UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaledwie

rzadziej zaledwo

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. za, ledwie

1. zaledwie kilka

Definicja

to, o czym mowa, ma daną cechę w małym stopniu; można było liczyć na to, że natężenie tej cechy nie będzie tak małe

Warianty

  • rzadziej zaledwo

Kategoria znaczeniowa

wykładnik granicy cechy

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  ledwie II, ledwo II, raptem II
(quasi)antonimy:  aż

Cytaty

Z punktu widzenia tego, co działo się na Zachodzie, był to zaledwie pisk myszy w klatce lwów.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Dwanaście niedziel zaledwie, jak Madonna instalowana jest tutaj, a wotów na niej więcej, niźli było w Rzymie!

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996

Zacieśnienie problematyki pracy do zagadnienia sprawiedliwej płacy doprowadza do tego, że etyka zaledwie ślizga się po problemie.

źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei. Wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1992

Dziedziniec wiernych oddzielał od dziedzińca kapłanów mur wysoki zaledwie na łokieć.

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996

Narty moje były bardzo cienkie, w środku zaledwo grubości ołówka, nadzwyczaj elastyczne, przypasowały się więc łatwo do nierówności terenu

źródło: NKJP: Kazimierz Bronisław Chojnacki, Małgorzata Orlewicz-Musiał: Rozwój sprzętu..., 2005

Odmiana

część mowy: operator metapredykatywny

podklasa: operator limitacji

Składnia

zaledwie _
Licz., Rz., Cz., Przym., Przysł. - cecha nazywająca ilość, wielkość lub zakres czegoś
szyk: zmienny: neutralna antepozycja

2. zaledwie wyszła, zaczęło padać

Definicja

to, o czym mowa w Zd. Podrz., stało się krótko przed tym, o czym mowa w Zd. Nadrz., i mało brakowało, by te dwa zdarzenia nastąpiły w tym samym czasie

Warianty

  • rzadziej zaledwo

Kategoria znaczeniowa

wykładnik następstwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ledwie II, ledwo II

Cytaty

Zaledwie spostrzegła karawanę, natychmiast cofnęła się w głąb domu.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1996

Zaledwie Janik odszedł, w rozchichotanym bufecie uciszyło się raptem.

źródło: NKJP: Henryk Worcell: Zaklęte rewiry, 1989

Zaledwie znaleźliśmy się w alei Wyzwolenia, skręciła w prawo i weszła po schodkach do sklepu z warzywami.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Zaledwie jednak dał kilka kroków polem, od strony Borku zaczął zbliżać się do niego jakby słup pary.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1993

[...] podleciawszy wyżej, gdzie ni sęp, ni orzeł Karpat skrzydłem wiatru nie poruszył, gdzie zaledwo okiem sięgnął, z zmordowanej piersi silnie dobędzie ostatku głosu i zanuci pieśń pobożną.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr.): Klechdy domowe, 1960

Odmiana

część mowy: spójnik

podklasa: niewłaściwy

Składnia

zaledwie _: Zd.Podrz., _: Zd.Nadrz.
Zd. twierdz.
ograniczenia zakresu użycia:
nie: Cz. t. rozk., t. przyp.
szyk: stały względem wprowadzanego zdania: antepozycja
zmienna pozycja zdania z zaledwie względem Zd. Nadrz.: neutralna postpozycja
Data ostatniej modyfikacji: 24.09.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json