UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

okrajka

Chronologizacja

1678, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okrajka
okrajki
D. okrajki
okrajek
C. okrajce
okrajkom
B. okrajkę
okrajki
N. okrajką
okrajkami
Ms. okrajce
okrajkach
W. okrajko
okrajki

Pochodzenie

Zob. kraj

1. lasu

Definicja

bot.  pot. 
zbiorowisko roślinności występujące na krańcowej części jakiegoś terenu, znajdującego się na granicy dwóch różnych ekosystemów

Warianty

  • okrajek

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Cytaty

Po performatywnym spacerze przeniesiemy się na inny skraj – miejsce styku lasu i łąki, czyli okrajkę Lasu Rędzińskiego.

źródło: Internet: facebook.com/story.php

Po dłuższym przemarszu i przecięciu wąskiej asfaltowej drogi, dotrzecie do Rezerwatów “Jezioro Turzycowe” i “Kurze Grzędy”. Szlak prowadzi przez okrajkę tego drugiego [...].

źródło: Internet: szwajcariakaszubska.com

Na okrajce lasu przywitał nas zaś przerośnięty dmuchawiec – kozibród łąkowy.

źródło: Internet: parki.lubelskie.pl

Składnia

bez ograniczeń + okrajka +
CZEGO

2. chleba

Definicja

przest. 
kromka chleba z brzegu bochenka

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dupka, okrajczyk, okrajec, piętka, przylepka

Cytaty

Można całować okrajkę chleba, który zaczyniła i upiekła matka, nikt nie pochyli się nabożnie nad produktem automatycznej taśmy, nawet jeśli odpowiada on wszystkim siedmiu wyróżnikom dobrego pieczywa, przewidzianym przez normę.

źródło: Głos Nowej Huty, 1976 (cyfrowa.biblioteka.krakow.pl)

Za posiłek, okrajkę chleba, kilka sucharów, garnuszek kaszy reperowałem po domach obuwie.

źródło: Józef Doliński: Obraz trawiony wspomnieniem, 1982 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + okrajka +
CZEGO

3. wstążka

Definicja

rzad. 
ozdobna wstążka tkana z grubych nici, używana w tradycyjnych strojach ludowych do przewiązywania w pasie lub naszywana na brzegi ubrań w celu ich zabezpieczenia bądź wzmocnienia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  krajka

Cytaty

Zawijka była najbardziej tradycyjnym okryciem głowy dla kobiet. Był to ręcznik, którym otaczano głowę i zawiązywano z tyłu na karku. Mężatki pod zawijkę nosiły siatkowy czepeczek, który owinięty był okrajką.

źródło: W co ubierali się mieszkańcy Podlasia?, 2018 (podlasieponiatowki.wordpress.com)

Po wielkiej zabawie myłam Franka w pomyjach, wlokłam go z wielkim krzykiem do kołyski, przykładałam poduszką, przewiązywałam okrajką i tak rozmachiwałam kołyskę, że stawała na czubkach biegunów.

źródło: Pamiętniki dziesięciolecia, 1955 (books.google.pl)

4. owad

Definicja

zool. 
niewielki owad o czarnych pokrywach skrzydełek z dwiema czerwonymi kropkami, nieco przypominający wyglądem biedronkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  owad

Cytaty

Najmniejsze biedronki mają wielkość główki szpilki. Są ciemne, jednobarwne i żywią się głównie roztoczami. Największa jest okrajka osiągająca długość 9 mm, gustująca w dużych mszycach z rodziny miodownicowatych.

źródło: KWJP: Gość z niebia, Magnolia, 2014-05-31

Na Nowym Mieście mam swoje ulubione podwórko, gdzie na ścianach domów regularnie trafiają mi się ciekawe [...] gatunki owadów. Malutką (ok. 3 mm) okrajkę również bym zaliczyła do tej grupy.

źródło: Internet: chwastowisko.wordpress.com

Tak jak gałecznik, okrajka żywi się mszycami, a przede wszystkim czerwcami, przez co jest bardzo pożyteczną biedronką. Zarówno gałecznik, jak i okrajki występują na terenie całej Polski.

źródło: Internet: swiatmakro.com

Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json