UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dawność

Chronologizacja

1395, SStp
Inne znaczenie: 'przedawnienie'

Pochodzenie

Zob. dawny

1. cecha

Definicja

cecha czegoś, co istnieje już bardzo długo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • dawność i współczesność, dawność i nowoczesność
  • czar, duch, smak, patyna dawności

Cytaty

Kapłani przez przeoczenie nie wymazali z tekstów wszystkiego, co wskazuje na ich dawność.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1996

Kto rozumie dawność i autochtoniczny charakter prawosławia na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej, ten inaczej będzie patrzył na jego obecność w dzisiejszej Polsce oraz na jego wyraźną orientację w kierunku Patriarchatu Konstantynopolitańskiego.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Cerkiew bez Moskwy, Polityka, 2002-08-31

Ponieważ najchętniej dawano jałmużnę upośledzonym i kalekom, niektórzy wyspecjalizowali się w udawaniu różnych ułomności, a nawet je sztucznie preparowali. O dawności takich praktyk świadczą stare utwory literackie: „Peregrynacja dziadowska” (1614) i „Worek Judaszów” (1600) S. Klonowica.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Łachmaniarski klan, Detektyw, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dawność
dawności
D. dawności
dawności
C. dawności
dawnościom
B. dawność
dawności
N. dawnością
dawnościami
Ms. dawności
dawnościach
W. dawności
dawności

Inne uwagi

Zwykle lp

2. długość w czasie

Definicja

długość istnienia w czasie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

W.[...] (1993) wyraża pogląd, że z pojęciem pierwotności flory i roślinności łączy się kwestia dawności flory i roślinności synantropijnej.

źródło: NKJP: Krystyna Falińska: Ekologia roślin, 1996

Ten układ warstwowy można było wytłumaczyć tylko w następujący sposób: jakaś straszliwa w rozmiarach powódź zniweczyła nie znaną nam osadę ludzką nieodgadnionej dawności, a gdy woda cofnęła się, przyszli inni ludzie i na nowo zaludnili Mezopotamię.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dawność
dawności
D. dawności
dawności
C. dawności
dawnościom
B. dawność
dawności
N. dawnością
dawnościami
Ms. dawności
dawnościach
W. dawności
dawności

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + dawność +
CZEGO

3. coś dawnego

Definicja

to, co istnieje już bardzo długo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Chwilami wierzyć mi się nie chce, że Ojciec, tak bardzo ceniący tradycję, dawność, pamiątki - nie uratował nic z tych fotograficznych przekazów.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska: Apokryf wenecki, 2004

Ale myślę, że dla mnie przeszłość jest daleko ważniejsza, ze względu na tradycję i moje przywiązanie do malarstwa. Trudno by mi było zrezygnować z ulubionych dawności...

źródło: NKJP: Barbara Ziembicka: Najprostszą drogą : rozmowy z artystami, 1998

Dalej na północ grodzieński trakt gubi się w polnych dróżkach i nowoczesnych osiedlach, których na praskiej równinie powstaje co niemiara. I jak zwykle dopiero lasy, prawdziwi strażnicy dawności, przechowują jego nikłe wspomnienie.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże : ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dawność
dawności
D. dawności
dawności
C. dawności
dawnościom
B. dawność
dawności
N. dawnością
dawnościami
Ms. dawności
dawnościach
W. dawności
dawności
Data ostatniej modyfikacji: 15.12.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json