UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jaśnieć

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. jasny

1. blaskiem

Definicja

wydawać jasne światło, świecąc samodzielnie lub odbijając blask czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

świecić

Połączenia

aureola; blask dnia, brzask, słońce, zorza; lampa, lampion, latarnia, neon; kopuła, ołtarz jaśnieje; światełka jaśnieją
jaśnieć miedzią, złotem; blaskiem, łuną, światłem; (rzęsistymi) światłami, światełkami, zorzą
jaśnieć od blasku, od łun; w mroku, w nocy, w półmroku; w słońcu; w świetle (lampy, reflektorów...)
jaśnieć jak słońce, niby słońce
jaśniejący brzask; źródło światła; jaśniejąca pełnia; blacha; jaśniejące słońce; światło

Cytaty

	[...] to zapadałam w półsen, to budziłam się znowu i długo jeszcze widziałam, jak w ciemnej alkowie jaśniało żółte, łagodne światło babcinej lampy stojącej na dużym dębowym stole. źródło: KWSJP: Margit Kaffka: Barwy lata, 1960
	[...] wędrują święci Mikołaje z pękatymi worami podarków, latają wielkoskrzydłe anioły z gwiazdą nad czołem, uganiają się rogate, ogoniaste diabły z widłami, łańcuchami i rózgami, jaśnieją dziesiątkami świeczek strojne drzewka... źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989
	Nie zapalając światła usiadł przy biurku. Na ulicy jaśniały latarnie. źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała, 1962
	[...] wyłania się w swojej nieprzeniknionej tajemnicy Pałac Dożów, z lekka tylko zaczerwieniony, podczas gdy rozległa przestrzeń basenu usiana jest latarniami i lampionami tworzącymi konstelacje niczym gwiazdy jaśniejące na niebie w pogodne letnie noce [...]. źródło: KWSJP: Aldo Palazzeschi: Doża, 1974
	Mury otaczające Atrium Westy, uwieńczone niezliczoną ilością lamp, jaśniały jak wstęgi ogniste. źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Ostatni Rzymianie, 1958

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	jaśnieję	jaśniejemy
2 os.	jaśniejesz	jaśniejecie
3 os.	jaśnieje	jaśnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałem +(e)m jaśniał	jaśniałam +(e)m jaśniała	jaśniałom +(e)m jaśniało	jaśnieliśmy +(e)śmy jaśnieli	jaśniałyśmy +(e)śmy jaśniały
2 os.	jaśniałeś +(e)ś jaśniał	jaśniałaś +(e)ś jaśniała	jaśniałoś +(e)ś jaśniało	jaśnieliście +(e)ście jaśnieli	jaśniałyście +(e)ście jaśniały
3 os.	jaśniał	jaśniała	jaśniało	jaśnieli	jaśniały

bezosobnik: jaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę jaśniał będę jaśnieć	będę jaśniała będę jaśnieć	będę jaśniało będę jaśnieć	będziemy jaśnieli będziemy jaśnieć	będziemy jaśniały będziemy jaśnieć
2 os.	będziesz jaśniał będziesz jaśnieć	będziesz jaśniała będziesz jaśnieć	będziesz jaśniało będziesz jaśnieć	będziecie jaśnieli będziecie jaśnieć	będziecie jaśniały będziecie jaśnieć
3 os.	będzie jaśniał będzie jaśnieć	będzie jaśniała będzie jaśnieć	będzie jaśniało będzie jaśnieć	będą jaśnieli będą jaśnieć	będą jaśniały będą jaśnieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		jaśniejmy
2 os.	jaśniej	jaśniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałbym bym jaśniał	jaśniałabym bym jaśniała	jaśniałobym bym jaśniało	jaśnielibyśmy byśmy jaśnieli	jaśniałybyśmy byśmy jaśniały
2 os.	jaśniałbyś byś jaśniał	jaśniałabyś byś jaśniała	jaśniałobyś byś jaśniało	jaśnielibyście byście jaśnieli	jaśniałybyście byście jaśniały
3 os.	jaśniałby by jaśniał	jaśniałaby by jaśniała	jaśniałoby by jaśniało	jaśnieliby by jaśnieli	jaśniałyby by jaśniały

bezosobnik: jaśniano by

bezokolicznik: jaśnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: jaśniejąc

