UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miarkować

Chronologizacja

1543, SPXVI

Pochodzenie

Czasownik odrzeczownikowy od miarka; zob. miara

1. hamować

Definicja

książk. 
rezygnować ze zrobienia, okazania lub wypowiedzenia czegoś, uznając to za nadmiarowe lub przesadne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Wystarczy tę diagnozę zrozumieć, aby miarkować oczekiwania, a przede wszystkim podjąć stosowne działania.

źródło: NKJP: Zdzisław Ambroziak: Od ściany do ściany, Gazeta Wyborcza, 1994-12-22

Kiedy był już człowiekiem duchowo dojrzałym, te kulturowe i rasowe stereotypy potrafił miarkować [...].

źródło: KWJP: Piotr Matywiecki: Twarz Tuwima, 2015

Wysiłek miarkowania głosu sprawiał mi ból, podobny do zbyt długiego powstrzymywania oddechu.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Najpierw premier [...] zwołała spotkanie ministrów i wiceministrów, aby przypomnieć im „o zasadach lojalności, odpowiedzialności za słowo i miarkowania w wypowiedziach medialnych”.

źródło: KWJP: Paweł Wroński: Rząd PiS pęka, Gazeta Wyborcza, 2017-04-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkuję
miarkujemy
2 os. miarkujesz
miarkujecie
3 os. miarkuje
miarkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałem
+(e)m miarkował
miarkowałam
+(e)m miarkowała
miarkowałom
+(e)m miarkowało
miarkowaliśmy
+(e)śmy miarkowali
miarkowałyśmy
+(e)śmy miarkowały
2 os. miarkowałeś
+(e)ś miarkował
miarkowałaś
+(e)ś miarkowała
miarkowałoś
+(e)ś miarkowało
miarkowaliście
+(e)ście miarkowali
miarkowałyście
+(e)ście miarkowały
3 os. miarkował
miarkowała
miarkowało
miarkowali
miarkowały

bezosobnik: miarkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miarkował
będę miarkować
będę miarkowała
będę miarkować
będę miarkowało
będę miarkować
będziemy miarkowali
będziemy miarkować
będziemy miarkowały
będziemy miarkować
2 os. będziesz miarkował
będziesz miarkować
będziesz miarkowała
będziesz miarkować
będziesz miarkowało
będziesz miarkować
będziecie miarkowali
będziecie miarkować
będziecie miarkowały
będziecie miarkować
3 os. będzie miarkował
będzie miarkować
będzie miarkowała
będzie miarkować
będzie miarkowało
będzie miarkować
będą miarkowali
będą miarkować
będą miarkowały
będą miarkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkujmy
2 os. miarkuj
miarkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałbym
bym miarkował
miarkowałabym
bym miarkowała
miarkowałobym
bym miarkowało
miarkowalibyśmy
byśmy miarkowali
miarkowałybyśmy
byśmy miarkowały
2 os. miarkowałbyś
byś miarkował
miarkowałabyś
byś miarkowała
miarkowałobyś
byś miarkowało
miarkowalibyście
byście miarkowali
miarkowałybyście
byście miarkowały
3 os. miarkowałby
by miarkował
miarkowałaby
by miarkowała
miarkowałoby
by miarkowało
miarkowaliby
by miarkowali
miarkowałyby
by miarkowały

bezosobnik: miarkowano by

bezokolicznik: miarkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: miarkując

gerundium: miarkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miarkowanie
miarkowania
D. miarkowania
miarkowań
C. miarkowaniu
miarkowaniom
B. miarkowanie
miarkowania
N. miarkowaniem
miarkowaniami
Ms. miarkowaniu
miarkowaniach
W. miarkowanie
miarkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miarkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkujący
miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkująca
D. miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującej
C. miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującej
B. miarkującego
miarkującego
miarkujący
miarkujące
miarkującą
N. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującą
Ms. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkujące
D. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących
C. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
B. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujące
N. miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
Ms. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: miarkowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkowany
miarkowany
miarkowany
miarkowane
miarkowana
D. miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanej
C. miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanej
B. miarkowanego
miarkowanego
miarkowany
miarkowane
miarkowaną
N. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowaną
Ms. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkowani
miarkowani
miarkowane
miarkowane
D. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
C. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
B. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowane
N. miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
Ms. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych

odpowiedniki aspektowe: pomiarkować , zmiarkować

Składnia

bez ograniczeń + miarkować +
CO
bez ograniczeń + miarkować +
w CZYM

2. wnioskować

Definicja

książk. 
uświadamiać sobie coś na podstawie jakichś przesłanek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  miarkować się

Cytaty

[...] droga wiodła coraz wyżej i wyżej, co dało się miarkować po zmianach w drzewostanie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Miarkując po wzroście kosztów, Etiopia jest dla tłumacza szczególnie przyjaznym krajem.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

Jednak po chwili, miarkując po mojej minie, że wykład nie daje oczekiwanych rezultatów, a ja nie wyglądam na całkowicie zmiażdżonego, żeby mnie dobić i do reszty zdemaskować, rzuca retoryczne pytanie: przyznaj, że wy tak wszyscy myślicie.

