UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spiec

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *jьzpekti / *sъpekti

Zob. piec II

1. skórę

Definicja

opalić zbyt mocno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przypiec
hiperonimy:  opalić

Połączenia

  • spieczona skórka, twarz; spieczone usta, wargi; spieczony słońcem

Cytaty

Byliśmy zmęczeni potwornym upałem. Tadeusz spiekł sobie głowę i źle się poczuł.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Pierwsze próby, Tygodnik Podhalański, nr 25, 1999

Najpierw spiekło nas słońce.

źródło: NKJP: Szlakiem doliny Wisły, Gazeta Krakowska, 2004-08-06

Przypominamy, że kwaśnym mlekiem można posmarować skórę, którą nadmiernie spiekło słońce.

źródło: NKJP: Jedz kwaśne, Nasze Miasto Kraków, 2003-07-31

Zdarzało się jednak, że co bardziej zapaleni wędkarze ślęczeli na łódce aż do południa. Wracali z niemiłosiernie spieczonymi karkami i plecami.

źródło: NKJP: Zofia Tomczak: Słoneczne strony, Gazeta Poznańska, 2002-07-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiekę
spieczemy
2 os. spieczesz
spieczecie
3 os. spiecze
spieką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłem
+(e)m spiekł
spiekłam
+(e)m spiekła
spiekłom
+(e)m spiekło
spiekliśmy
+(e)śmy spiekli
spiekłyśmy
+(e)śmy spiekły
2 os. spiekłeś
+(e)ś spiekł
spiekłaś
+(e)ś spiekła
spiekłoś
+(e)ś spiekło
spiekliście
+(e)ście spiekli
spiekłyście
+(e)ście spiekły
3 os. spiekł
spiekła
spiekło
spiekli
spiekły

bezosobnik: spieczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieczmy
2 os. spiecz
spieczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłbym
bym spiekł
spiekłabym
bym spiekła
spiekłobym
bym spiekło
spieklibyśmy
byśmy spiekli
spiekłybyśmy
byśmy spiekły
2 os. spiekłbyś
byś spiekł
spiekłabyś
byś spiekła
spiekłobyś
byś spiekło
spieklibyście
byście spiekli
spiekłybyście
byście spiekły
3 os. spiekłby
by spiekł
spiekłaby
by spiekła
spiekłoby
by spiekło
spiekliby
by spiekli
spiekłyby
by spiekły

bezosobnik: spieczono by

bezokolicznik: spiec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiekłszy

gerundium: spieczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spieczenie
spieczenia
D. spieczenia
spieczeń
C. spieczeniu
spieczeniom
B. spieczenie
spieczenia
N. spieczeniem
spieczeniami
Ms. spieczeniu
spieczeniach
W. spieczenie
spieczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieczony
spieczony
spieczony
spieczone
spieczona
D. spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonej
C. spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonej
B. spieczonego
spieczonego
spieczony
spieczone
spieczoną
N. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczoną
Ms. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spieczeni
spieczeni
spieczone
spieczone
D. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych
C. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
B. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczone
N. spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
Ms. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych

odpowiedniki aspektowe: piec , spiekać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spiec +
KOGO/CO

2. chleb

Definicja

piekąc, wysuszyć coś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Cytaty

Mięso wyjęte z marynaty obsmażyć na smalcu ze wszystkich stron, uważając, by nie spiec za mocno.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2002-07-27

Zatem obok ostrych przypraw powinniśmy ograniczyć do maksimum spożycie napojów alkoholowych oraz unikać potraw ostro zesmażonych lub zbyt mocno spieczonych.

źródło: NKJP: Sylwester Mudzo: Co jeść na wiosnę, Express Ilustrowany, 2003-04-25

Niskie krzewy nie dawały cienia, a spieczona przez słońce, spękana ziemia tworzyła niezliczoną ilość pułapek dla utrudzonych nóg wędrowców.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Błogi smak wody, zaprawionej figami, mile ochłodził spieczony język i zaschnięte gardło.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiekę
spieczemy
2 os. spieczesz
spieczecie
3 os. spiecze
spieką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłem
+(e)m spiekł
spiekłam
+(e)m spiekła
spiekłom
+(e)m spiekło
spiekliśmy
+(e)śmy spiekli
spiekłyśmy
+(e)śmy spiekły
2 os. spiekłeś
+(e)ś spiekł
spiekłaś
+(e)ś spiekła
spiekłoś
+(e)ś spiekło
spiekliście
+(e)ście spiekli
spiekłyście
+(e)ście spiekły
3 os. spiekł
spiekła
spiekło
spiekli
spiekły

