Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ujarzmiam |
ujarzmiamy |
|||
| 2 os. |
ujarzmiasz |
ujarzmiacie |
|||
| 3 os. |
ujarzmia |
ujarzmiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujarzmiałem +(e)m ujarzmiał |
ujarzmiałam +(e)m ujarzmiała |
ujarzmiałom +(e)m ujarzmiało |
ujarzmialiśmy +(e)śmy ujarzmiali |
ujarzmiałyśmy +(e)śmy ujarzmiały |
| 2 os. |
ujarzmiałeś +(e)ś ujarzmiał |
ujarzmiałaś +(e)ś ujarzmiała |
ujarzmiałoś +(e)ś ujarzmiało |
ujarzmialiście +(e)ście ujarzmiali |
ujarzmiałyście +(e)ście ujarzmiały |
| 3 os. |
ujarzmiał |
ujarzmiała |
ujarzmiało |
ujarzmiali |
ujarzmiały |
bezosobnik: ujarzmiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę ujarzmiał będę ujarzmiać |
będę ujarzmiała będę ujarzmiać |
będę ujarzmiało będę ujarzmiać |
będziemy ujarzmiali będziemy ujarzmiać |
będziemy ujarzmiały będziemy ujarzmiać |
| 2 os. |
będziesz ujarzmiał będziesz ujarzmiać |
będziesz ujarzmiała będziesz ujarzmiać |
będziesz ujarzmiało będziesz ujarzmiać |
będziecie ujarzmiali będziecie ujarzmiać |
będziecie ujarzmiały będziecie ujarzmiać |
| 3 os. |
będzie ujarzmiał będzie ujarzmiać |
będzie ujarzmiała będzie ujarzmiać |
będzie ujarzmiało będzie ujarzmiać |
będą ujarzmiali będą ujarzmiać |
będą ujarzmiały będą ujarzmiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ujarzmiajmy |
|
| 2 os. |
ujarzmiaj |
ujarzmiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ujarzmiałbym bym ujarzmiał |
ujarzmiałabym bym ujarzmiała |
ujarzmiałobym bym ujarzmiało |
ujarzmialibyśmy byśmy ujarzmiali |
ujarzmiałybyśmy byśmy ujarzmiały |
| 2 os. |
ujarzmiałbyś byś ujarzmiał |
ujarzmiałabyś byś ujarzmiała |
ujarzmiałobyś byś ujarzmiało |
ujarzmialibyście byście ujarzmiali |
ujarzmiałybyście byście ujarzmiały |
| 3 os. |
ujarzmiałby by ujarzmiał |
ujarzmiałaby by ujarzmiała |
ujarzmiałoby by ujarzmiało |
ujarzmialiby by ujarzmiali |
ujarzmiałyby by ujarzmiały |
bezosobnik: ujarzmiano by
bezokolicznik: ujarzmiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ujarzmiając
gerundium: ujarzmianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ujarzmianie |
ujarzmiania |
| D. | ujarzmiania |
ujarzmiań |
| C. | ujarzmianiu |
ujarzmianiom |
| B. | ujarzmianie |
ujarzmiania |
| N. | ujarzmianiem |
ujarzmianiami |
| Ms. | ujarzmianiu |
ujarzmianiach |
| W. | ujarzmianie |
ujarzmiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ujarzmiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ujarzmiający |
ujarzmiający |
ujarzmiający |
ujarzmiające |
ujarzmiająca |
| D. | ujarzmiającego |
ujarzmiającego |
ujarzmiającego |
ujarzmiającego |
ujarzmiającej |
| C. | ujarzmiającemu |
ujarzmiającemu |
ujarzmiającemu |
ujarzmiającemu |
ujarzmiającej |
| B. | ujarzmiającego |
ujarzmiającego |
ujarzmiający |
ujarzmiające |
ujarzmiającą |
| N. | ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającą |
| Ms. | ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ujarzmiający |
ujarzmiający |
ujarzmiające |
ujarzmiające |
| D. | ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiających |
| C. | ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
ujarzmiającym |
| B. | ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiające |
| N. | ujarzmiającymi |
ujarzmiającymi |
ujarzmiającymi |
ujarzmiającymi |
| Ms. | ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiających |
ujarzmiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ujarzmiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ujarzmiany |
ujarzmiany |
ujarzmiany |
ujarzmiane |
ujarzmiana |
| D. | ujarzmianego |
ujarzmianego |
ujarzmianego |
ujarzmianego |
ujarzmianej |
| C. | ujarzmianemu |
ujarzmianemu |
ujarzmianemu |
ujarzmianemu |
ujarzmianej |
| B. | ujarzmianego |
ujarzmianego |
ujarzmiany |
ujarzmiane |
ujarzmianą |
| N. | ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianą |
| Ms. | ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ujarzmiani |
ujarzmiani |
ujarzmiane |
ujarzmiane |
| D. | ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmianych |
| C. | ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
ujarzmianym |
| B. | ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmiane |
| N. | ujarzmianymi |
ujarzmianymi |
ujarzmianymi |
ujarzmianymi |
| Ms. | ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmianych |
ujarzmianych |
odpowiednik aspektowy: ujarzmić
Pochodzenie
1. wroga
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe
Połączenia
- ujarzmiać lud, naród
Cytaty
|
Nie wyciągaj miecza, o ile nie robisz tego przeciwko tym, którzy czynią niesprawiedliwość. Jaka przyjemność płynie z najeżdżania i ujarzmiania narodów, z łupienia i siania zniszczenia aż po krańce ziemi? źródło: KWJP: Aleksandra Lipczak : Lajla znaczy noc, 2020 |
|
|
[...] owładnięci światogromczą pychą, postanowili ujarzmiać pogańskie ludy w imię Proroka [...]. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962 |
Składnia
|
+ | ujarzmiać | + |
(KOGO)
|
2. namiętności
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- ujarzmiać namiętności, naturę, rzekę, żywioły
Cytaty
|
Przenosząc prywatną patologię w przestrzeń relacji społecznych, Gombrowicz (inaczej niż Schulz, który się jej poddaje) ujarzmia jej siłę, zmniejsza destruktywny wpływ i dzięki temu zyskuje nad nią kontrolę. źródło: KWJP: Piotr Seweryn Rosół: Genet Gombrowicza. Historia miłosna, 2016 |
|
|
Współczesny człowiek, przyzwyczajony do sukcesów w ujarzmianiu przyrody i podboju kosmosu, do technologicznych innowacji oraz ułatwień, zapomniał o szacunku dla natury, eksploatując ją bez opamiętania. źródło: NKJP: Waldemar Żyszkiewicz: Koniec świata pod palmami, Mazowieckie To i Owo, 2005-08-01 |
Składnia
|
+ | ujarzmiać | + |
(CO)
|
3. zwierzę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | poskramiać |
Połączenia
- ujarzmiać konia, zwierzę
Cytaty
|
[...] człowiek ujarzmia zwierzę dla swoich korzyści, szczególnie że w dzisiejszych czasach już nie musi tego robić. źródło: KWJP: Rozmawiała Maja Staniszewska: Szczęście robię sobie sama, Wysokie Obcasy, 2018-03-15 |
|
|
Metoda ta polega na dotarciu do psychiki konia poprzez wykorzystanie jego naturalnych skłonności i odruchów [...]. Taki sposób ujarzmiania konia wywodzi się ze szkół Robertsa i Parellego [...]. Układanie konia dzieli się na cztery fazy [...]. źródło: NKJP: ZAL AG: Leszno, Gazeta Poznańska, 2002-07-22 |
Składnia
|
+ | ujarzmiać | + |
(CO)
|