źródło: NKJP: Andrzej Kuśniewicz: Trzecie królestwo, Miesięcznik Literacki nr 3, 1970

- Rację w czym? - odburknął Koppirnig. - W koniunkcjach? Macie, a jakże. W reszcie takoż. Toć miarkuję, żeście z tych, co zawżdy mają rację. Widywałem już takich.

źródło: NKJP: Andrzej Spakowski: Narrenturm, 2002

Gdy opuściłem salę i wszedłem do siebie i miarkowałem, gdzie w ogóle jestem [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kincel: Londyńskie pamiętniki Arki Bożka (7), Nowiny Raciborskie, 2002-01-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkuję
miarkujemy
2 os. miarkujesz
miarkujecie
3 os. miarkuje
miarkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałem
+(e)m miarkował
miarkowałam
+(e)m miarkowała
miarkowałom
+(e)m miarkowało
miarkowaliśmy
+(e)śmy miarkowali
miarkowałyśmy
+(e)śmy miarkowały
2 os. miarkowałeś
+(e)ś miarkował
miarkowałaś
+(e)ś miarkowała
miarkowałoś
+(e)ś miarkowało
miarkowaliście
+(e)ście miarkowali
miarkowałyście
+(e)ście miarkowały
3 os. miarkował
miarkowała
miarkowało
miarkowali
miarkowały

bezosobnik: miarkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miarkował
będę miarkować
będę miarkowała
będę miarkować
będę miarkowało
będę miarkować
będziemy miarkowali
będziemy miarkować
będziemy miarkowały
będziemy miarkować
2 os. będziesz miarkował
będziesz miarkować
będziesz miarkowała
będziesz miarkować
będziesz miarkowało
będziesz miarkować
będziecie miarkowali
będziecie miarkować
będziecie miarkowały
będziecie miarkować
3 os. będzie miarkował
będzie miarkować
będzie miarkowała
będzie miarkować
będzie miarkowało
będzie miarkować
będą miarkowali
będą miarkować
będą miarkowały
będą miarkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkujmy
2 os. miarkuj
miarkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałbym
bym miarkował
miarkowałabym
bym miarkowała
miarkowałobym
bym miarkowało
miarkowalibyśmy
byśmy miarkowali
miarkowałybyśmy
byśmy miarkowały
2 os. miarkowałbyś
byś miarkował
miarkowałabyś
byś miarkowała
miarkowałobyś
byś miarkowało
miarkowalibyście
byście miarkowali
miarkowałybyście
byście miarkowały
3 os. miarkowałby
by miarkował
miarkowałaby
by miarkowała
miarkowałoby
by miarkowało
miarkowaliby
by miarkowali
miarkowałyby
by miarkowały

bezosobnik: miarkowano by

bezokolicznik: miarkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: miarkując

gerundium: miarkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miarkowanie
miarkowania
D. miarkowania
miarkowań
C. miarkowaniu
miarkowaniom
B. miarkowanie
miarkowania
N. miarkowaniem
miarkowaniami
Ms. miarkowaniu
miarkowaniach
W. miarkowanie
miarkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miarkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkujący
miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkująca
D. miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującej
C. miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującej
B. miarkującego
miarkującego
miarkujący
miarkujące
miarkującą
N. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującą
Ms. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkujące
D. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących
C. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
B. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujące
N. miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
Ms. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: miarkowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkowany
miarkowany
miarkowany
miarkowane
miarkowana
D. miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanej
C. miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanej
B. miarkowanego
miarkowanego
miarkowany
miarkowane
miarkowaną
N. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowaną
Ms. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkowani
miarkowani
miarkowane
miarkowane
D. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
C. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
B. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowane
N. miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
Ms. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych

odpowiedniki aspektowe: pomiarkować , zmiarkować

Składnia

bez ograniczeń + miarkować +
CO + (po CZYM)
bez ograniczeń + miarkować +
(po CZYM) + że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE

3. odmierzać

Definicja

odmierzać odpowiednią ilość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

[...] faktycznie wykonywał władzę rodzicielską. Nieważne jest przy tym to, czy wykonywał ją w mniejszym, czy większym zakresie niż drugi rodzic. Organy podatkowe nie muszą miarkować zakresu wykonywania władzy rodzicielskiej i na tej podstawie ustalać proporcji [...].