bezosobnik: spieczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieczmy
2 os. spiecz
spieczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłbym
bym spiekł
spiekłabym
bym spiekła
spiekłobym
bym spiekło
spieklibyśmy
byśmy spiekli
spiekłybyśmy
byśmy spiekły
2 os. spiekłbyś
byś spiekł
spiekłabyś
byś spiekła
spiekłobyś
byś spiekło
spieklibyście
byście spiekli
spiekłybyście
byście spiekły
3 os. spiekłby
by spiekł
spiekłaby
by spiekła
spiekłoby
by spiekło
spiekliby
by spiekli
spiekłyby
by spiekły

bezosobnik: spieczono by

bezokolicznik: spiec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiekłszy

gerundium: spieczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spieczenie
spieczenia
D. spieczenia
spieczeń
C. spieczeniu
spieczeniom
B. spieczenie
spieczenia
N. spieczeniem
spieczeniami
Ms. spieczeniu
spieczeniach
W. spieczenie
spieczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieczony
spieczony
spieczony
spieczone
spieczona
D. spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonej
C. spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonej
B. spieczonego
spieczonego
spieczony
spieczone
spieczoną
N. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczoną
Ms. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spieczeni
spieczeni
spieczone
spieczone
D. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych
C. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
B. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczone
N. spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
Ms. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych

odpowiednik aspektowy: spiekać

Składnia

bez ograniczeń + spiec +
CO

3. substancję

Definicja

techn. 
działaniem wysokiej temperatury spowodować sklejenie rozdrobnionej substancji w ciało stałe

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Cytaty

Stosunkowo dobrze znosi też wilgoć (dzięki spieczeniu laminat nie odkleja się nawet wtedy, gdy zostanie zalany wodą), dlatego można ją montować w łazienkach, co nie jest zalecane w przypadku zwykłych płyt laminowanych.

źródło: NKJP: Najlepsze z noskiem, Gazeta Wrocławska, 2003-02-11

Dosłownie określenie to oznacza spieczone tworzywo ceramiczne o wysokiej jakości.

źródło: NKJP: Cegła dobra na wszystko, Gazeta Krakowska, 2003-07-22

Łupkoporyt to kruszywo lekkie, otrzymywane ze spieczonych odpadów powęglowych, które powinny zawierać więcej niż 75% skał ilastych i mniej niż 0,8% siarki całkowitej.

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiekę
spieczemy
2 os. spieczesz
spieczecie
3 os. spiecze
spieką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłem
+(e)m spiekł
spiekłam
+(e)m spiekła
spiekłom
+(e)m spiekło
spiekliśmy
+(e)śmy spiekli
spiekłyśmy
+(e)śmy spiekły
2 os. spiekłeś
+(e)ś spiekł
spiekłaś
+(e)ś spiekła
spiekłoś
+(e)ś spiekło
spiekliście
+(e)ście spiekli
spiekłyście
+(e)ście spiekły
3 os. spiekł
spiekła
spiekło
spiekli
spiekły

bezosobnik: spieczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spieczmy
2 os. spiecz
spieczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiekłbym
bym spiekł
spiekłabym
bym spiekła
spiekłobym
bym spiekło
spieklibyśmy
byśmy spiekli
spiekłybyśmy
byśmy spiekły
2 os. spiekłbyś
byś spiekł
spiekłabyś
byś spiekła
spiekłobyś
byś spiekło
spieklibyście
byście spiekli
spiekłybyście
byście spiekły
3 os. spiekłby
by spiekł
spiekłaby
by spiekła
spiekłoby
by spiekło
spiekliby
by spiekli
spiekłyby
by spiekły

bezosobnik: spieczono by

bezokolicznik: spiec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiekłszy

gerundium: spieczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spieczenie
spieczenia
D. spieczenia
spieczeń
C. spieczeniu
spieczeniom
B. spieczenie
spieczenia
N. spieczeniem
spieczeniami
Ms. spieczeniu
spieczeniach
W. spieczenie
spieczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spieczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spieczony
spieczony
spieczony
spieczone
spieczona
D. spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonego
spieczonej
C. spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonemu
spieczonej
B. spieczonego
spieczonego
spieczony
spieczone
spieczoną
N. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczoną
Ms. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spieczeni
spieczeni
spieczone
spieczone
D. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych
C. spieczonym
spieczonym
spieczonym
spieczonym
B. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczone
N. spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
spieczonymi
Ms. spieczonych
spieczonych
spieczonych
spieczonych

odpowiednik aspektowy: spiekać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + spiec +
CO + (z CZEGO)

Frazeologizmy

ktoś spiekł raka
Data ostatniej modyfikacji: 01.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json