UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zgęszczać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zgęszczam
zgęszczamy
2 os. zgęszczasz
zgęszczacie
3 os. zgęszcza
zgęszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zgęszczałem
+(e)m zgęszczał
zgęszczałam
+(e)m zgęszczała
zgęszczałom
+(e)m zgęszczało
zgęszczaliśmy
+(e)śmy zgęszczali
zgęszczałyśmy
+(e)śmy zgęszczały
2 os. zgęszczałeś
+(e)ś zgęszczał
zgęszczałaś
+(e)ś zgęszczała
zgęszczałoś
+(e)ś zgęszczało
zgęszczaliście
+(e)ście zgęszczali
zgęszczałyście
+(e)ście zgęszczały
3 os. zgęszczał
zgęszczała
zgęszczało
zgęszczali
zgęszczały

bezosobnik: zgęszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zgęszczał
będę zgęszczać
będę zgęszczała
będę zgęszczać
będę zgęszczało
będę zgęszczać
będziemy zgęszczali
będziemy zgęszczać
będziemy zgęszczały
będziemy zgęszczać
2 os. będziesz zgęszczał
będziesz zgęszczać
będziesz zgęszczała
będziesz zgęszczać
będziesz zgęszczało
będziesz zgęszczać
będziecie zgęszczali
będziecie zgęszczać
będziecie zgęszczały
będziecie zgęszczać
3 os. będzie zgęszczał
będzie zgęszczać
będzie zgęszczała
będzie zgęszczać
będzie zgęszczało
będzie zgęszczać
będą zgęszczali
będą zgęszczać
będą zgęszczały
będą zgęszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zgęszczajmy
2 os. zgęszczaj
zgęszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zgęszczałbym
bym zgęszczał
zgęszczałabym
bym zgęszczała
zgęszczałobym
bym zgęszczało
zgęszczalibyśmy
byśmy zgęszczali
zgęszczałybyśmy
byśmy zgęszczały
2 os. zgęszczałbyś
byś zgęszczał
zgęszczałabyś
byś zgęszczała
zgęszczałobyś
byś zgęszczało
zgęszczalibyście
byście zgęszczali
zgęszczałybyście
byście zgęszczały
3 os. zgęszczałby
by zgęszczał
zgęszczałaby
by zgęszczała
zgęszczałoby
by zgęszczało
zgęszczaliby
by zgęszczali
zgęszczałyby
by zgęszczały

bezosobnik: zgęszczano by

bezokolicznik: zgęszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zgęszczając

gerundium: zgęszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zgęszczanie
zgęszczania
D. zgęszczania
zgęszczań
C. zgęszczaniu
zgęszczaniom
B. zgęszczanie
zgęszczania
N. zgęszczaniem
zgęszczaniami
Ms. zgęszczaniu
zgęszczaniach
W. zgęszczanie
zgęszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zgęszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgęszczający
zgęszczający
zgęszczający
zgęszczające
zgęszczająca
D. zgęszczającego
zgęszczającego
zgęszczającego
zgęszczającego
zgęszczającej
C. zgęszczającemu
zgęszczającemu
zgęszczającemu
zgęszczającemu
zgęszczającej
B. zgęszczającego
zgęszczającego
zgęszczający
zgęszczające
zgęszczającą
N. zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającą
Ms. zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgęszczający
zgęszczający
zgęszczające
zgęszczające
D. zgęszczających
zgęszczających
zgęszczających
zgęszczających
C. zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
zgęszczającym
B. zgęszczających
zgęszczających
zgęszczających
zgęszczające
N. zgęszczającymi
zgęszczającymi
zgęszczającymi
zgęszczającymi
Ms. zgęszczających
zgęszczających
zgęszczających
zgęszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zgęszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zgęszczany
zgęszczany
zgęszczany
zgęszczane
zgęszczana
D. zgęszczanego
zgęszczanego
zgęszczanego
zgęszczanego
zgęszczanej
C. zgęszczanemu
zgęszczanemu
zgęszczanemu
zgęszczanemu
zgęszczanej
B. zgęszczanego
zgęszczanego
zgęszczany
zgęszczane
zgęszczaną
N. zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczaną
Ms. zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zgęszczani
zgęszczani
zgęszczane
zgęszczane
D. zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczanych
C. zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
zgęszczanym
B. zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczane
N. zgęszczanymi
zgęszczanymi
zgęszczanymi
zgęszczanymi
Ms. zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczanych
zgęszczanych

odpowiednik aspektowy: zgęścić

Pochodzenie

Zob. gęsty

1. sos

Definicja

czynić jakąś substancję bardziej gęstą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagęszczać
antonimy:  rozrzedzać

Cytaty

Moja mama robi zawsze zasmażkę, ale ja ewentualnie zgęszczam je odrobiną mąki.

źródło: Internet: przyślijprzepis.pl

Korzyści ze zgęszczania zaczynu wykorzystywane są także przy wykonywaniu elementów betonowych techniką wirowania i próżniowania [...].

źródło: NKJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000

Owoce świdośliwy [...] są doskonałym składnikiem dżemów, konfitur i soków. Dzięki wysokiej zawartości pektyn naturalnie zgęszczają potrawy, a ich unikalny, kwaśny smak wzbogaca smak potraw i deserów.

źródło: Internet: agro.mazowsze.pl

Składnia

bez ograniczeń + zgęszczać +
CO + (CZYM)

2. powietrze

Definicja

sprawiać, że coś staje się liczniejsze lub bardziej zwarte

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

W tym celu wczesną wiosną (marzec) każdego roku wycinamy z krzewu 1-3 najstarsze gałązki (5-letnie i starsze, gdyż zgęszczają niepotrzebnie krzew i tworzą mniej krótkopędów), które zostaną zastąpione młodymi przyrostami.

źródło: Internet: i.pl/czas-na-ciecie-tak-przytnij-agrest-a-bedzie-mial-mnostwo-owocow

Gdy podmuch supernowej zgęszcza cząsteczki, struny zbliżają się do siebie, co w naszym obrazie odpowiada wzmocnieniu pola magnetycznego.

źródło: NKJP: Michał Różyczka: Głowa do góry, Wiedza i Życie nr 1, 2000

Kreska modelująca ma optycznie zgęszczać rzęsy. Spełni to zadanie, gdy będzie czarna.

źródło: KWJP: GM, Gwiazdy: Kolorowe kreski na powiekach to hit lata, Fakt, 2015-06-28

Składnia

bez ograniczeń + zgęszczać +
CO

3. tekst

Definicja

książk. 
gromadzić istotne elementy treści lub bogactwo środków wyrazu w jednej całości myślowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Cytaty

Barok zgęszcza i intensyfikuje te środki, wprowadza różne koncepty, gęsto posługuje się łaciną, cytatem, nazwami bóstw mitologicznych [...].

źródło: KWJP: Bozena Tokarz: Z zagadnień literatury, kultury i języka studia ofiarowane Profesorowi Edwardowi Możejce, 2002

Haiku stara się trzymać powierzchni języka; nawet jeśli musi go poetycko zgęszczać to nie po to, aby nałożyć nań siatkę symboli.

źródło: KWJP: Paweł Mościcki: Migawki z tradycji uciśnionych, 2017

Wysuwam tezę, że myśl religijna Dostojewskiego zgęszcza, kondensuje zasadnicze zachodnie kontrowersje siedemnastego i osiemnastego wieku.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1977

Składnia

bez ograniczeń + zgęszczać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 28.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json