źródło: KWJP: Patrycja Dudek: Urząd nie liczy, kto ile czasu poświęca dzieciom, Dziennik Gazeta Prawna, 2016-08-16

Mamy więc lokalny szczep Savagnin leżakujący trzy lata w niedopełnionych beczkach, na powierzchni wina tworzy się drożdżowa matka, miarkująca dostęp powietrza do dionizjaku.

źródło: KWJP: Wojciech Bońkowski: Tissot Savagnin 2010, Ferment, 2014

[...] produkt ma doskonały smak, jest bardzo wydajny, działa szybko, dołączona pipetka ułatwia miarkowanie i podawanie leku.

źródło: Internet: aptekacud.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkuję
miarkujemy
2 os. miarkujesz
miarkujecie
3 os. miarkuje
miarkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałem
+(e)m miarkował
miarkowałam
+(e)m miarkowała
miarkowałom
+(e)m miarkowało
miarkowaliśmy
+(e)śmy miarkowali
miarkowałyśmy
+(e)śmy miarkowały
2 os. miarkowałeś
+(e)ś miarkował
miarkowałaś
+(e)ś miarkowała
miarkowałoś
+(e)ś miarkowało
miarkowaliście
+(e)ście miarkowali
miarkowałyście
+(e)ście miarkowały
3 os. miarkował
miarkowała
miarkowało
miarkowali
miarkowały

bezosobnik: miarkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę miarkował
będę miarkować
będę miarkowała
będę miarkować
będę miarkowało
będę miarkować
będziemy miarkowali
będziemy miarkować
będziemy miarkowały
będziemy miarkować
2 os. będziesz miarkował
będziesz miarkować
będziesz miarkowała
będziesz miarkować
będziesz miarkowało
będziesz miarkować
będziecie miarkowali
będziecie miarkować
będziecie miarkowały
będziecie miarkować
3 os. będzie miarkował
będzie miarkować
będzie miarkowała
będzie miarkować
będzie miarkowało
będzie miarkować
będą miarkowali
będą miarkować
będą miarkowały
będą miarkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. miarkujmy
2 os. miarkuj
miarkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. miarkowałbym
bym miarkował
miarkowałabym
bym miarkowała
miarkowałobym
bym miarkowało
miarkowalibyśmy
byśmy miarkowali
miarkowałybyśmy
byśmy miarkowały
2 os. miarkowałbyś
byś miarkował
miarkowałabyś
byś miarkowała
miarkowałobyś
byś miarkowało
miarkowalibyście
byście miarkowali
miarkowałybyście
byście miarkowały
3 os. miarkowałby
by miarkował
miarkowałaby
by miarkowała
miarkowałoby
by miarkowało
miarkowaliby
by miarkowali
miarkowałyby
by miarkowały

bezosobnik: miarkowano by

bezokolicznik: miarkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: miarkując

gerundium: miarkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miarkowanie
miarkowania
D. miarkowania
miarkowań
C. miarkowaniu
miarkowaniom
B. miarkowanie
miarkowania
N. miarkowaniem
miarkowaniami
Ms. miarkowaniu
miarkowaniach
W. miarkowanie
miarkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: miarkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkujący
miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkująca
D. miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującego
miarkującej
C. miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującemu
miarkującej
B. miarkującego
miarkującego
miarkujący
miarkujące
miarkującą
N. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującą
Ms. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkujący
miarkujący
miarkujące
miarkujące
D. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących
C. miarkującym
miarkującym
miarkującym
miarkującym
B. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujące
N. miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
miarkującymi
Ms. miarkujących
miarkujących
miarkujących
miarkujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: miarkowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. miarkowany
miarkowany
miarkowany
miarkowane
miarkowana
D. miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanego
miarkowanej
C. miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanemu
miarkowanej
B. miarkowanego
miarkowanego
miarkowany
miarkowane
miarkowaną
N. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowaną
Ms. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. miarkowani
miarkowani
miarkowane
miarkowane
D. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
C. miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
miarkowanym
B. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowane
N. miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
miarkowanymi
Ms. miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych
miarkowanych

Składnia

bez ograniczeń + miarkować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json