Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. święty
1. duszę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół wyznania: zasady i prawdy wiary
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zsakralizować |
Połączenia
- uświęcić człowieka, duszę, życie
Cytaty
|
- A przecież... ja dla ciebie zostałam chrześcijanką! Przecież to ty miałeś mnie uświęcić... źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
|
|
Pozwól, Boże, nas uświęcić, który do tego dzieła ofiarujesz nam promyk słońca. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007 |
|
|
[...] dla żyjącego w świecie człowieka świeckie obowiązki stają się główną materią osobistego uświęcenia. źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uświęcę |
uświęcimy |
|||
| 2 os. |
uświęcisz |
uświęcicie |
|||
| 3 os. |
uświęci |
uświęcą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłem +(e)m uświęcił |
uświęciłam +(e)m uświęciła |
uświęciłom +(e)m uświęciło |
uświęciliśmy +(e)śmy uświęcili |
uświęciłyśmy +(e)śmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłeś +(e)ś uświęcił |
uświęciłaś +(e)ś uświęciła |
uświęciłoś +(e)ś uświęciło |
uświęciliście +(e)ście uświęcili |
uświęciłyście +(e)ście uświęciły |
| 3 os. |
uświęcił |
uświęciła |
uświęciło |
uświęcili |
uświęciły |
bezosobnik: uświęcono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uświęćmy |
|
| 2 os. |
uświęć |
uświęćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłbym bym uświęcił |
uświęciłabym bym uświęciła |
uświęciłobym bym uświęciło |
uświęcilibyśmy byśmy uświęcili |
uświęciłybyśmy byśmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłbyś byś uświęcił |
uświęciłabyś byś uświęciła |
uświęciłobyś byś uświęciło |
uświęcilibyście byście uświęcili |
uświęciłybyście byście uświęciły |
| 3 os. |
uświęciłby by uświęcił |
uświęciłaby by uświęciła |
uświęciłoby by uświęciło |
uświęciliby by uświęcili |
uświęciłyby by uświęciły |
bezosobnik: uświęcono by
bezokolicznik: uświęcić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uświęciwszy
gerundium: uświęcenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uświęcenie |
uświęcenia |
| D. | uświęcenia |
uświęceń |
| C. | uświęceniu |
uświęceniom |
| B. | uświęcenie |
uświęcenia |
| N. | uświęceniem |
uświęceniami |
| Ms. | uświęceniu |
uświęceniach |
| W. | uświęcenie |
uświęcenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uświęcony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uświęcony |
uświęcony |
uświęcony |
uświęcone |
uświęcona |
| D. | uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconej |
| C. | uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconej |
| B. | uświęconego |
uświęconego |
uświęcony |
uświęcone |
uświęconą |
| N. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconą |
| Ms. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uświęceni |
uświęceni |
uświęcone |
uświęcone |
| D. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
| C. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
| B. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęcone |
| N. | uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
| Ms. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
odpowiednik aspektowy: uświęcać
Składnia
|
+ | uświęcić | + |
KOGO/CO
|
2. pracę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zsakralizować |
Połączenia
- uświęcony rytuał, zwyczaj; uświęcona zasada, ziemia; uświęcone miejsce
- coś uświęcone czyjąś krwią, obecnością, (wieloletnią) tradycją
Cytaty
|
To, co się wyrażało w fascynacji dynamiką [...], logice podporządkowane schematy, znalazło w myśli Bergsona coś więcej niż potwierdzenie [...]; w konsekwencji uświęciła ona ten styl myślenia, który krystalizował się na przełomie wieków w dużej mierze samorzutnie. źródło: NKJP: Michał Głowiński: Ekspresja i empatia, 1997 |
|
|
Więc teraz ostrzegał ostrymi słowy, brzmiącymi niemal jak groźba, że takie powstanie nowego rodu może podważyć uświęcony od pokoleń porządek i zgodę szczepu. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957 |
|
|
Najważniejszym owocem [...] rewolucji moralnej było uświęcenie zasady równości i obywatelskiej odpowiedzialności. źródło: NKJP: Jacek Żakowski: Rewolucja zgliszcz czy nadziei, Polityka nr 2503, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uświęcę |
uświęcimy |
|||
| 2 os. |
uświęcisz |
uświęcicie |
|||
| 3 os. |
uświęci |
uświęcą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłem +(e)m uświęcił |
uświęciłam +(e)m uświęciła |
uświęciłom +(e)m uświęciło |
uświęciliśmy +(e)śmy uświęcili |
uświęciłyśmy +(e)śmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłeś +(e)ś uświęcił |
uświęciłaś +(e)ś uświęciła |
uświęciłoś +(e)ś uświęciło |
uświęciliście +(e)ście uświęcili |
uświęciłyście +(e)ście uświęciły |
| 3 os. |
uświęcił |
uświęciła |
uświęciło |
uświęcili |
uświęciły |
bezosobnik: uświęcono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uświęćmy |
|
| 2 os. |
uświęć |
uświęćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłbym bym uświęcił |
