UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ujarzmiać

Chronologizacja

1802, Gazeta Korrespondenta Warszawskiego y Zagranicznego, nr 41, polona.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujarzmiam
ujarzmiamy
2 os. ujarzmiasz
ujarzmiacie
3 os. ujarzmia
ujarzmiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujarzmiałem
+(e)m ujarzmiał
ujarzmiałam
+(e)m ujarzmiała
ujarzmiałom
+(e)m ujarzmiało
ujarzmialiśmy
+(e)śmy ujarzmiali
ujarzmiałyśmy
+(e)śmy ujarzmiały
2 os. ujarzmiałeś
+(e)ś ujarzmiał
ujarzmiałaś
+(e)ś ujarzmiała
ujarzmiałoś
+(e)ś ujarzmiało
ujarzmialiście
+(e)ście ujarzmiali
ujarzmiałyście
+(e)ście ujarzmiały
3 os. ujarzmiał
ujarzmiała
ujarzmiało
ujarzmiali
ujarzmiały

bezosobnik: ujarzmiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ujarzmiał
będę ujarzmiać
będę ujarzmiała
będę ujarzmiać
będę ujarzmiało
będę ujarzmiać
będziemy ujarzmiali
będziemy ujarzmiać
będziemy ujarzmiały
będziemy ujarzmiać
2 os. będziesz ujarzmiał
będziesz ujarzmiać
będziesz ujarzmiała
będziesz ujarzmiać
będziesz ujarzmiało
będziesz ujarzmiać
będziecie ujarzmiali
będziecie ujarzmiać
będziecie ujarzmiały
będziecie ujarzmiać
3 os. będzie ujarzmiał
będzie ujarzmiać
będzie ujarzmiała
będzie ujarzmiać
będzie ujarzmiało
będzie ujarzmiać
będą ujarzmiali
będą ujarzmiać
będą ujarzmiały
będą ujarzmiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ujarzmiajmy
2 os. ujarzmiaj
ujarzmiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ujarzmiałbym
bym ujarzmiał
ujarzmiałabym
bym ujarzmiała
ujarzmiałobym
bym ujarzmiało
ujarzmialibyśmy
byśmy ujarzmiali
ujarzmiałybyśmy
byśmy ujarzmiały
2 os. ujarzmiałbyś
byś ujarzmiał
ujarzmiałabyś
byś ujarzmiała
ujarzmiałobyś
byś ujarzmiało
ujarzmialibyście
byście ujarzmiali
ujarzmiałybyście
byście ujarzmiały
3 os. ujarzmiałby
by ujarzmiał
ujarzmiałaby
by ujarzmiała
ujarzmiałoby
by ujarzmiało
ujarzmialiby
by ujarzmiali
ujarzmiałyby
by ujarzmiały

bezosobnik: ujarzmiano by

bezokolicznik: ujarzmiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ujarzmiając

gerundium: ujarzmianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ujarzmianie
ujarzmiania
D. ujarzmiania
ujarzmiań
C. ujarzmianiu
ujarzmianiom
B. ujarzmianie
ujarzmiania
N. ujarzmianiem
ujarzmianiami
Ms. ujarzmianiu
ujarzmianiach
W. ujarzmianie
ujarzmiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ujarzmiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ujarzmiający
ujarzmiający
ujarzmiający
ujarzmiające
ujarzmiająca
D. ujarzmiającego
ujarzmiającego
ujarzmiającego
ujarzmiającego
ujarzmiającej
C. ujarzmiającemu
ujarzmiającemu
ujarzmiającemu
ujarzmiającemu
ujarzmiającej
B. ujarzmiającego
ujarzmiającego
ujarzmiający
ujarzmiające
ujarzmiającą
N. ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającą
Ms. ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ujarzmiający
ujarzmiający
ujarzmiające
ujarzmiające
D. ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiających
C. ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
ujarzmiającym
B. ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiające
N. ujarzmiającymi
ujarzmiającymi
ujarzmiającymi
ujarzmiającymi
Ms. ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiających
ujarzmiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ujarzmiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ujarzmiany
ujarzmiany
ujarzmiany
ujarzmiane
ujarzmiana
D. ujarzmianego
ujarzmianego
ujarzmianego
ujarzmianego
ujarzmianej
C. ujarzmianemu
ujarzmianemu
ujarzmianemu
ujarzmianemu
ujarzmianej
B. ujarzmianego
ujarzmianego
ujarzmiany
ujarzmiane
ujarzmianą
N. ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianą
Ms. ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ujarzmiani
ujarzmiani
ujarzmiane
ujarzmiane
D. ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmianych
C. ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
ujarzmianym
B. ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmiane
N. ujarzmianymi
ujarzmianymi
ujarzmianymi
ujarzmianymi
Ms. ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmianych
ujarzmianych

odpowiednik aspektowy: ujarzmić

Pochodzenie

Zob. jarzmo

1. wroga

Definicja

pokonywać kogoś zbrojnie i uzyskiwać nad nim władzę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

Połączenia

  • ujarzmiać lud, naród

Cytaty

Nie wyciągaj miecza, o ile nie robisz tego przeciwko tym, którzy czynią niesprawiedliwość. Jaka przyjemność płynie z najeżdżania i ujarzmiania narodów, z łupienia i siania zniszczenia aż po krańce ziemi?

źródło: KWJP: Aleksandra Lipczak : Lajla znaczy noc, 2020

[...] owładnięci światogromczą pychą, postanowili ujarzmiać pogańskie ludy w imię Proroka [...].

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Składnia

bez ograniczeń + ujarzmiać +
(KOGO)

2. namiętności

Definicja

uzyskiwać kontrolę nad czymś silnym lub trudnym do opanowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • ujarzmiać namiętności, naturę, rzekę, żywioły

Cytaty

Przenosząc prywatną patologię w przestrzeń relacji społecznych, Gombrowicz (inaczej niż Schulz, który się jej poddaje) ujarzmia jej siłę, zmniejsza destruktywny wpływ i dzięki temu zyskuje nad nią kontrolę.

źródło: KWJP: Piotr Seweryn Rosół: Genet Gombrowicza. Historia miłosna, 2016

Współczesny człowiek, przyzwyczajony do sukcesów w ujarzmianiu przyrody i podboju kosmosu, do technologicznych innowacji oraz ułatwień, zapomniał o szacunku dla natury, eksploatując ją bez opamiętania.

źródło: NKJP: Waldemar Żyszkiewicz: Koniec świata pod palmami, Mazowieckie To i Owo, 2005-08-01

Składnia

bez ograniczeń + ujarzmiać +
(CO)

3. zwierzę

Definicja

sprawiać, że zwierzę staje się posłuszne człowiekowi, przestaje uciekać lub robi to, co mu człowiek nakazuje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poskramiać

Połączenia

  • ujarzmiać konia, zwierzę

Cytaty

[...] człowiek ujarzmia zwierzę dla swoich korzyści, szczególnie że w dzisiejszych czasach już nie musi tego robić.

źródło: KWJP: Rozmawiała Maja Staniszewska: Szczęście robię sobie sama, Wysokie Obcasy, 2018-03-15

Metoda ta polega na dotarciu do psychiki konia poprzez wykorzystanie jego naturalnych skłonności i odruchów [...]. Taki sposób ujarzmiania konia wywodzi się ze szkół Robertsa i Parellego [...]. Układanie konia dzieli się na cztery fazy [...].

źródło: NKJP: ZAL AG: Leszno, Gazeta Poznańska, 2002-07-22

Składnia

bez ograniczeń + ujarzmiać +
(CO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.07.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json