UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niechać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany lub niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	niecham	niechamy
2 os.	niechasz	niechacie
3 os.	niecha	niechają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	niechałem +(e)m niechał	niechałam +(e)m niechała	niechałom +(e)m niechało	niechaliśmy +(e)śmy niechali	niechałyśmy +(e)śmy niechały
2 os.	niechałeś +(e)ś niechał	niechałaś +(e)ś niechała	niechałoś +(e)ś niechało	niechaliście +(e)ście niechali	niechałyście +(e)ście niechały
3 os.	niechał	niechała	niechało	niechali	niechały

bezosobnik: niechano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę niechał będę niechać	będę niechała będę niechać	będę niechało będę niechać	będziemy niechali będziemy niechać	będziemy niechały będziemy niechać
2 os.	będziesz niechał będziesz niechać	będziesz niechała będziesz niechać	będziesz niechało będziesz niechać	będziecie niechali będziecie niechać	będziecie niechały będziecie niechać
3 os.	będzie niechał będzie niechać	będzie niechała będzie niechać	będzie niechało będzie niechać	będą niechali będą niechać	będą niechały będą niechać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		niechajmy
2 os.	niechaj	niechajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	niechałbym bym niechał	niechałabym bym niechała	niechałobym bym niechało	niechalibyśmy byśmy niechali	niechałybyśmy byśmy niechały
2 os.	niechałbyś byś niechał	niechałabyś byś niechała	niechałobyś byś niechało	niechalibyście byście niechali	niechałybyście byście niechały
3 os.	niechałby by niechał	niechałaby by niechała	niechałoby by niechało	niechaliby by niechali	niechałyby by niechały

bezosobnik: niechano by

bezokolicznik: niechać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

niechając

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

niechawszy

gerundium: niechanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	niechanie	niechania
D.	niechania	niechań
C.	niechaniu	niechaniom
B.	niechanie	niechania
N.	niechaniem	niechaniami
Ms.	niechaniu	niechaniach
W.	niechanie	niechania

imiesłów przymiotnikowy czynny: niechający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	niechający	niechający	niechający	niechające	niechająca
D.	niechającego	niechającego	niechającego	niechającego	niechającej
C.	niechającemu	niechającemu	niechającemu	niechającemu	niechającej
B.	niechającego	niechającego	niechający	niechające	niechającą
N.	niechającym	niechającym	niechającym	niechającym	niechającą
Ms.	niechającym	niechającym	niechającym	niechającym	niechającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	niechający	niechający	niechające	niechające
D.	niechających	niechających	niechających	niechających
C.	niechającym	niechającym	niechającym	niechającym
B.	niechających	niechających	niechających	niechające
N.	niechającymi	niechającymi	niechającymi	niechającymi
Ms.	niechających	niechających	niechających	niechających

imiesłów przymiotnikowy bierny: niechany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	niechany	niechany	niechany	niechane	niechana
D.	niechanego	niechanego	niechanego	niechanego	niechanej
C.	niechanemu	niechanemu	niechanemu	niechanemu	niechanej
B.	niechanego	niechanego	niechany	niechane	niechaną
N.	niechanym	niechanym	niechanym	niechanym	niechaną
Ms.	niechanym	niechanym	niechanym	niechanym	niechanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	niechani	niechani	niechane	niechane
D.	niechanych	niechanych	niechanych	niechanych
C.	niechanym	niechanym	niechanym	niechanym
B.	niechanych	niechanych	niechanych	niechane
N.	niechanymi	niechanymi	niechanymi	niechanymi
Ms.	niechanych	niechanych	niechanych	niechanych

Pochodzenie

psł. *nechati < *nechajati 'nie dbać, nie starać się''

Czasownik zaprzeczony od psł. *chajati 'dbać, starać się'

Definicja

daw.

powstrzymywać się od wykonywania jakiejś czynności albo stosowania czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Rzucił pantofle na środek pokoju gestem rzucania kości, tak jak to sobie wyobrażał. Hilda powstała z łoża i niechając wszelkich utyskiwań sama wystawiła pantofle do przedpokoju. Kiedy powróciła, wyraz gniewnej zachłanności nie spłynął jeszcze z jego twarzy.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Bron palna dobra, gdy nieprzyjaciel daleko. Masz czas nabić, wymierzyć, wypalić - ale nie wtedy, gdy błyszczące zębce, czerwone ślepia są od ciebie o długość ramienia. Toteż wszyscy niechają rusznic, pistoletów - chwytają do garści szable.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Składnia

niechać

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 05.05.2025