Chronologizacja
1. służyć
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz używany głównie w Małopolsce, w Wielkopolsce, na Pomorzu południowym i na Kaszubach.
Pochodzenie
może pol. (dawne - XVI w.) płużyć 'sprzyjać, służyć komuś lub czemuś; być dobrym, użytecznym dla kogoś'
z łac. placeō, placēre 'podobać się'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | służyć |
Cytaty
|
Uważaj na briareum, żeby nie zeszło w dół, bo może zarosnąć całą skałę, jak mu będzie dobrze plażyło. źródło: Internet: nano-reef.pl/forums |
|
|
Czy masz może odnóżkę złotlina? Kiedyś sąsiadka mi obiecała, ale krzaczkami zarósł i odnóżki wyginęły. Drugi raz przymierzyłam się do niego i kupiłam, ale chyba mu nie plażyło, bo usechł. źródło: Internet: forumogrodnicze.info |
|
|
Odebrawszy święcenia w Pelplinie, został wikarym w Borzyszkowach. Przyszedł tam wynędzniały, blady i cherlawy, a że mu w Borzyszkowach dobrze plażyło, doczekał się wkrótce porządnej tuszy. źródło: Józef Borzyszkowski: „Dobrö desza do Lëpusza, a...”, Naji Gochë, 2010 (bibliotekacyfrowa.eu) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
plażę |
plażymy |
|||
| 2 os. |
plażysz |
plażycie |
|||
| 3 os. |
plaży |
plażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
plażyłem +(e)m plażył |
plażyłam +(e)m plażyła |
plażyłom +(e)m plażyło |
plażyliśmy +(e)śmy plażyli |
plażyłyśmy +(e)śmy plażyły |
| 2 os. |
plażyłeś +(e)ś plażył |
plażyłaś +(e)ś plażyła |
plażyłoś +(e)ś plażyło |
plażyliście +(e)ście plażyli |
plażyłyście +(e)ście plażyły |
| 3 os. |
plażył |
plażyła |
plażyło |
plażyli |
plażyły |
bezosobnik: plażono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę plażył będę plażyć |
będę plażyła będę plażyć |
będę plażyło będę plażyć |
będziemy plażyli będziemy plażyć |
będziemy plażyły będziemy plażyć |
| 2 os. |
będziesz plażył będziesz plażyć |
będziesz plażyła będziesz plażyć |
będziesz plażyło będziesz plażyć |
będziecie plażyli będziecie plażyć |
będziecie plażyły będziecie plażyć |
| 3 os. |
będzie plażył będzie plażyć |
będzie plażyła będzie plażyć |
będzie plażyło będzie plażyć |
będą plażyli będą plażyć |
będą plażyły będą plażyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
plażmy |
|
| 2 os. |
plaż |
plażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
plażyłbym bym plażył |
plażyłabym bym plażyła |
plażyłobym bym plażyło |
plażylibyśmy byśmy plażyli |
plażyłybyśmy byśmy plażyły |
| 2 os. |
plażyłbyś byś plażył |
plażyłabyś byś plażyła |
plażyłobyś byś plażyło |
plażylibyście byście plażyli |
plażyłybyście byście plażyły |
| 3 os. |
plażyłby by plażył |
plażyłaby by plażyła |
plażyłoby by plażyło |
plażyliby by plażyli |
plażyłyby by plażyły |
bezosobnik: plażono by
bezokolicznik: plażyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
plażąc
gerundium: plażenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | plażenie |
plażenia |
| D. | plażenia |
plażeń |
| C. | plażeniu |
plażeniom |
| B. | plażenie |
plażenia |
| N. | plażeniem |
plażeniami |
| Ms. | plażeniu |
plażeniach |
| W. | plażenie |
plażenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: plażący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | plażący |
plażący |
plażący |
plażące |
plażąca |
| D. | plażącego |
plażącego |
plażącego |
plażącego |
plażącej |
| C. | plażącemu |
plażącemu |
plażącemu |
plażącemu |
plażącej |
| B. | plażącego |
plażącego |
plażący |
plażące |
plażącą |
| N. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącą |
| Ms. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | plażący |
plażący |
plażące |
plażące |
| D. | plażących |
plażących |
plażących |
plażących |
| C. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
| B. | plażących |
plażących |
plażących |
plażące |
| N. | plażącymi |
plażącymi |
plażącymi |
plażącymi |
| Ms. | plażących |
plażących |
plażących |
plażących |
Składnia
|
+ | plażyć | + |
KOMU/CZEMU