gerundium: jaśnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jaśnienie	jaśnienia
D.	jaśnienia	jaśnień
C.	jaśnieniu	jaśnieniom
B.	jaśnienie	jaśnienia
N.	jaśnieniem	jaśnieniami
Ms.	jaśnieniu	jaśnieniach
W.	jaśnienie	jaśnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: jaśniejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejąca
D.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącej
C.	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącej
B.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejącą
N.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącą
Ms.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejące
D.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących
C.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym
B.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejące
N.	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi
Ms.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących

odpowiednik aspektowy: zajaśnieć

Składnia

Rz _nieżywotny

jaśnieć

2. w oddali

Definicja

wyróżniać się jasnym kolorem lub odcinać się od tła jasnym kolorem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

antonimy:

ciemnieć

Połączenia

głowa; droga; (biały) obrus jaśnieje; (białe) plamy, ślady jaśnieją
jaśnieć z daleka; między drzewami; na tle czegoś; w oddali; w puszczy, w zaroślach

Cytaty

	[...] Marek stał nieruchomo i jego głowa jaśniała jak blady słonecznik na tle zarośli. źródło: KWSJP: Anna Glińska: Powrót do Santa Cruz, 1972
	[...] wychudzona, cała jakby oskubana, grzebała się w ziemi, a wokoło niej, niby puszyste kłębuszki, jaśniały kurczęta. źródło: KWSJP: Jewhen Hucało: Domowe ognisko, 1978
	Już od pewnego czasu na mrocznym końcu ganku jaśnieje jego biała koszula. źródło: KWSJP: Witold Szołginia: Dom pod Żelaznym Lwem, 1989
	My poszłyśmy wzdłuż wybrzeża, niemal do końca plaży zakończonej uroczym pagórkiem z przepięknym widokiem na jaśniejące w oddali skaliste skarpy [...]. źródło: Internet
	Wzniesiono ją ze starych bali, ale widać niedawno, bo na sczerniałym drzewie jaśniały białe ślady siekiery. źródło: KWSJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	jaśnieję	jaśniejemy
2 os.	jaśniejesz	jaśniejecie
3 os.	jaśnieje	jaśnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałem +(e)m jaśniał	jaśniałam +(e)m jaśniała	jaśniałom +(e)m jaśniało	jaśnieliśmy +(e)śmy jaśnieli	jaśniałyśmy +(e)śmy jaśniały
2 os.	jaśniałeś +(e)ś jaśniał	jaśniałaś +(e)ś jaśniała	jaśniałoś +(e)ś jaśniało	jaśnieliście +(e)ście jaśnieli	jaśniałyście +(e)ście jaśniały
3 os.	jaśniał	jaśniała	jaśniało	jaśnieli	jaśniały

bezosobnik: jaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę jaśniał będę jaśnieć	będę jaśniała będę jaśnieć	będę jaśniało będę jaśnieć	będziemy jaśnieli będziemy jaśnieć	będziemy jaśniały będziemy jaśnieć
2 os.	będziesz jaśniał będziesz jaśnieć	będziesz jaśniała będziesz jaśnieć	będziesz jaśniało będziesz jaśnieć	będziecie jaśnieli będziecie jaśnieć	będziecie jaśniały będziecie jaśnieć
3 os.	będzie jaśniał będzie jaśnieć	będzie jaśniała będzie jaśnieć	będzie jaśniało będzie jaśnieć	będą jaśnieli będą jaśnieć	będą jaśniały będą jaśnieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		jaśniejmy
2 os.	jaśniej	jaśniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałbym bym jaśniał	jaśniałabym bym jaśniała	jaśniałobym bym jaśniało	jaśnielibyśmy byśmy jaśnieli	jaśniałybyśmy byśmy jaśniały
2 os.	jaśniałbyś byś jaśniał	jaśniałabyś byś jaśniała	jaśniałobyś byś jaśniało	jaśnielibyście byście jaśnieli	jaśniałybyście byście jaśniały
3 os.	jaśniałby by jaśniał	jaśniałaby by jaśniała	jaśniałoby by jaśniało	jaśnieliby by jaśnieli	jaśniałyby by jaśniały

bezosobnik: jaśniano by

bezokolicznik: jaśnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: jaśniejąc

gerundium: jaśnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jaśnienie	jaśnienia
D.	jaśnienia	jaśnień
C.	jaśnieniu	jaśnieniom
B.	jaśnienie	jaśnienia
N.	jaśnieniem	jaśnieniami
Ms.	jaśnieniu	jaśnieniach
W.	jaśnienie	jaśnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: jaśniejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejąca
D.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącej
C.	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącej
B.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejącą
N.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącą
Ms.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejące
D.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących
C.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym
B.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejące
N.	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi
Ms.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących

odpowiednik aspektowy: zajaśnieć

Składnia

Rz _nieżywotny

jaśnieć

GDZIE

3. z upływem czasu

Definicja

stawać się jasnym lub jaśniejszym niż wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

antonimy:

ciemnieć

Połączenia

niebo jaśnieje; włosy jaśnieją
jaśnieć z czasem, z upływem czasu
jaśnieć pomału, pomalutku

