UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozgrzeszenie

Chronologizacja

Zob. rozgrzeszyć

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgrzeszenie
rozgrzeszenia
D. rozgrzeszenia
rozgrzeszeń
C. rozgrzeszeniu
rozgrzeszeniom
B. rozgrzeszenie
rozgrzeszenia
N. rozgrzeszeniem
rozgrzeszeniami
Ms. rozgrzeszeniu
rozgrzeszeniach
W. rozgrzeszenie
rozgrzeszenia

Pochodzenie

Zob. rozgrzeszyć

1. w konfesjonale

Definicja

akt odpuszczenia grzechów dokonywany podczas spowiedzi lub w innych okolicznościach dopuszczonych w ramach określonej religii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  absolucja

Połączenia

  • sakramentalne rozgrzeszenie
  • formuła rozgrzeszenia
  • udzielić/udzielać, odmówić rozgrzeszenia
  • uzyskać, otrzymać; dać komuś rozgrzeszenie
  • prosić o rozgrzeszenie

Cytaty

Czuję się fatalnie, jestem załamany, w środę pójdę do spowiedzi. Jak wyrzucę to z siebie, uzyskam rozgrzeszenie, może się lepiej poczuję?

źródło: KWJP: Michał Rusinek: Niedorajda, czyli co nam radzą poradniki, 2019

Żal za grzechy jest podstawą rozgrzeszenia.

źródło: NKJP: Opinie dnia, Gazeta Poznańska, 2002-04-03

Mały jest kościół Hieronimitów, z rzędem wąskich drzwiczek konfesjonałów, w których udzielano rozgrzeszenia członkom załóg morskich wypraw.

źródło: KWJP: Ewa Łukaszyk: Mgławica Pessoa. Literatura portugalska od romantyzmu do współczesności, 2019

W Łodzi np. chadecja przywłaszczyła sobie tytuł organu prasowego NZR „Robotnik Polski”, w Tomaszowie niektórzy księża odmawiali rozgrzeszeń członkom NZR, co prasa tegoż z oburzeniem potępiała.

źródło: NKJP: Teresa Monasterska: Narodowy Związek Robotniczy w latach 1905-1914, Z pola walki, 1964

Trzeba ludziom mówić, że wyznanie grzechów przed kapłanem ma głęboki sens także wtedy, kiedy nie ma jeszcze warunków otrzymania sakramentalnego rozgrzeszenia.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Rozmowy o księżach rodzinie i życiu duchowym, 2010

2. przebaczenie

Definicja

to, że ktoś uznaje, iż osoba, której przypisuje się jakieś złe czyny, nie jest ich winna lub że jej wina jest niewielka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  absolucja

Połączenia

  • szukać rozgrzeszenia u kogoś

Cytaty

Człowiek, broniąc się przed samotnością, musi bodaj sam do siebie zagadać, sam przed sobą się oskarżyć i samemu sobie dać rozgrzeszenie.

źródło: KWJP: Mariusz Szczygieł: Projekt: prawda, 2016

Gazeta zauważa, że wielu beneficjentów systemu stworzonego przez Leonida Kuczmę teraz szuka poparcia i rozgrzeszenia u Juszczenki.

źródło: NKJP: Marek Twaróg: Lustracja po ukraińsku, Dziennik Zachodni, 2005-01-19

– Miejmy nadzieję – podsumował Andrzej, po czym wyciągnął mu dłoń do uściśnięcia, którą to Szymon z pewną ulgą uścisnął, traktując jako substytut przyjacielskiego rozgrzeszenia.

źródło: KWJP: Paweł Cwynar: Wysłuchaj mnie, proszę..., 2017

Mówiąc o tej sprawie, minister nie jest skłonny do zbyt łatwych rozgrzeszeń, bo przecież: ktoś ogłosił II stopień zagrożenia lawinowego, podczas gdy fachowcy mówią, że był III; Sokół spadł na ziemię, a przecież w listopadzie śmigłowiec przeszedł przegląd w Świdniku i ktoś swoim podpisem potwierdził sprawność maszyny.

źródło: NKJP: Jeszcze socjalizm albo oligarchia korupcyjna, Dziennik Polski, 2003-02-03

3. usprawiedliwienie

Definicja

ogół okoliczności i powodów, które mają wyjaśnić i uzasadnić czyjeś postępowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  usprawiedliwienie
hiperonimy:  uzasadnienie

Połączenia

  • służyć jako rozgrzeszenie
  • potraktować, traktować coś jako rozgrzeszenie

Cytaty

Lepiej żeby dziecko zjadło monotonny ciepły posiłek w szkole, niż nie zjadło żadnego i chodziło głodne. Tej uwagi nie można traktować jako rozgrzeszenia dla szkół, w których posiłki pozostawiają wiele do życzenia.

źródło: NKJP: (hc): W szkolnych stołówkach. Walka pizzy z surówkami, Express Ilustrowany, 2002-02-22

Zwykle nie grzebał ludziom w ich rzeczach, a tym bardziej nastoletnim dziewczynom, ale kwestia zaginionego zdjęcia i kolejne zniknięcie Sońki wydało mu się uzasadnionym rozgrzeszeniem.

źródło: KWJP: Marta Zaborowska: Jej wszystkie śmierci, 2017

Nic nas nie usprawiedliwia poza tym, że pracownicy działali w dużym stresie i emocjach. Rozgrzeszeniem może być fakt, że próbowali zrobić to, co mogłoby tego człowieka uratować [...].

źródło: NKJP: Joanna Heler: Handlowano, gdy konał człowiek, Dziennik Zachodni, 2009-04-25

Jak zaznaczają Dittmar i Drury, mężczyźni nie obmyślają tego rodzaju rozgrzeszeń, a nawet więcej, nie mają najmniejszych wyrzutów sumienia, że kupili coś tylko i wyłącznie sobie.

źródło: NKJP: Tomasz Szlendak: Leniwe maskotki, rekiny na smyczy, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj