UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

talerzyk

Chronologizacja

1624, KorBa

Pochodzenie

Zob. talerz

1.a naczynie

Definicja

mały talerz - naczynie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  talerz

Połączenia

  • papierowy, plastikowy, porcelanowy, szklany, tekturowy; deserowy; mały; jednorazowy; osobny; brudny, czysty talerzyk
  • talerzyk z ciastkiem, z konfiturami, z opłatkiem, z sałatką
  • talerzyki i filiżanki, talerzyki i kieliszki, talerzyki i łyżeczki, talerzyki i widelce
  • brzeg talerzyka
  • filiżanka z talerzykiem
  • ciastko, kanapka na talerzyku
  • stawiać, rozstawiać; odsunąć/odsuwać; trzymać talerzyk
  • przykryć talerzykiem
  • nałożyć, wyłożyć na talerzyk; sięgać po talerzyk
  • podać; położyć, ułożyć na talerzyku

Cytaty

Ciastka jadło się na porcelanowych talerzykach srebrnymi łyżeczkami.

źródło: NKJP: Iza Bednarz: Miasto mego dzieciństwa, będę się za ciebie modlił, Echo Dnia, 2005-05-13

[...] prócz kawy były jeszcze jogurty, pączki, mandarynki, wszystko po kolei wyciągał z plastikowej torby i wykładał na tekturowe talerzyki.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Kasia podała mi na talerzyku kawałek gorącego ciasta, oparła łokcie o stół i wpatrzyła się we mnie.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2006

Zrobiła porządek w swoim pokoju, pozmywała filiżanki i talerzyki po śniadaniu, ułożyła bieliznę i sukienki w swojej szafie.

źródło: NKJP: Maria Krüger: Witaj Karolciu, 1970

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talerzyk
talerzyki
D. talerzyka
talerzyków
C. talerzykowi
talerzykom
B. talerzyk
talerzyki
N. talerzykiem
talerzykami
Ms. talerzyku
talerzykach
W. talerzyku
talerzyki

1.b zawartość

Definicja

zawartość talerzyka – naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Cytaty

Jest pieszczochem, gdy go głaszczę po główce, nadstawia się jak pies. [...] zjada codziennie dwa pełne talerzyki pokarmu. Jest jednak dość wybredny.

źródło: NKJP: Pupilek w kolorze sałaty, Express Ilustrowany, 2003-09-26

Dziewczynka już spałaszowała pełny talerzyk poziomek, a teraz buszowała w znajomych dziuplach starych drzew.

źródło: NKJP: Barbara Szczepuła ,Skutnik Tadeusz: Moje dzieci - moja miłość, Dziennik Bałtycki, 2000-02-18

[...] mój 8 miesięczny synek jest strasznym żarłokiem: - 7 rano - 3/4 talerzyka kaszki ryżowej na mleku [...]

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talerzyk
talerzyki
D. talerzyka
talerzyków
C. talerzykowi
talerzykom
B. talerzyk
talerzyki
N. talerzykiem
talerzykami
Ms. talerzyku
talerzykach
W. talerzyku
talerzyki

Składnia

bez ograniczeń + talerzyk +
CZEGO

2. kształt

Definicja

przedmiot lub część urządzenia, przypominające kształtem talerzyk – naczynie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Cytaty

Pokrajać w talerzyki kilka obranych ogórków kwaśnych, ugotować je osobno, zalać klarownym bulionem i wydać do stołu razem z pokrajaną w plasterki nerką.

źródło: NKJP: Wstęp do każdego obiadu, Dziennik Polski, 2003-01-18

Cienkie szkło lodowe topniało, a fale kruszyły go na drobne kry, które trąc i obijając się o siebie, powoli przybierały wygląd talerzyków.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce

Komplet plastikowych talerzyków do kijków narciarskich [...]

źródło: Internet: theboards.pl

W trakcie wczepiania należy mieć ustawione narty w lekkim rozkroku. Wolną od kijków ręką należy chwycić zbliżający się drążek [...] a następnie umieścić drążek między nogami w ten sposób, aby pośladki oparły się swobodnie o talerzyk.

źródło: Internet: czarnow-ski.pl/regulamin-ośrodka

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talerzyk
talerzyki
D. talerzyka
talerzyków
C. talerzykowi
talerzykom
B. talerzyk
talerzyki
N. talerzykiem
talerzykami
Ms. talerzyku
talerzykach
W. talerzyku
talerzyki

3. na weselu

Definicja

koszt wyżywienia i obsługi kelnerskiej na weselu, przypadający na jedną osobę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta

Cytaty

W 2023 roku za talerzyk na weselu zapłacimy średnio 300 zł. W mniejszych miejscowościach można znaleźć salę weselną, gdzie zapłacimy nieco mniej, bo ok. 200-250 zł.

źródło: Internet: wroclaw.pl

Kamila organizowała wesele w Warszawie i za talerzyk musiała zapłacić 220 zł.

źródło: Internet: kobieta.gazeta.pl

Koszt talerzyka na weselu zależy i od liczby gości, i od menu, jakie zamawiamy.

źródło: Internet: planujemywesele.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talerzyk
talerzyki
D. talerzyka
talerzyków
C. talerzykowi
talerzykom
B. talerzyk
talerzyki
N. talerzykiem
talerzykami
Ms. talerzyku
talerzykach
W. talerzyku
talerzyki

Inne uwagi

Zwykle lp

4. wyciąg

Definicja

środ. 
narciarski wyciąg talerzykowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport miejsca związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyciąg

Cytaty

Mój syn samodzielnie jeździł na nartach na stokach płaskich w wieku niecałych trzech lat a na średnio stromych w wieku niecałych czterech lat, w tym jazda talerzykiem, samodzielne wstawanie itd.

źródło: Internet: kochamnarty.pl

Na każdą z czternastu tras narciarskich można wjechać jednym z jedenastu wyciągów w rodzaju: kolej linowa, talerzyk lub taśma.

źródło: Internet: czarnagora.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. talerzyk
talerzyki
D. talerzyka
talerzyków
C. talerzykowi
talerzykom
B. talerzyk
talerzyki
N. talerzykiem
talerzykami
Ms. talerzyku
talerzykach
W. talerzyku
talerzyki
Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json