Cytaty

	Powoli burza cichnie, jaśnieje niebo. Okręt dobija do brzegu i wychodzą z niego artyści. źródło: KWSJP: Bogusław Kaczyński: Dzikie orchidee, 1983
	[...] patrzałem przez okno godzinami i widziałem białokremową ramę okienną na tle zawsze niebieskiego i prawie zawsze czystego, bez chmurki nieba, bardzo jasnego rano, potem coraz ciemniejszego, a potem znów jaśniejącego i nabierającego koloru zielonkawego. źródło: KWSJP: Józef Czapski: Na nieludzkiej ziemi, 1947
	Jacek odwracał głowę i spotykał profil Kathe, prosty, brązowawy, pod włosami, które schły prędko, jaśniejąc z każdą chwilą. źródło: KWSJP: Magda Leja: Umiejętność krzyku, 1958
	Dorosłe osobniki tych zwierząt są całkowicie białe, noworodki zaś szare. W ciągu pierwszych trzech lat życia stopniowo jaśnieją, by wreszcie upodobnić się do starszego pokolenia. źródło: KWSJP: Jadwiga Wernerowa: Sekrety delfinów, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	jaśnieję	jaśniejemy
2 os.	jaśniejesz	jaśniejecie
3 os.	jaśnieje	jaśnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałem +(e)m jaśniał	jaśniałam +(e)m jaśniała	jaśniałom +(e)m jaśniało	jaśnieliśmy +(e)śmy jaśnieli	jaśniałyśmy +(e)śmy jaśniały
2 os.	jaśniałeś +(e)ś jaśniał	jaśniałaś +(e)ś jaśniała	jaśniałoś +(e)ś jaśniało	jaśnieliście +(e)ście jaśnieli	jaśniałyście +(e)ście jaśniały
3 os.	jaśniał	jaśniała	jaśniało	jaśnieli	jaśniały

bezosobnik: jaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę jaśniał będę jaśnieć	będę jaśniała będę jaśnieć	będę jaśniało będę jaśnieć	będziemy jaśnieli będziemy jaśnieć	będziemy jaśniały będziemy jaśnieć
2 os.	będziesz jaśniał będziesz jaśnieć	będziesz jaśniała będziesz jaśnieć	będziesz jaśniało będziesz jaśnieć	będziecie jaśnieli będziecie jaśnieć	będziecie jaśniały będziecie jaśnieć
3 os.	będzie jaśniał będzie jaśnieć	będzie jaśniała będzie jaśnieć	będzie jaśniało będzie jaśnieć	będą jaśnieli będą jaśnieć	będą jaśniały będą jaśnieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		jaśniejmy
2 os.	jaśniej	jaśniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałbym bym jaśniał	jaśniałabym bym jaśniała	jaśniałobym bym jaśniało	jaśnielibyśmy byśmy jaśnieli	jaśniałybyśmy byśmy jaśniały
2 os.	jaśniałbyś byś jaśniał	jaśniałabyś byś jaśniała	jaśniałobyś byś jaśniało	jaśnielibyście byście jaśnieli	jaśniałybyście byście jaśniały
3 os.	jaśniałby by jaśniał	jaśniałaby by jaśniała	jaśniałoby by jaśniało	jaśnieliby by jaśnieli	jaśniałyby by jaśniały

bezosobnik: jaśniano by

bezokolicznik: jaśnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: jaśniejąc

gerundium: jaśnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jaśnienie	jaśnienia
D.	jaśnienia	jaśnień
C.	jaśnieniu	jaśnieniom
B.	jaśnienie	jaśnienia
N.	jaśnieniem	jaśnieniami
Ms.	jaśnieniu	jaśnieniach
W.	jaśnienie	jaśnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: jaśniejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejąca
D.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącej
C.	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącej
B.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejącą
N.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącą
Ms.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejące
D.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących
C.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym
B.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejące
N.	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi
Ms.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących

odpowiedniki aspektowe: pojaśnieć , zjaśnieć

4. radością

Definicja

wyrażać pozytywne uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

promieniować

Połączenia

oblicze, twarz jaśnieje; oczy jaśnieją
jaśnieć dobrym samopoczuciem, dumą, pogodą, radością, szczęściem, uśmiechem, zadowoleniem

