UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozognić

Chronologizacja

1795, KorBa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozognię
rozognimy
2 os. rozognisz
rozognicie
3 os. rozogni
rozognią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozogniłem
+(e)m rozognił
rozogniłam
+(e)m rozogniła
rozogniłom
+(e)m rozogniło
rozogniliśmy
+(e)śmy rozognili
rozogniłyśmy
+(e)śmy rozogniły
2 os. rozogniłeś
+(e)ś rozognił
rozogniłaś
+(e)ś rozogniła
rozogniłoś
+(e)ś rozogniło
rozogniliście
+(e)ście rozognili
rozogniłyście
+(e)ście rozogniły
3 os. rozognił
rozogniła
rozogniło
rozognili
rozogniły

bezosobnik: rozogniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozognijmy
2 os. rozognij
rozognijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozogniłbym
bym rozognił
rozogniłabym
bym rozogniła
rozogniłobym
bym rozogniło
rozognilibyśmy
byśmy rozognili
rozogniłybyśmy
byśmy rozogniły
2 os. rozogniłbyś
byś rozognił
rozogniłabyś
byś rozogniła
rozogniłobyś
byś rozogniło
rozognilibyście
byście rozognili
rozogniłybyście
byście rozogniły
3 os. rozogniłby
by rozognił
rozogniłaby
by rozogniła
rozogniłoby
by rozogniło
rozogniliby
by rozognili
rozogniłyby
by rozogniły

bezosobnik: rozogniono by

bezokolicznik: rozognić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozogniwszy

gerundium: rozognienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozognienie
rozognienia
D. rozognienia
rozognień
C. rozognieniu
rozognieniom
B. rozognienie
rozognienia
N. rozognieniem
rozognieniami
Ms. rozognieniu
rozognieniach
W. rozognienie
rozognienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozogniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozogniony
rozogniony
rozogniony
rozognione
rozogniona
D. rozognionego
rozognionego
rozognionego
rozognionego
rozognionej
C. rozognionemu
rozognionemu
rozognionemu
rozognionemu
rozognionej
B. rozognionego
rozognionego
rozogniony
rozognione
rozognioną
N. rozognionym
rozognionym
rozognionym
rozognionym
rozognioną
Ms. rozognionym
rozognionym
rozognionym
rozognionym
rozognionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozognieni
rozognieni
rozognione
rozognione
D. rozognionych
rozognionych
rozognionych
rozognionych
C. rozognionym
rozognionym
rozognionym
rozognionym
B. rozognionych
rozognionych
rozognionych
rozognione
N. rozognionymi
rozognionymi
rozognionymi
rozognionymi
Ms. rozognionych
rozognionych
rozognionych
rozognionych

odpowiednik aspektowy: rozogniać

Pochodzenie

Zob. ogień

1. niebo

Definicja

książk. 
spowodować, że coś przybrało barwę przypominającą płomień

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabarwić

Cytaty

W listopadowy wieczór czerwone płomienie rozogniły chłodne, jesienne niebo.

źródło: NKJP: Barbara Kozłowska: Mówią - płonie stodoła, Gazeta Poznańska, 2006-03-10

Ponieważ blask Oblicza zmienił i rozognił twarz wizjonera, Bóg każe jednemu z aniołów ochłodzić ją, zanim patriarcha powróci na ziemię.

źródło: Jolanta Ługowska, Jacek Skawiński: Anioł w literaturze i w kulturze, 2004 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + rozognić +
CO

2. ranę

Definicja

książk. 
zaognić – spowodować, że stan rany lub części ciała objętej procesem zapalnym się pogorszył

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozjątrzyć, zaognić

Połączenia

  • rozognić ranę

Cytaty

W tym okresie nie można pod żadnym pozorem jeść surowizny, niczego twardego (ziarenek, orzechów, otrąb), co wymaga dokładnego gryzienia, pić soków przecierowych owocowo-warzywnych (są kwaśne i mają aktywne bakterie), by nie rozognić stanu jamy ustnej.

źródło: Ewa Biernacka: Dieta – kluczowy element przetrwania terapii przeciwnowotworowej..., 2017-08-02 (hematoonkologia.pl)

Krysiu, Wiesia dobrze pisze, że piesek nie powinien lizać ran, bo ostrym języczkiem może rozognić ranę, a jeszcze do szwów dobierze się ząbkami.

