UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozkiełznać

rozkiełzać

Chronologizacja

1743, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkiełznam
rozkiełznamy
2 os. rozkiełznasz
rozkiełznacie
3 os. rozkiełzna
rozkiełznają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkiełznałem
+(e)m rozkiełznał
rozkiełznałam
+(e)m rozkiełznała
rozkiełznałom
+(e)m rozkiełznało
rozkiełznaliśmy
+(e)śmy rozkiełznali
rozkiełznałyśmy
+(e)śmy rozkiełznały
2 os. rozkiełznałeś
+(e)ś rozkiełznał
rozkiełznałaś
+(e)ś rozkiełznała
rozkiełznałoś
+(e)ś rozkiełznało
rozkiełznaliście
+(e)ście rozkiełznali
rozkiełznałyście
+(e)ście rozkiełznały
3 os. rozkiełznał
rozkiełznała
rozkiełznało
rozkiełznali
rozkiełznały

bezosobnik: rozkiełznano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozkiełznajmy
2 os. rozkiełznaj
rozkiełznajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozkiełznałbym
bym rozkiełznał
rozkiełznałabym
bym rozkiełznała
rozkiełznałobym
bym rozkiełznało
rozkiełznalibyśmy
byśmy rozkiełznali
rozkiełznałybyśmy
byśmy rozkiełznały
2 os. rozkiełznałbyś
byś rozkiełznał
rozkiełznałabyś
byś rozkiełznała
rozkiełznałobyś
byś rozkiełznało
rozkiełznalibyście
byście rozkiełznali
rozkiełznałybyście
byście rozkiełznały
3 os. rozkiełznałby
by rozkiełznał
rozkiełznałaby
by rozkiełznała
rozkiełznałoby
by rozkiełznało
rozkiełznaliby
by rozkiełznali
rozkiełznałyby
by rozkiełznały

bezosobnik: rozkiełznano by

bezokolicznik: rozkiełznać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozkiełznawszy

gerundium: rozkiełznanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozkiełznanie
rozkiełznania
D. rozkiełznania
rozkiełznań
C. rozkiełznaniu
rozkiełznaniom
B. rozkiełznanie
rozkiełznania
N. rozkiełznaniem
rozkiełznaniami
Ms. rozkiełznaniu
rozkiełznaniach
W. rozkiełznanie
rozkiełznania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozkiełznany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozkiełznany
rozkiełznany
rozkiełznany
rozkiełznane
rozkiełznana
D. rozkiełznanego
rozkiełznanego
rozkiełznanego
rozkiełznanego
rozkiełznanej
C. rozkiełznanemu
rozkiełznanemu
rozkiełznanemu
rozkiełznanemu
rozkiełznanej
B. rozkiełznanego
rozkiełznanego
rozkiełznany
rozkiełznane
rozkiełznaną
N. rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznaną
Ms. rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozkiełznani
rozkiełznani
rozkiełznane
rozkiełznane
D. rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznanych
C. rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
rozkiełznanym
B. rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznane
N. rozkiełznanymi
rozkiełznanymi
rozkiełznanymi
rozkiełznanymi
Ms. rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznanych
rozkiełznanych

odpowiednik aspektowy: rozkiełznywać

Pochodzenie

Zob. kiełzno

1. moce

Definicja

książk. 
pozwolić działać z wielką siłą lub intensywnością, bez żadnych ograniczeń

Warianty

  • rozkiełzać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Rozpętać unterirrdische Mächte, „podziemne moce”, o jakich mówi Marks, całkiem świadomie przywołując ideę „chtonicznej rewolucji”, w romantycznej translacji oznacza dokonać analogicznej rewolucji w ludzkim wnętrzu i rozkiełznać uwięzione w nim energie.

źródło: KWJP: Agata Bielik-Robson: Cienie pod czerwoną skałą. Eseje o literaturze, 2016

Rewolucja, która obaliła reżim, obnażyła i rozkiełznała gogolowską Ruś, wystroiwszy ją w krasny kołpak — sowiecka zaś władza w swej istocie okazała się mikołajowskim horodniczym, podniesionym do rangi najwyższego władcy wielkiego państwa.

źródło: KWJP: Jarosław Bratkiewicz: Sami sobie zgotowali ten los, Gazeta Wyborcza, 2018-09-22

Był tam podobnie skromny jak w odległej wsi Kamabi, dopóki w późniejszych godzinach wypite whisky i dżyny nie rozkiełzały wesołej poufałości, mniej więcej jak na wszystkich dansingach świata.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Składnia

bez ograniczeń + rozkiełznać +
CO

2. konia

Definicja

daw. 
wyjąć koniowi wędzidło z pyska

Warianty

  • rozkiełzać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

antonimy:  okiełznać

Cytaty

Grela rozkiełznał konia, wprowadził go do stajni i pogłaskał po chrapach.

źródło: Zbigniew Bressa: Pomruki głuszy, 2019 (books.google.pl)

Porucznik nakazał rozkiełznać je i nakarmić czymkolwiek, a samym na kwaterach rozgrzać się ździebko i posilić.

źródło: Jan Ziółkowski: Homines novi, t. 2, 1955 (books.google.pl)

Ale młody Krzyżak oschle i wyniośle wydał jeno rozkaz knechtom, by postarali się o suchy chrust na ognisko, a sam rozkiełzał konie, zdjął Braciszkowi więzy i usiadłszy, patrzył na niego przez chwilę nieodgadnionym wzrokiem.

źródło: Karol Bunsch: Przełom, 1964 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozkiełznać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json