Cytaty

	Ona nieduża, z kształtną głową, pięknie uczesaną w czarne fale, i w czarnej, bardzo eleganckiej sukni, i on - brzydki niezmiernie, ale tak jaśniejący szczęściem, pogodą, rozjaśniony, napełniony, wiosenny, że aż wydawał się piękny. źródło: KWSJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003
	- O przyszłość jestem już spokojny - powtarzał Ludwig Neumann po drugiej stronie stołu, jaśniejąc zadowoleniem. źródło: KWSJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998
	- Nie bójcie się - powiedział po rosyjsku. - Zaraz nasi przyjdą. Wszystkich wyzwolą! Jego twarz jaśniała dumą i radością. źródło: KWSJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997
	Bardzo boli? - pytała z troską w głosie, ale oczy jej jaśniały takim szczęściem, jak gdyby gorąco oczekiwała, że przytaknie. źródło: KWSJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996
	On, zafrasowany demagog, pieniacz i ponury patriota, wycinał hołubce, skakał do góry, aż pogubił kapcie i tańczył boso, z jaśniejącym obliczem, tak prześwietlonym radością jak pyzate policzki anioła, który w trąbkę dmie na organach ku chwale zastępów [...]. źródło: KWSJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	jaśnieję	jaśniejemy
2 os.	jaśniejesz	jaśniejecie
3 os.	jaśnieje	jaśnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałem +(e)m jaśniał	jaśniałam +(e)m jaśniała	jaśniałom +(e)m jaśniało	jaśnieliśmy +(e)śmy jaśnieli	jaśniałyśmy +(e)śmy jaśniały
2 os.	jaśniałeś +(e)ś jaśniał	jaśniałaś +(e)ś jaśniała	jaśniałoś +(e)ś jaśniało	jaśnieliście +(e)ście jaśnieli	jaśniałyście +(e)ście jaśniały
3 os.	jaśniał	jaśniała	jaśniało	jaśnieli	jaśniały

bezosobnik: jaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę jaśniał będę jaśnieć	będę jaśniała będę jaśnieć	będę jaśniało będę jaśnieć	będziemy jaśnieli będziemy jaśnieć	będziemy jaśniały będziemy jaśnieć
2 os.	będziesz jaśniał będziesz jaśnieć	będziesz jaśniała będziesz jaśnieć	będziesz jaśniało będziesz jaśnieć	będziecie jaśnieli będziecie jaśnieć	będziecie jaśniały będziecie jaśnieć
3 os.	będzie jaśniał będzie jaśnieć	będzie jaśniała będzie jaśnieć	będzie jaśniało będzie jaśnieć	będą jaśnieli będą jaśnieć	będą jaśniały będą jaśnieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		jaśniejmy
2 os.	jaśniej	jaśniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałbym bym jaśniał	jaśniałabym bym jaśniała	jaśniałobym bym jaśniało	jaśnielibyśmy byśmy jaśnieli	jaśniałybyśmy byśmy jaśniały
2 os.	jaśniałbyś byś jaśniał	jaśniałabyś byś jaśniała	jaśniałobyś byś jaśniało	jaśnielibyście byście jaśnieli	jaśniałybyście byście jaśniały
3 os.	jaśniałby by jaśniał	jaśniałaby by jaśniała	jaśniałoby by jaśniało	jaśnieliby by jaśnieli	jaśniałyby by jaśniały

bezosobnik: jaśniano by

bezokolicznik: jaśnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: jaśniejąc

gerundium: jaśnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jaśnienie	jaśnienia
D.	jaśnienia	jaśnień
C.	jaśnieniu	jaśnieniom
B.	jaśnienie	jaśnienia
N.	jaśnieniem	jaśnieniami
Ms.	jaśnieniu	jaśnieniach
W.	jaśnienie	jaśnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: jaśniejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejąca
D.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącej
C.	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącej
B.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejącą
N.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącą
Ms.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejące
D.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących
C.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym
B.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejące
N.	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi
Ms.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących

odpowiednik aspektowy: zajaśnieć

Składnia

	+	jaśnieć	+	CZYM
Rz_nieżywotny	+	jaśnieć	+	na CZYM

5. porządkiem

Definicja

książk.

wyróżniać się czymś w sposób pozytywny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wyróżniać się