uświęciłabym bym uświęciła |
uświęciłobym bym uświęciło |
uświęcilibyśmy byśmy uświęcili |
uświęciłybyśmy byśmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłbyś byś uświęcił |
uświęciłabyś byś uświęciła |
uświęciłobyś byś uświęciło |
uświęcilibyście byście uświęcili |
uświęciłybyście byście uświęciły |
| 3 os. |
uświęciłby by uświęcił |
uświęciłaby by uświęciła |
uświęciłoby by uświęciło |
uświęciliby by uświęcili |
uświęciłyby by uświęciły |
bezosobnik: uświęcono by
bezokolicznik: uświęcić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uświęciwszy
gerundium: uświęcenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uświęcenie |
uświęcenia |
| D. | uświęcenia |
uświęceń |
| C. | uświęceniu |
uświęceniom |
| B. | uświęcenie |
uświęcenia |
| N. | uświęceniem |
uświęceniami |
| Ms. | uświęceniu |
uświęceniach |
| W. | uświęcenie |
uświęcenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uświęcony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uświęcony |
uświęcony |
uświęcony |
uświęcone |
uświęcona |
| D. | uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconej |
| C. | uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconej |
| B. | uświęconego |
uświęconego |
uświęcony |
uświęcone |
uświęconą |
| N. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconą |
| Ms. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uświęceni |
uświęceni |
uświęcone |
uświęcone |
| D. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
| C. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
| B. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęcone |
| N. | uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
| Ms. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
odpowiednik aspektowy: uświęcać
Inne uwagi
Zwykle imb
Składnia
|
|
+ | uświęcić | + |
CO
|
3. jubileusz
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | uczcić |
Połączenia
- uświęcić jubileusz, uroczystość, wydarzenie
Cytaty
|
Właśnie zapalono fajkę, aby uświęcić decyzję podjęcia wojennej wyprawy. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965 |
|
|
- Weź visa, weź visa - to nasz pierwszy, pamiątkowy, można powiedzieć - namawiali pragnąc nawet i tym szczegółem uświęcić chwilę. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951 |
|
|
Radość wspólnego świętowania uświęcili goście. źródło: NKJP: II. Informacja, Żyć Karmelem w Świecie nr 17, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uświęcę |
uświęcimy |
|||
| 2 os. |
uświęcisz |
uświęcicie |
|||
| 3 os. |
uświęci |
uświęcą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłem +(e)m uświęcił |
uświęciłam +(e)m uświęciła |
uświęciłom +(e)m uświęciło |
uświęciliśmy +(e)śmy uświęcili |
uświęciłyśmy +(e)śmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłeś +(e)ś uświęcił |
uświęciłaś +(e)ś uświęciła |
uświęciłoś +(e)ś uświęciło |
uświęciliście +(e)ście uświęcili |
uświęciłyście +(e)ście uświęciły |
| 3 os. |
uświęcił |
uświęciła |
uświęciło |
uświęcili |
uświęciły |
bezosobnik: uświęcono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uświęćmy |
|
| 2 os. |
uświęć |
uświęćcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uświęciłbym bym uświęcił |
uświęciłabym bym uświęciła |
uświęciłobym bym uświęciło |
uświęcilibyśmy byśmy uświęcili |
uświęciłybyśmy byśmy uświęciły |
| 2 os. |
uświęciłbyś byś uświęcił |
uświęciłabyś byś uświęciła |
uświęciłobyś byś uświęciło |
uświęcilibyście byście uświęcili |
uświęciłybyście byście uświęciły |
| 3 os. |
uświęciłby by uświęcił |
uświęciłaby by uświęciła |
uświęciłoby by uświęciło |
uświęciliby by uświęcili |
uświęciłyby by uświęciły |
bezosobnik: uświęcono by
bezokolicznik: uświęcić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uświęciwszy
gerundium: uświęcenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uświęcenie |
uświęcenia |
| D. | uświęcenia |
uświęceń |
| C. | uświęceniu |
uświęceniom |
| B. | uświęcenie |
uświęcenia |
| N. | uświęceniem |
uświęceniami |
| Ms. | uświęceniu |
uświęceniach |
| W. | uświęcenie |
uświęcenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uświęcony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uświęcony |
uświęcony |
uświęcony |
uświęcone |
uświęcona |
| D. | uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconego |
uświęconej |
| C. | uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconemu |
uświęconej |
| B. | uświęconego |
uświęconego |
uświęcony |
uświęcone |
uświęconą |
| N. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconą |
| Ms. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uświęceni |
uświęceni |
uświęcone |
uświęcone |
| D. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
| C. | uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
uświęconym |
| B. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęcone |
| N. | uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
uświęconymi |
| Ms. | uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
uświęconych |
Składnia
|
|
+ | uświęcić | + |
CO
|