UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spekulatywny

Chronologizacja

1840, Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego, nr 274, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spekulatywny	spekulatywny	spekulatywny	spekulatywne	spekulatywna
D.	spekulatywnego	spekulatywnego	spekulatywnego	spekulatywnego	spekulatywnej
C.	spekulatywnemu	spekulatywnemu	spekulatywnemu	spekulatywnemu	spekulatywnej
B.	spekulatywnego	spekulatywnego	spekulatywny	spekulatywne	spekulatywną
N.	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywną
Ms.	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnej
W.	spekulatywny	spekulatywny	spekulatywny	spekulatywne	spekulatywna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spekulatywni	spekulatywni	spekulatywne	spekulatywne
D.	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywnych
C.	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym	spekulatywnym
B.	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywne
N.	spekulatywnymi	spekulatywnymi	spekulatywnymi	spekulatywnymi
Ms.	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywnych	spekulatywnych
W.	spekulatywni	spekulatywni	spekulatywne	spekulatywne

Pochodzenie

Od: spekulacja

1. filozofia

Definicja

filoz.

taki, który nie opiera się na doświadczeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

spekulatywny ateizm; rozum; spekulatywna filozofia, teologia, psychologia, metafizyka; myśl, koncepcja, synteza; spekulatywne rozważania
czysto spekulatywny

Cytaty

	Jeśli bowiem mówimy o prawdziwej niewoli, totalnej zależności, to arbitralność nominalistycznego boga wyraża rzecz najdobitniej, i już nie w religijnych kategoriach wiary, ale w języku spekulatywnej metafizyki. źródło: KWJP: Tadeusz Bartoś: Klątwa Parmenidesa. Eseje metafizyczne, 2020
	Ale rozum nasz służy nam nie tylko do interpretacji doświadczenia. Obok rozumu spekulatywnego istnieje rozum praktyczny, który ma własne zasady a priori o treści normatywnej. źródło: NKJP: Leszek Kołakowski: O co nas pytają wielcy filozofowie. Seria 3, 2006
	Po pierwsze, Kant również stawia pod znakiem zapytania dualizm przyrodoznawstwa i metafizyki, wskazując na to, że już u samych swych podstaw, w postaci syntetycznych zasad a priori, nauki przyrodnicze zawierają nieusuwalny element metafizyczny, spekulatywny, choć oczywiście jest to spekulacja poddana „dyscyplinie rozumu” (na tym m.in. polega naukowość nowożytnego przyrodoznawstwa). źródło: KWJP: Marcin Poręba: Wolność i metafizyka. Eseje z filozofii pierwszej, 2017
	To, co Absolutnie Inne, może być albo logosem, albo kształtem niewymownego milczenia, które jednak wyzwala miłość, porywa, daje do myślenia i rozwija spekulatywną wyobraźnię. źródło: KWJP: Karol Tarnowski: Metafizyka w człowieku, Znak, 2017-01-31

2. argument

Definicja

książk.

związany ze spekulacją - snuciem teoretycznych rozważań bez wystarczającej znajomości faktów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

spekulacyjny

Cytaty

	Ze swej strony mogę zauważyć, że argumenty zarówno zwolenników, jak i przeciwników tej metody mają słabe oparcie w badaniach. Często są po prostu spekulatywne. źródło: KWJP: Wybuchowy temat: nowotwory, Nieznany Świat, 2017-03-20
	Pytany, co MKOl zrobi, jeśli Chiny nie wypełnią tych zaleceń, odrzucił pytanie jako spekulatywne i wyraził przekonanie, że poprawa nastąpi. źródło: NKJP: Dawid Juraszek: Majtki przewodniczącego Mao, Dziennik Polski, 2008-08-14
	[...] astrologiczna interpretacja w przypadku dzieł Leonarda da Vinci wydaje się oczywiście tropem kuszącym, ale też wysoce spekulatywnym. źródło: KWJP: Magdalena Łanuszka: Kod Leonarda, Tygodnik Powszechny, 2019-05-13
	Co do motywu, proszę Wysokiego Sądu, to mamy jedynie spekulatywną teorię psychologiczną, ale żadnych namacalnych dowodów ją potwierdzających. źródło: NKJP: Paweł Pollak: Kanalia, 2006

3. handel

Definicja

ekon.

związany ze spekulacją - kupowaniem i sprzedawaniem czegoś po wyższej cenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

spekulacyjny

Cytaty

Dynamika zmian w ruchach cen większości walut czyni więc ten rynek wymarzonym dla handlu czysto spekulatywnego, wymaga to jednak dużej koncentracji i wkładu pracy, aby rynek ten bezustannie śledzić.

źródło: NKJP: Wiktor Szymkowski, Marek Łukasiewicz: Grid Trading, 2008

Przyczyny widać. Degradacja środowiska, kryzys finansów polegający na spekulatywnej gospodarce pieniądza, gdzie finansowano zakupy i inwestycje pieniądzem, który był tylko wymianą bankierskich skryptów dłużnych, a nie miał pokrycia.

źródło: NKJP: Internet

O ile realizacja ryzyka czystego powoduje stratę, a brak realizacji nie przynosi żadnych skutków finansowych, o tyle w przypadku realizacji ryzyka spekulatywnego występują trzy możliwości: zysk, strata i wynik neutralny.

źródło: NKJP: Charakterystyka ubezpieczeń komunikacyjnych na przykładzie ubezpieczeń OC i AC cz. 1, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2003-05-06

4. fikcja

Definicja

książk.

dotyczący przewidywania, co mogłoby wydarzyć się w przyszłości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

spekulacyjny

Połączenia

design spekulatywny; fikcja, literatura spekulatywna

Cytaty

	Design spekulatywny jest próbą pójścia o krok dalej i rozwijania możliwych scenariuszy w miejsce odpowiadania na już zaistniałe sytuacje. źródło: KWJP: Olga Drenda: Wyprzedzić przyszłość, Dwutygodnik, 2015-11-01
	W tym kontekście często się też przyjmuje, że spekulatywne narracje funkcjonują jako swoiste laboratoria, które dają nam szanse lepszego przygotowania się na to, co może nadejść, a co jeszcze tak trudno dziś przewidzieć. źródło: Marcelina Obarska: Małgorzata Sugiera: Spekulacje to rodzaj szczepionki [WYWIAD], 2020-11-12 (culture.pl)
	Nie przypadkiem w swojej twórczości na przełomie tysiącleci Gibson zwrócił się w stronę teraźniejszości, śledząc tropy „nierówno rozdystrybuowanej” przyszłości, a Sterling stał się patronem refleksji nad fikcją spekulatywną jako narzędziem zmieniania świata. źródło: KWJP: Mirosław Filiciak: Mrożone głowy, Dwutygodnik, 2020-09-01
	I chyba nie będzie przesadą powiedzieć, że Brytyjczyk jest swoistym ambasadorem dzisiejszej fantastyki, istnym chłopcem z plakatu, twarzą niejednorodnej przecież literatury spekulatywnej, pisarzem poruszającym się gdzieś na skrzyżowaniu paru dróg prozy gatunkowej. źródło: KWJP: Bartosz Czartoryski: Z kotem w głowie, Dziennik Gazeta Prawna, 2015-06-19

Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025