Połączenia

jaśnieć urodą, wdziękiem; blaskiem cnót, cnotami; czystością, porządkiem; nowością; barwami, bogactwem koloru, kolorami

Cytaty

	Tak czy owak Komendant jaśniał jako człowiek, który naprawdę żył tylko dla Polski, choć nie we wszystkim miał rację. źródło: KWSJP: Jerzy Jesionowski: Nad urwiskiem, 1987
	Chce, aby moc Ewangelii jaśniała w życiu codziennym, aby Ewangelia była realizowana także w zwykłych warunkach właściwych światu. źródło: KWSJP: Mieczysław Gogacz: On ma wzrastać, 1962
	– Poszliśmy za tradycją bohaterów walczących “za wolność waszą i naszą”: Polski i wszystkich narodów. W naszych walkach hiszpańskich jaśniały przed nami postaci najpierw walczących w kraju, a później na obczyźnie, po stronie Komuny Paryskiej. źródło: KWSJP: Antoni Libera: Madame, 1998
	Szybkim krokiem przebiegniesz nie kończące się korytarze, gdzie tak bezmyślnie uszeregowane są antyczne posągi zrabowane nieomal na całym świecie, bez najmniejszej troski o wartość artystyczną lub epokę, gdzie wśród miernot jaśnieje niekiedy arcydzieło. źródło: KWSJP: Michel Butor: Przemiana, 1960
	Odnowione budynki jaśniały czystością i porządkiem, inwentarz był zadbany, sprzęt dobrze utrzymany. źródło: KWSJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	jaśnieję	jaśniejemy
2 os.	jaśniejesz	jaśniejecie
3 os.	jaśnieje	jaśnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałem +(e)m jaśniał	jaśniałam +(e)m jaśniała	jaśniałom +(e)m jaśniało	jaśnieliśmy +(e)śmy jaśnieli	jaśniałyśmy +(e)śmy jaśniały
2 os.	jaśniałeś +(e)ś jaśniał	jaśniałaś +(e)ś jaśniała	jaśniałoś +(e)ś jaśniało	jaśnieliście +(e)ście jaśnieli	jaśniałyście +(e)ście jaśniały
3 os.	jaśniał	jaśniała	jaśniało	jaśnieli	jaśniały

bezosobnik: jaśniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę jaśniał będę jaśnieć	będę jaśniała będę jaśnieć	będę jaśniało będę jaśnieć	będziemy jaśnieli będziemy jaśnieć	będziemy jaśniały będziemy jaśnieć
2 os.	będziesz jaśniał będziesz jaśnieć	będziesz jaśniała będziesz jaśnieć	będziesz jaśniało będziesz jaśnieć	będziecie jaśnieli będziecie jaśnieć	będziecie jaśniały będziecie jaśnieć
3 os.	będzie jaśniał będzie jaśnieć	będzie jaśniała będzie jaśnieć	będzie jaśniało będzie jaśnieć	będą jaśnieli będą jaśnieć	będą jaśniały będą jaśnieć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		jaśniejmy
2 os.	jaśniej	jaśniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	jaśniałbym bym jaśniał	jaśniałabym bym jaśniała	jaśniałobym bym jaśniało	jaśnielibyśmy byśmy jaśnieli	jaśniałybyśmy byśmy jaśniały
2 os.	jaśniałbyś byś jaśniał	jaśniałabyś byś jaśniała	jaśniałobyś byś jaśniało	jaśnielibyście byście jaśnieli	jaśniałybyście byście jaśniały
3 os.	jaśniałby by jaśniał	jaśniałaby by jaśniała	jaśniałoby by jaśniało	jaśnieliby by jaśnieli	jaśniałyby by jaśniały

bezosobnik: jaśniano by

bezokolicznik: jaśnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: jaśniejąc

gerundium: jaśnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	jaśnienie	jaśnienia
D.	jaśnienia	jaśnień
C.	jaśnieniu	jaśnieniom
B.	jaśnienie	jaśnienia
N.	jaśnieniem	jaśnieniami
Ms.	jaśnieniu	jaśnieniach
W.	jaśnienie	jaśnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: jaśniejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejąca
D.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejącej
C.	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącemu	jaśniejącej
B.	jaśniejącego	jaśniejącego	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejącą
N.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącą
Ms.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	jaśniejący	jaśniejący	jaśniejące	jaśniejące
D.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących
C.	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym	jaśniejącym
B.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejące
N.	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi	jaśniejącymi
Ms.	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących	jaśniejących

odpowiednik aspektowy: zajaśnieć

Składnia

jaśnieć

CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 27.05.2025