|
2. bić
Definicja
Pochodzenie
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
Ańciutka i kułakami plażyła, i te guziki wszystkie ciskała [...]. źródło: Dominik Kuziniewicz: Kochanińkie, popatrzajcie sami, 1989 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
plażę |
plażymy |
|||
| 2 os. |
plażysz |
plażycie |
|||
| 3 os. |
plaży |
plażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
plażyłem +(e)m plażył |
plażyłam +(e)m plażyła |
plażyłom +(e)m plażyło |
plażyliśmy +(e)śmy plażyli |
plażyłyśmy +(e)śmy plażyły |
| 2 os. |
plażyłeś +(e)ś plażył |
plażyłaś +(e)ś plażyła |
plażyłoś +(e)ś plażyło |
plażyliście +(e)ście plażyli |
plażyłyście +(e)ście plażyły |
| 3 os. |
plażył |
plażyła |
plażyło |
plażyli |
plażyły |
bezosobnik: plażono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę plażył będę plażyć |
będę plażyła będę plażyć |
będę plażyło będę plażyć |
będziemy plażyli będziemy plażyć |
będziemy plażyły będziemy plażyć |
| 2 os. |
będziesz plażył będziesz plażyć |
będziesz plażyła będziesz plażyć |
będziesz plażyło będziesz plażyć |
będziecie plażyli będziecie plażyć |
będziecie plażyły będziecie plażyć |
| 3 os. |
będzie plażył będzie plażyć |
będzie plażyła będzie plażyć |
będzie plażyło będzie plażyć |
będą plażyli będą plażyć |
będą plażyły będą plażyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
plażmy |
|
| 2 os. |
plaż |
plażcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
plażyłbym bym plażył |
plażyłabym bym plażyła |
plażyłobym bym plażyło |
plażylibyśmy byśmy plażyli |
plażyłybyśmy byśmy plażyły |
| 2 os. |
plażyłbyś byś plażył |
plażyłabyś byś plażyła |
plażyłobyś byś plażyło |
plażylibyście byście plażyli |
plażyłybyście byście plażyły |
| 3 os. |
plażyłby by plażył |
plażyłaby by plażyła |
plażyłoby by plażyło |
plażyliby by plażyli |
plażyłyby by plażyły |
bezosobnik: plażono by
bezokolicznik: plażyć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
plażąc
gerundium: plażenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | plażenie |
plażenia |
| D. | plażenia |
plażeń |
| C. | plażeniu |
plażeniom |
| B. | plażenie |
plażenia |
| N. | plażeniem |
plażeniami |
| Ms. | plażeniu |
plażeniach |
| W. | plażenie |
plażenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: plażący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | plażący |
plażący |
plażący |
plażące |
plażąca |
| D. | plażącego |
plażącego |
plażącego |
plażącego |
plażącej |
| C. | plażącemu |
plażącemu |
plażącemu |
plażącemu |
plażącej |
| B. | plażącego |
plażącego |
plażący |
plażące |
plażącą |
| N. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącą |
| Ms. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | plażący |
plażący |
plażące |
plażące |
| D. | plażących |
plażących |
plażących |
plażących |
| C. | plażącym |
plażącym |
plażącym |
plażącym |
| B. | plażących |
plażących |
plażących |
plażące |
| N. | plażącymi |
plażącymi |
plażącymi |
plażącymi |
| Ms. | plażących |
plażących |
plażących |
plażących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: plażony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | plażony |
plażony |
plażony |
plażone |
plażona |
| D. | plażonego |
plażonego |
plażonego |
plażonego |
plażonej |
| C. | plażonemu |
plażonemu |
plażonemu |
plażonemu |
plażonej |
| B. | plażonego |
plażonego |
plażony |
plażone |
plażoną |
| N. | plażonym |
plażonym |
plażonym |
plażonym |
plażoną |
| Ms. | plażonym |
plażonym |
plażonym |
plażonym |
plażonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | plażeni |
plażeni |
plażone |
plażone |
| D. | plażonych |
plażonych |
plażonych |
plażonych |
| C. | plażonym |
plażonym |
plażonym |
plażonym |
| B. | plażonych |
plażonych |
plażonych |
plażone |
| N. | plażonymi |
plażonymi |
plażonymi |
plażonymi |
| Ms. | plażonych |
plażonych |
plażonych |
plażonych |
Składnia
|
+ | plażyć | + |
KOGO/CO +
CZYM
|