UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozhartowywać

Chronologizacja

1843, Juliusz Słowacki: Książę niezłomny (Z Calderona de la Barca)
Słowacki w 3 os. lp. używa formy rozhartowywa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozhartowuję
rozhartowujemy
2 os. rozhartowujesz
rozhartowujecie
3 os. rozhartowuje
rozhartowują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozhartowywałem
+(e)m rozhartowywał
rozhartowywałam
+(e)m rozhartowywała
rozhartowywałom
+(e)m rozhartowywało
rozhartowywaliśmy
+(e)śmy rozhartowywali
rozhartowywałyśmy
+(e)śmy rozhartowywały
2 os. rozhartowywałeś
+(e)ś rozhartowywał
rozhartowywałaś
+(e)ś rozhartowywała
rozhartowywałoś
+(e)ś rozhartowywało
rozhartowywaliście
+(e)ście rozhartowywali
rozhartowywałyście
+(e)ście rozhartowywały
3 os. rozhartowywał
rozhartowywała
rozhartowywało
rozhartowywali
rozhartowywały

bezosobnik: rozhartowywano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę rozhartowywał
będę rozhartowywać
będę rozhartowywała
będę rozhartowywać
będę rozhartowywało
będę rozhartowywać
będziemy rozhartowywali
będziemy rozhartowywać
będziemy rozhartowywały
będziemy rozhartowywać
2 os. będziesz rozhartowywał
będziesz rozhartowywać
będziesz rozhartowywała
będziesz rozhartowywać
będziesz rozhartowywało
będziesz rozhartowywać
będziecie rozhartowywali
będziecie rozhartowywać
będziecie rozhartowywały
będziecie rozhartowywać
3 os. będzie rozhartowywał
będzie rozhartowywać
będzie rozhartowywała
będzie rozhartowywać
będzie rozhartowywało
będzie rozhartowywać
będą rozhartowywali
będą rozhartowywać
będą rozhartowywały
będą rozhartowywać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozhartowujmy
2 os. rozhartowuj
rozhartowujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozhartowywałbym
bym rozhartowywał
rozhartowywałabym
bym rozhartowywała
rozhartowywałobym
bym rozhartowywało
rozhartowywalibyśmy
byśmy rozhartowywali
rozhartowywałybyśmy
byśmy rozhartowywały
2 os. rozhartowywałbyś
byś rozhartowywał
rozhartowywałabyś
byś rozhartowywała
rozhartowywałobyś
byś rozhartowywało
rozhartowywalibyście
byście rozhartowywali
rozhartowywałybyście
byście rozhartowywały
3 os. rozhartowywałby
by rozhartowywał
rozhartowywałaby
by rozhartowywała
rozhartowywałoby
by rozhartowywało
rozhartowywaliby
by rozhartowywali
rozhartowywałyby
by rozhartowywały

bezosobnik: rozhartowywano by

bezokolicznik: rozhartowywać

imiesłów przysłówkowy współczesny: rozhartowując

gerundium: rozhartowywanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozhartowywanie
rozhartowywania
D. rozhartowywania
rozhartowywań
C. rozhartowywaniu
rozhartowywaniom
B. rozhartowywanie
rozhartowywania
N. rozhartowywaniem
rozhartowywaniami
Ms. rozhartowywaniu
rozhartowywaniach
W. rozhartowywanie
rozhartowywania

imiesłów przymiotnikowy czynny: rozhartowujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozhartowujący
rozhartowujący
rozhartowujący
rozhartowujące
rozhartowująca
D. rozhartowującego
rozhartowującego
rozhartowującego
rozhartowującego
rozhartowującej
C. rozhartowującemu
rozhartowującemu
rozhartowującemu
rozhartowującemu
rozhartowującej
B. rozhartowującego
rozhartowującego
rozhartowujący
rozhartowujące
rozhartowującą
N. rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującą
Ms. rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozhartowujący
rozhartowujący
rozhartowujące
rozhartowujące
D. rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujących
C. rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
rozhartowującym
B. rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujące
N. rozhartowującymi
rozhartowującymi
rozhartowującymi
rozhartowującymi
Ms. rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujących
rozhartowujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozhartowywany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozhartowywany
rozhartowywany
rozhartowywany
rozhartowywane
rozhartowywana
D. rozhartowywanego
rozhartowywanego
rozhartowywanego
rozhartowywanego
rozhartowywanej
C. rozhartowywanemu
rozhartowywanemu
rozhartowywanemu
rozhartowywanemu
rozhartowywanej
B. rozhartowywanego
rozhartowywanego
rozhartowywany
rozhartowywane
rozhartowywaną
N. rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywaną
Ms. rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozhartowywani
rozhartowywani
rozhartowywane
rozhartowywane
D. rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywanych
C. rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
rozhartowywanym
B. rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywane
N. rozhartowywanymi
rozhartowywanymi
rozhartowywanymi
rozhartowywanymi
Ms. rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywanych
rozhartowywanych

