UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przedmurze

Chronologizacja

1599, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przedmurze
przedmurza
D. przedmurza
przedmurzy
C. przedmurzu
przedmurzom
B. przedmurze
przedmurza
N. przedmurzem
przedmurzami
Ms. przedmurzu
przedmurzach
W. przedmurze
przedmurza

Pochodzenie

Od: mur

1. miasta

Definicja

mur obronny, który jako pierwszy od strony zewnętrznej otaczał dawniej miasto lub zamek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przedmur

Połączenia

  • przedmurze miasta, zamku

Cytaty

[...] opisuje różne elementy fortyfikacji: mury obronne, przedmurza, baszty, bramy, wały, fosy [...], wyznacza etapy rozwoju budownictwa obronnego, wprowadzania nowych rozwiązań i środków technicznych.

źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynolgii polskiej (1800-1998), 1999

[...] po zewnętrznej stronie średniowiecznego miejskiego muru, tzw. parkanu, powstały długie odcinki kurtynowego przedmurza poprzedzonego głęboką fosą i masywnym wałem ziemnym.

źródło: NKJP: Renesansowa basteja w Tarnowie, Dziennik Polski, 2006-07-28

W tym czasie mogło powstać przedmurze zamku.

źródło: Internet: zabytek.pl

Składnia

bez ograniczeń + przedmurze +
(CZEGO)

2. chrześcijaństwa

Definicja

książk. 
coś, co oddziela kogoś od strefy jakiegoś zagrożenia, zapewniając ochronę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół

Połączenia

  • przedmurze chrześcijaństwa, cywilizacji, Europy
  • idea, ideologia, mit, rola przedmurza

Cytaty

Pełnienie misji przedmurza tłumaczyło klęski państwa polskiego i jego upadek, ponieważ Polacy poświęcali swe siły obronie chrześcijaństwa, a państwa osłaniane mogły się lepiej rozwijać poza polskim murem obronnym, nie okazując żadnej „wdzięczności”.

źródło: NKJP: Jan Szczepański: Wizje naszego życia, 1995

Poza nieprzyjaciółmi w świecie muzułmańskim, możemy mieć przeciwko sobie zarówno wschodnich, jak i zachodnich sąsiadów. Kiedyś byliśmy przedmurzem chrześcijaństwa. Teraz grozi nam rola przedmurza agresywnego mocarstwa.

źródło: NKJP: Krzysztof Pilawski, Sto słów, Trybuna, 2006

Jednocząca się Europa nie potrzebuje przedmurzy. Potrzebuje pomostów.

źródło: NKJP: Jan Karski: Walczcie z mitami, Gazeta Wyborcza, 1996-07-08

Składnia

bez ograniczeń + przedmurze +
(CZEGO)

3. Tatr

Definicja

geol. 
równinny lub pofałdowany teren położony wzdłuż pasma gór po stronie przeciwnej do kierunku działania ruchu górotwórczego, w którego wyniku to pasmo powstało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przedgórze

Połączenia

  • przedmurze Tatr

Cytaty

Stroma szosa pnie się przez gęsty liściasty las. Wjeżdżamy w przedmurze Pirenejów. Strome zbocza Corbierów przypominają może trochę nasze Sudety.

źródło: NKJP: Marta Szostkiewicz: Langwedocja: katarzy i ostrygi, Polityka, 2000-08-19

Marcowa izentalpa o najwyższej wartości (2,5 kcal/kg) w kwietniu zostaje zepchnięta na przedmurze Tatr.

źródło: Marek Gregorczuk: Analiza warunków bioklimatycznych Polski w latach 1958-1963, 1970 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + przedmurze +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj