UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkładowo

Chronologizacja

1864, Robert von Mohl, Encyclopedja umiejętności politycznych, t. 1, tłum. Antoni Białecki, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Zob. rozkład

1. przyspieszony pociąg

Definicja

tak, że ma to związek z rozkładem jazdy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport

Cytaty

W następnych latach pociągi motorowe kursowały jeszcze szybciej: w 1967 r. pokonanie całej trasy zajmowało rozkładowo jedynie 50 minut.

źródło: NKJP: Andrzej Tajchert: Koleje wąskotorowe Zwierzyniec – Biłograj, 2007

Ten drugi pociąg rozkładowo był przyspieszony, ale jechał jak osobowy, co jeszcze wydłużyło podróż.

źródło: NKJP: MIKO: Forum czytelników, Gazeta Poznańska, 2006-08-16

Autobusy powinny pełnić rolę dowozową do kolei: powinny być skomunikowane rozkładowo i powinny w nich obowiązywać bilety kolejowe na zasadach identycznych jak w pociągach.

źródło: KWJP: Paweł Rydzyński: Komunikacja zastępcza: podwójne utrapienie, Rynek Kolejowy, 2019-01-02

Do Lublina pojechałem Polskim Busem z przystanku na dworcu przy stacji metra Wilanowska. Podróż rozkładowo miała trwać trzy godziny, ale do centrum miasta dotarłem 30 minut wcześniej.

źródło: KWJP: Japan: Czym do Lublina [...], Gazeta Lokalna - Warszawa, 2015-09-05

Później dowiem się, że rozkładowo pociąg ten ma w tym miejscu prędkość 120 km na godzinę.

źródło: NKJP: Andrzej Skowroński: Błąd, który zabił, Gazeta Krakowska, 2004-02-20

2. wolny dzień

Definicja

tak, że ma to związek z rozkładem – rozplanowaniem czegoś w określonej kolejności i czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ wytwory działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  planowo

Połączenia

  • rozkładowo wolny (od pracy)

Cytaty

Osoby, które mają rozkładowo piątki bez zadań, będą miały bardziej pracowity styczeń 2012 niż te, dla których wolne będą soboty.

źródło: KWJP: Anna Abramowska, Grażyna Ordak: Dociążenie podwładnego nie zawsze w zgodzie z prawem i sumieniem szefa, Rzeczpospolita, 2011-12-23

Decyzja pracodawcy o wstrzymaniu pracy w zakładzie w długi weekend stanowi dzień rozkładowo wolny od pracy lub przerwę w wykonywaniu pracy w rozumieniu art. 81 par. 1 k.p.

źródło: KWJP: Sławomir Paruch: Czy można zmusić pracowników do wykorzystania urlopu, Dziennik Gazeta Prawna, 2013-04-18

3. wpływać na kogoś

Definicja

powodując rozkład – stopniowe niszczenie lub zanik więzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozpadowo

Połączenia

  • działać rozkładowo

Cytaty

Wszelkie bowiem uciechy zmysłowe i radości życia oddziałują rozkładowo na społeczeństwo, mobilizowane przez totalitarną dyktaturę do morderczych wysiłków na rzecz realizacji komunistycznej utopii.

źródło: NKJP: Jacek Warda, Mirek Dakowski: Czy kompromis zawsze kompromituje?, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1993-12-01

Co więcej, w oczach czcicieli „starych rzymskich cnót” chrześcijaństwo, z jego zasadą rozdziału „tego, co cesarskie od tego, co boskie”, z potępieniem niesprawiedliwej wojny, wreszcie z jego afirmacją swobodnego sumienia i wolności jednostki, musiało działać rozkładowo na system, w którym naczelną wartością było szerzenie potęgi państwa cezarów.

źródło: KWJP: Jacek Borkowicz: Chrześcijańskie fundamenty Europy, Przewodnik Katolicki, 2016-05-16

Przecież Lennon z Lennonową prowadzili jawną kampanię antyamerykańską, pośrednio wpływając rozkładowo na piechotę morską walczącą z czerwonymi w Wietnamie, wyśpiewywali pacyfistyczne piosenki i na dodatek bezczelnie leżeli tygodniami w łóżku, „walcząc” tym sposobem „o pokój” [...].

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Paryskie pasaże, Gazeta Wyborcza, 1993-06-22

Podmiot krytyczny usiłuje wejść w świat drugiego podmiotu, ale nie może zatracić siebie; z niebezpieczeństw tego typu postawy zdał sobie zresztą sprawę Brzozowski bardzo wcześnie, bo pisał o nich już w eseju o Amielu, pochodzącym z roku 1901; utrzymywał w nim, że odtwarzanie cudzych myśli i uczuć stać się może źródłem wielu objawień historycznych lub psychologicznych, działać jednak może rozkładowo na osobowość tego, kto takie odtwarzanie podejmuje.

źródło: NKJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997

4. w przyrodzie

Definicja

tak, że ma to związek z rozkładem – rozpadaniem się substancji pod wpływem czynników chemicznych lub bakterii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gnilnie

Cytaty

Powyższe przykłady wskazują na konieczność przeprowadzania badań identyfikacyjnych zwłok N.N., zwłaszcza zmienionych rozkładowo, nawet wówczas, gdy okazanie lub inne dane wskazują na ich tożsamość.

źródło: Barbara Świątek: Sądowo-lekarska sekcja zwłok – realizacja wymogów proceduralnych i merytorycznych, Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, 2005 (m.amsik.pl)

5. w chemii

Definicja

chem.  fiz. 
powodując rozkład – rozpad cząsteczek chemicznych na mniejsze elementy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii

Cytaty

W przypadku zachowania zalecanej wartości pH (<3) oraz wykluczeniu obecności zanieczyszczeń działających rozkładowo, handlowy nadtlenek wodoru wykazuje bardzo dobrą stabilność, nawet w podwyższonych temperaturach.

źródło: Grzegorz Rarata, Paweł Surmacz: Nadtlenek wodoru klasy HTP jako uniwersalne medium napędowe oraz utleniacz, Prace Instytutu Lotnictwa, 2009 (ilot.lukasiewicz.gov.pl)

Jest to tym ciekawsze, że czysty nikiel działa wybitnie rozkładowo, podobnie jak żelazo, choć w mniejszym stopniu.

źródło: Stefan Chudzyński: Otrzymywanie przemysłowe kwasów nienasyconych metodą Burnsa, Jonesa i Ritchie'go, Przemysł Chemiczny, 1949-07 (cybra.lodz.pl)

6. dogodne mieszkanie

Definicja

tak, że ma to związek z takim układem pomieszczeń, w którym do każdego z nich można wejść z przedpokoju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Cytaty

Istnieje możliwość łączenia sąsiadujących mieszkań w piękne, rozkładowo duże lokale z kilkoma tarasami.

źródło: KWJP: Michał Wojtczuk: Mieszkaniowa enklawa na finiszu, Gazeta Nieruchomości, 2014-07-09

Ostatecznie znaleźliśmy bardziej dogodne rozkładowo mieszkanie w Ursusie – mówi dyrektor Biura Polityki Lokalowej [...]

źródło: KWJP: Konrad Majszyk: Rozwiązanie na trasie S2, Rzeczpospolita, 2011-07-22

Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json