UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ordynaryjny

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ordynaryjny
ordynaryjny
ordynaryjny
ordynaryjne
ordynaryjna
D. ordynaryjnego
ordynaryjnego
ordynaryjnego
ordynaryjnego
ordynaryjnej
C. ordynaryjnemu
ordynaryjnemu
ordynaryjnemu
ordynaryjnemu
ordynaryjnej
B. ordynaryjnego
ordynaryjnego
ordynaryjny
ordynaryjne
ordynaryjną
N. ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjną
Ms. ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnej
W. ordynaryjny
ordynaryjny
ordynaryjny
ordynaryjne
ordynaryjna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ordynaryjni
ordynaryjni
ordynaryjne
ordynaryjne
D. ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjnych
C. ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
ordynaryjnym
B. ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjne
N. ordynaryjnymi
ordynaryjnymi
ordynaryjnymi
ordynaryjnymi
Ms. ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjnych
ordynaryjnych
W. ordynaryjni
ordynaryjni
ordynaryjne
ordynaryjne

Pochodzenie

łac. ordinārius 'zwyczajny, zgodny z regulaminem'

1. taki, który się nie wyróżnia

Definicja

daw. 
zwyczajny - taki, który niczym się nie wyróżnia i jest typowym przedstawicielem klasy obiektów, o której mowa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zwyczajny, zwykły

Cytaty

Znano i ceniono zarówno czekoladę pitną, jak i twardą w tabliczkach. W sprzedaży były trzy podstawowe rodzaje: ordynaryjna, czyli zwykła, wiedeńska i przednia.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych. Praca zbiorowa, 2004

Planowano przygotować dwa rodzaje wydania - na papierze rygatowym i na ordynaryjnym.

źródło: Wojciech Walczak, ‎Karol Łopatecki: Stan badań nad wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczypospolitej. Tom 5, 2013 (books.google.pl)

W XIX w. produkowano w gorzelniach: okowitę, gorzałkę ordynaryjną, gorzałkę lepszą, tzw. dobierankę oraz wyroby browarów, tj. piwo dubeltowe (dzisiaj pełne) i ordynaryjne.

źródło: Wieś między Wisłą i Pilicą w XIX wieku. Gospodarka i społeczeństwo. Materiały I sesji popularnonaukowej odbytej w Radomiu w dniu 15 grudnia 1999 roku, 2000 (books.google.pl)

Wina stołowe, czyli po staropolsku ordynaryjne (od francuskiego ordinaire - zwyczajny, pospolity) można podawać w karafkach lub dzbankach od kryształowego ze srebrną rączką i pokrywką poczynając [...].

źródło: NKJP: Biesiadny savoir-vivre - Stół, Dziennik Polski, 2001-09-15

2. planowy

Definicja

daw. 
zwyczajny - wynikający z planu ustalonego dla określonego rodzaju działalności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zwyczajny

Połączenia

  • sejm; tryb ordynaryjny

Cytaty

[...] król zwołał sejm ordynaryjny do Warszawy [...].

źródło: Anna Filipczak-Kocur: Sejm zwyczajny z roku 1629, 1979 (books.google.pl)

[...] Sejm, złożony zgodnie z polską tradycją z Senatu, Izby Poselskiej oraz monarchy i zbierający się w trybie ordynaryjnym co dwa lata, nie miał żadnych bezpośrednich możliwości oddziaływania na władzę rządowo-administracyjną.

źródło: Michał Gałędek: Koncepcje i projekty nowego ustroju administracji dla przyszłego Królestwa Polskiego, 2017 (books.google.pl)

3. zgodny ze zwyczajem

Definicja

taki, który jest zgodny z obowiązującym zwyczajem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zwyczajowy

Cytaty

Zdaniem biskupów pogrzeb prochów po kremacji jest gorszy niż tradycyjny pogrzeb ciała ludzkiego. [...] Normalną, ordynaryjną formą pogrzebu jest pochówek ciała ludzkiego, bo tak był pochowany Chrystus — powiedział w weekend arcybiskup [...].

źródło: KWJP: Maria Bielicka, Joanna Skiba: Kościół zniechęca do kremacji, Gazeta Wyborcza, 2011-10-17

Frazeologizmy

profesor zwyczajny
profesor ordynaryjny
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json