źródło: Internet: klub.senior.pl

Składnia

bez ograniczeń + rozognić +
CO

3. rodaków

Definicja

uczynić pełnym emocjonalnego zaangażowania, wyrażającego się w gwałtowny sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  roznamiętnić

Połączenia

  • rozognić wyobraźnię, umysły; dyskusję, debatę

Cytaty

- Starcie ze skinami rozogniło nas - wspomina „Zychu” . - Wstąpiła w nas jakaś agresja.

źródło: NKJP: Irena Morawska: On leży w grobie, a ja umarłem, Gazeta Wyborcza, 1997-03-28

Zapowiedź George’a W. Busha okrojenia w ciągu kilku lat o prawie 1/3 wojsk USA stacjonujących w państwach sojuszniczych nadspodziewanie rozogniła jego rodaków, na czele z demokratycznym kontrkandydatem w nadciągających wyborach prezydenckich.

źródło: NKJP: Marek Strzała: Gra w bazy, Gazeta Krakowska, 2004-08-21

Sprawa pochodzącej z 1992 r. instrukcji 0015, mającej umożliwić inwigilację prawicy, znów rozogniła umysły.

źródło: NKJP: Janina Paradowska: 0015. Sprawa dla 007, Polityka, 2006-03-11

Inne badania rozogniły dodatkowo debatę, wykazując wpływ chronicznych konfliktów na poziom psychopatologii u dzieci [...].

źródło: NKJP: Bartosz Bolechów: Terroryzm. Aktorzy, statyści, widownie, 2010

Ja przypominam, że o notatce dowiedzieliśmy się dzięki konfliktowi politycznemu między prezydentem a premierem, który rozognił polską politykę parę tygodni temu i w trakcie którego premier ujawnił ten dokument, działając ewidentnie wbrew woli prezydenta, który przez wiele miesięcy tego dokumentu nie ujawnił.

źródło: NKJP: Stenogram z 52. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji [...] w dniu 1 lipca 2003 r.

Składnia

bez ograniczeń + rozognić +
KOGO/CO

4. konflikt

Definicja

spowodować, że coś nasiliło się i przybrało gwałtowniejszą formę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaognić, zaostrzyć
antonimy:  załagodzić
hiperonimy:  rozpalić

Połączenia

  • rozognić konflikt, spór
  • rozognione emocje

Cytaty

Jednak według moskiewskich mediów w grę nie wchodzi mocne uderzenie w sąsiada, lecz ponowne rozognienie wojny w Donbasie.

źródło: KWJP: Wacław Radziwinowicz: Rosja znów rozpali Donbas, Gazeta Wyborcza, 2016-08-16

Znając mentalność Serbów, można się spodziewać, że ewentualna interwencja może przynieść odwrotny skutek: zamiast uciszenia rozogni jeszcze bardziej konflikt oraz, zdaniem jednego z liderów opozycji Zorana Djindjicia, umocni, przynajmniej na jakiś czas, pozycję Miloszevicia.

źródło: NKJP: Aż do śmierci, Dziennik Polski, 1998-10-16

Hiszpanię nawet w Polsce usiłowano stawiać za przykład dobrego kompromisu z historią, dopóki walka polityczna lewicy z prawicą na hiszpańskiej scenie nie rozogniła sporów na nowo – umieszczając zresztą Franco w ich centrum.

źródło: KWJP: Łukasz Jasina: Długie umieranie Franco, Rzeczpospolita, 2016-10-29

Prezydent nie był faworytem środowisk artystycznych i intelektualnych, a jego śmierć i wydarzenia po niej następujące rozogniły wrogość i podejrzenia.

źródło: KWJP: Maciek Nowak: Bardzo proszę o połączenie, Gazeta Lokalna — Warszawa, 2016-04-13

Z doświadczeń brytyjsko-irlandzkich, francusko-niemieckich czy niemiecko-polskich wiadomo, że spływające krwią relacje między narodami wymagają dziesięcioleci dyskusji, aby przekroczyć złość i resentymenty. Uspokoić rozognione emocje.

źródło: KWJP: Rafał Szymczak: Zapada zmierzch, pomnika nie ma, Tygodnik Powszechny, 2014-05-05

Składnia

bez ograniczeń + rozognić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 26.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json