odpowiednik aspektowy: rozhartować

Pochodzenie

Od: hartować

1. fizycznie

Definicja

sprawiać, że ktoś lub coś traci odporność na działanie niekorzystnych warunków zewnętrznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

antonimy:  hartować

Połączenia

  • rozhartowywać rośliny

Cytaty

Zimowe okrycia roślin nadal są potrzebne — chronią przed mrozem i silnym słońcem, które przedwcześnie rozhartowuje rośliny.

źródło: KWJP: Piękne w marcu, Magnolia, 2015-02-28

Kiedy wnosimy choinkę do domu, rozhartowujemy ją i traci swoje właściwości obronne. Zdaniem eksperta możemy przedłużyć żywotność rośliny, odpowiednio ją pielęgnując.

źródło: KWJP: WŁ: Masz prawdziwą choinkę? Sprawdź, jak przedłużyć jej życie, Fakt, 2018-12-21

Często spotykamy psy ubrane w różnego rodzaju kubraczki i sweterki. Wygląda to ładnie i zabawnie, ale czasami skutek takiego ocieplenia jest odwrotny. Naturalna ochrona psów przed zimnem w zupełności im wystarcza, a ubranka je rozhartowują.

źródło: NKJP: (mst): Pies w zimie, Gazeta Krakowska, 2003-01-13

Pomieszczenia, w których dzieci spędzają wiele czasu (szkoły i mieszkania, domy), są przegrzane – co je rozhartowuje. Optymalna temperatura powinna wynosić około 20°C, a zwykle jest o kilka stopni wyższa.

źródło: Internet: dziecisawazne.pl

Składnia

bez ograniczeń + rozhartowywać +
KOGO/CO

2. psychicznie

Definicja

sprawiać, że ktoś traci umiejętność przezwyciężania kłopotów i życiowych trudności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  hartować

Cytaty

Wyzwania nas kształtują, formują, powodują wzrost naszego samopoczucia, wiary w siebie. Natomiast ułatwienia nas demoralizują, osłabiają, rozhartowują.

źródło: KWJP: Agnieszka Jucewicz: Przymiarki do życia, Gazeta Wyborcza, 2020-01-23

Oczywiście są też skutki uboczne tej bezwarunkowej miłości kibiców, teatralizacja sportowego spektaklu rozhartowuje jego bohaterów, siatkarze mogą czuć się zwolnieni z obowiązku wygrywania, bo hale i tak będą pełne, a telewizja ich pokaże.

źródło: KWJP: Mirosław Żukowski: Jesteśmy w teatrze, Rzeczpospolita, 2014-06-28

Składnia

bez ograniczeń + rozhartowywać +
KOGO

3. stal

Definicja

techn. 
pozbawiać zahartowany materiał twardości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

antonimy:  hartować

Cytaty

Projektowaniem wyrobów Mennicy zajmują się kolejne pokolenia tych samych rodzin, a samo bicie - też wymaga wiedzy. To skomplikowany rytuał hartowania i rozhartowywania metali.

źródło: NKJP: Leszek Waligóra: Waga pieniądza, Gazeta Poznańska, 2003-11-14

Sprężynę taką rozhartowywało się w piecu c.o., wyginało, żeby uzyskać pożądany kształt, hartowało ponownie w wodzie, przymocowywało do uchwytu - zwykle był to kawałek drewnianej listwy - a następnie uchwyt owijało się bandażem elastycznym.

źródło: KWJP: Jarosław Wolski: Smutek odnowicieli Starego Miasta, Gazeta Lokalna - Olsztyn, 2017-09-21

Do ręcznej produkcji pieniądza wykorzystywano stemple mennicze. Zwykle wykonywano je z żelaza, którego powierzchnię rozhartowywano, dzięki czemu łatwiej było nanieść wzór.

źródło: KWJP: Agnieszka Niemojewska: Jak dawniej bito monety, Rzeczpospolita, 2019-06-27

Składnia

bez ograniczeń + rozhartowywać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 30.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json