czajkowska: Występowanie i szkodliwość rozkruszków (Acaroidea) na cebulowych i bulwiastych roślinach ozdobnych, 1995 (boks.google.pl)

[...] zajmował się badaniem krajowej fauny roztoczów [...].

źródło: Memorabilia Zoologica, 1970 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roztocz
roztocze
D. roztocza
roztoczy
przestarz. roztoczów
C. roztoczowi
roztoczom
B. roztocza
roztocze
N. roztoczem
roztoczami
Ms. roztoczu
roztoczach
W. roztoczu
roztocze

2. bakteria

Definicja

biol. 
organizm, taki jak bakteria czy grzyb, pobierający pokarm z martwych szczątków organicznych

Warianty

  • roztocze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt mikroorganizmy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mikrokonsument, saprofit
hiperonimy:  organizm

Cytaty

Po ścięciu albo złamaniu się drzewa grzyb ten rozwija się dalej jako roztocz.

źródło: Prace Instytutu Technologii Drewna, 1954 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roztocz
roztocze
D. roztocza
roztoczy
przestarz. roztoczów
C. roztoczowi
roztoczom
B. roztocz
roztocze
N. roztoczem
roztoczami
Ms. roztoczu
roztoczach
W. roztoczu
roztocze

3. jeziora

Definicja

przest. 
rozległy teren

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Cytaty

Życie płynęło tu cicho, wiejsko i domowo, znieruchomiało niemal, jak owa błękitna roztocz jeziora, widna z okien dużego, jasnego mieszkania.

źródło: Ksawery Pruszyński: Opowieść o Mickiewiczu, 1956 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. roztocz
roztocze
D. roztoczy
roztoczy
C. roztoczy
roztoczom
B. roztocz
roztocze
N. roztoczą
roztoczami
Ms. roztoczy
roztoczach
W. roztoczy
roztocze
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json