Chronologizacja
Wcześniej wyraz był zapisywany w formie chambeau, czasem od wielkiej litery, a przynajmniej od końca XIX wieku występował zwykle w połączeniu system Chambeau, co wskazywałoby na trafność hipotezy o jego eponimicznym charakterze.
Pochodzenie
Od (system) Chambeau, gdzie Chambeau może być nazwiskiem lub nazwą firmy, albo nazwą handlową.
Wcześniej (por. SJPDor) wiązano ten wyraz jednoznacznie z nazwiskiem ("Chambeau, nazwisko francuskie"), ale nie udało się zidentyfikować osoby, o którą mogłoby chodzić.
1. zbiornik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zbiornik |
Połączenia
- szambo komunalne, prywatne, przydomowe; bezodpływowe, ekologiczne, nieszczelne, przepełnione, szczelne
- szamba i doły, szamba i odpady; gnojówka i szambo
- budowa, likwidacja, wywóz, zawartość szamba
- budować, czyścić, oczyścić / oczyszczać, opróżnić / opróżniać szambo
- utonąć w szambie
Cytaty
|
Duża ilość gospodarstw korzysta z szamb, za które płaci wysokie opłaty za ich oczyszczanie. źródło: NKJP: Stanisław Mocarski: O oczyszczalni ścieków w Drewnicy, Wiadomości Stegieńskie nr 5/26, 1996 |
|
|
Podobno, kiedy likwidowano tutejszy PGR, na polecenie Sanepidu szamba ze ściekami zwierzęcymi pochodzącymi z obór, dezynfekowano, tyle, że te szamba nie mają... dna. Wszystko poszło w ziemię, w poziomy wodonośne... źródło: NKJP: Tomasz Sulima: Informacje, reportaże, Panorama Mazurska nr 11, 1998 |
|
|
- Szamba jako zbiorniki do gromadzenia nieczystości z gospodarstw domowych i obiektów usługowych stwarzają duże zagrożenie zanieczyszczenia ziemi i wód gruntowych - mówi Piotr Całbecki, członek Zarządu Miasta Torunia. źródło: NKJP: Magdalena Wiśniewska: Zachęta do rur, Gazeta Miejska, 2002 |
|
|
Ubikacje znajdowały się we wszystkich mieszkaniach. Każda z trzech klatek schodowych miała swoje szambo, do 1964 r. regularnie oczyszczane przez miejskie służby. źródło: NKJP: Wielicki familok, Dziennik Polski, 2003-01-18 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szambo |
szamba |
|
| D. | szamba |
szamb |
|
| C. | szambu |
szambom |
|
| B. | szambo |
szamba |
|
| N. | szambem |
szambami |
|
| Ms. | szambie |
szambach |
|
| W. | szambo |
szamba |
2. sytuacja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- istne, prawdziwe szambo
- wyrwać się z szamba
- wpakować się w szambo
Cytaty
|
„Nieuchronne kompromisy”, czyli lepka sieć kłamstw, tandetnych rozgrzeszeń i finezyjnych samousprawiedliwień. Zwykłe ludzkie szambo, jeszcze bardziej perfidne niż dzisiejsza polityka. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska, Piotr Pietucha: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2007 |
|
|
Jestem głupim, wrabianym w jakieś szambo facetem, któremu nic się w życiu nie udało i nawet żona wyrzuciła go z domu. źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006 |
|
|
Nie masz pojęcia, jakie to jest szambo: wojewodowie, prezesi spółek, komendanci, dziennikarze, aktorzy, celnicy, nawet prezesi społecznych stowarzyszeń, i to za jakie gówniane pieniądze! źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001 |
|
|
Wiem, że to głupio zabrzmi, ale wpakowałam się w to szambo, żeby kłopotów uniknąć. Mogą mnie zabić, zgoda. Ale zakładam pesymistycznie, że przeżyję. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | szambo |
szamba |
|
| D. | szamba |
szamb |
|
| C. | szambu |
szambom |
|
| B. | szambo |
szamba |
|
| N. | szambem |
szambami |
|
| Ms. | szambie |
szambach |
|
| W. | szambo |
szamba |
Inne uwagi
Zwykle lp