Chronologizacja
Pochodzenie
Od: wybuchać, wybuchnąć; zob. buchać
1. eksplozja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- wybuch atomowy, nuklearny; wielki wybuch
- wybuch bomby, granatu, pocisku; benzyny, gazu, ropy; wulkanu
- podmuch wybuchu
- zginąć od wybuchu czegoś
Cytaty
|
Eksperci stwierdzili, że zginął wskutek wybuchu gazu wydobywającego się z nieszczelnej instalacji. źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998 |
|
|
Takie same krople ściekały po tapecie w kuchni mieszkania po przeciwnej stronie ulicy, gdzie dzisiaj wybuch bomby burzącej odkleił od budynku ścianę frontową. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006 |
|
|
Powietrze drżało od bitewnego zgiełku, ziemią wstrząsały wybuchy i trzęsienia. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wybuch |
wybuchy |
|
| D. | wybuchu |
wybuchów |
|
| C. | wybuchowi |
wybuchom |
|
| B. | wybuch |
wybuchy |
|
| N. | wybuchem |
wybuchami |
|
| Ms. | wybuchu |
wybuchach |
|
| W. | wybuchu |
wybuchy |
2. huk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- słyszeć, usłyszeć wybuch; słychać wybuchy
Cytaty
|
Przez szum wody usłyszał trzy wybuchy w oddali. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau: 2006 |
|
|
Nie zwrócił więc uwagi na odległe, stłumione stuknięcie, podobne do wybuchu noworocznej petardy parę podwórek dalej. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Słychać było wybuchy granatów i świst bomb. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Kuracja, 1998 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wybuch |
wybuchy |
|
| D. | wybuchu |
wybuchów |
|
| C. | wybuchowi |
wybuchom |
|
| B. | wybuch |
wybuchy |
|
| N. | wybuchem |
wybuchami |
|
| Ms. | wybuchu |
wybuchach |
|
| W. | wybuchu |
wybuchy |
3. wojny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Połączenia
- wybuch epidemii, zarazy; powstania, rebelii, wojny
Cytaty
|
Do jej pierwszego spotkania z wiedźminem doszło w lipcu, dwa tygodnie po wydarzeniach na wyspie Thanedd i wybuchu wojny w Dol Angra. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001 |
|
|
Chciał pogawędzić o wybuchu komunistycznego powstania w Hamburgu lub o powołaniu republiki reńskiej w Akwizgranie [...]. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007 |
|
|
Warunki zamieszkania w budynkach przyfabrycznych były okropne. Brak urządzeń sanitarnych, ogrzewania, światła, opieki lekarskiej i lekarstw przyczyniały się do wybuchu epidemii tyfusu. źródło: NKJP: Karol Mórawski: Kartki z dziejów Żydów warszawskich, 1993 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wybuch |
wybuchy |
|
| D. | wybuchu |
wybuchów |
|
| C. | wybuchowi |
wybuchom |
|
| B. | wybuch |
wybuchy |
|
| N. | wybuchem |
wybuchami |
|
| Ms. | wybuchu |
wybuchach |
|
| W. | wybuchu |
wybuchy |
4. gniewu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- gwałtowny, nagły wybuch
- wybuch entuzjazmu, radości, śmiechu; gniewu, wściekłości, złości; płaczu
- przeprosić/przepraszać za wybuch gniewu, wściekłości...
Cytaty
|
Jeszcze dziesięć, czy dwadzieścia lat temu pewnie poświęciłby parę minut na powiedzenie, a raczej wykrzyczenie, co myśli o takich ludziach jak ten kierowca. Teraz był już starszym panem, wdowcem i serce już nie to... To przez Helen tak się zmienił. To ona uświadomiła mu, że każdy wybuch gniewu, każdy większy stres, to coraz krótsze życie. źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999 |
|
|
Zabrali go trzeciego maja. Przed wojną naród wybuchami radości czcił ten dzień jako narodowe święto. źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006 |
|
|
-To wojna zabrała nam młodość. Kiedy wrócą nasi mężowie, będziemy już starymi babami - dodała i rozpłakała się. Jej najmłodsze dziecko, dwuletnia Nene, przerażona niespodziewanym wybuchem matki, uderzyła w głośny ryk [...]. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wybuch |
wybuchy |
|
| D. | wybuchu |
wybuchów |
|
| C. | wybuchowi |
wybuchom |
|
| B. | wybuch |
wybuchy |
|
| N. | wybuchem |
wybuchami |
|
| Ms. | wybuchu |
wybuchach |
|
| W. | wybuchu |
wybuchy |