UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miska

Chronologizacja

1428, SStp
Inne znaczenie: 'część zbroi okrywająca ramię'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. miska
 miski
D. miski
 misek
C. misce
 miskom
B. miskę
 miski
N. miską
 miskami
Ms. misce
 miskach
W. misko
 miski

1.a naczynie

Definicja

naczynie o ściankach w kształcie powierzchni półkuli, otwarte od góry, spłaszczone od dołu, przeznaczone do podawania w nim jedzenia albo do mycia i prania

Pochodzenie

Zob. misa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  naczynie

Połączenia

  • aluminiowa, blaszana, cynowa, drewniana, gliniana, metalowa, plastikowa, szklana, żelazna; duża, mała, wielka; czysta; dodatkowa; wspólna; napełniona, pełna, pusta; kocia, psia miska
  • dno, kształt; zawartość miski
  • miska dla psa; do mycia; do zupy
  • miska na jedzenie, na wodę
  • miska z grochem, z jedzeniem, z karmą, z mlekiem, z wodą
  • miska na kolanach, na stole; w ręku
  • miski i dzbanki, miski i garnki, miski i talerze, miski i wiaderka, miski i wiadra
  • woda w misce
  • miska stoi
  • podstawić/podstawiać, podsunąć, postawić, przynieść, stawiać; odstawić, odsunąć/odsuwać miskę
  • przełożyć, przesypać, sypać, wlać/wlewać, włożyć, wrzucić/wrzucać do miski; jeść z (jednej) miski; wyjeść/wyjadać, żreć z miski
  • siedzieć nad miską
  • pochylony nad miską
  • myć w misce

Cytaty

Miejsca przy stole zajmowano dawniej według starszeństwa. Każdą potrawę podawano w jednej misce, wspólnej dla wszystkich domowników.

źródło: NKJP: G.Czerwińska: Kalendarz polski: O opłatku, choince i wieczerzy, Tygodnik Ciechanowski, 2003-12-24

Do kociej miski nalała mleka. – Wiesz, że on lubi tylko ciepłe? – powiedziała i kot zaczął się prężyć i ocierać o jej nogi.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Siedział ze stopami zanurzonymi w misce z wodą, czyścił pistolet, a po jego szerokich, owłosionych plecach ściekał pot.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

- Jak tam, Jańcia? - spytał, gdy już siedział nad miską pełną zupy. - Wszystko dobrze, proszę pana - uśmiechnęłam się.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

W tym roku na przykład wymieniono dach na budynku i wreszcie w czasie deszczu nie trzeba podstawiać misek, żeby łapać wodę cieknącą z sufitów.

źródło: NKJP: Izabela Kozakiewicz: Komenda policji czeka na remont, Echo Dnia, 2006-12-11

1.b zawartość

Definicja

zawartość miski - naczynia

Pochodzenie

Zob. misa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

  • cała; kopiasta; dymiąca miska
  • miska grochówki, jajecznicy, jedzenia, kaszy, kartofli, makaronu, mleka, ryżu, sałaty, strawy, wody, zupy
  • zjeść miskę

Cytaty

Następnego dnia zabrał mnie do bufetu, kazał zjeść miskę sałaty i wypić sok ze świeżych owoców.

źródło: NKJP: Życie na puentach, Dziennik Polski, 2004-02-07

Teraz bokserka jest bezpieczna. Codziennie zjada całą miskę pokarmu.

źródło: NKJP: Magdalena Świerkowska: Dramat Buźki, prasa, 1998

Składnia

bez ograniczeń + miska +
(CZEGO)

2. w biustonoszu

Definicja

część biustonosza w kształcie półkuli okrywającej pierś

Pochodzenie

Zob. misa

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  miseczka

Cytaty

Jak miał szef wpaść na wódkę, to wieszała na żerdce nad wanną – biustonosz z miskami FF, a pod lustrem – krem do cery młodzieńczej.

źródło: NKJP: Iwona L. Konieczna; Paweł Tomczyk: Szarlotka z ogryzków, 2006

Rozmowa się nie kleiła, a odczepianie jego rąk od misek stanika było na dłuższą metę męczące.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

3. część urządzenia

Definicja

część urządzenia przypominająca kształtem miskę - naczynie, będąca zbiornikiem na coś

Pochodzenie

Zob. misa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • miska basenowa; klozetowa, ustępowa; olejowa

Cytaty

Obok wanny, umywalki z bateriami czy miski klozetowej z urządzeniami spłukującymi znalazła się tam cała grupa instalacji, których montaż bądź wymiana uprawnia do skorzystania z ulgi podatkowej.

źródło: NKJP: Piotr Skwirowski: Darowizny zagraniczne, Gazeta Wyborcza, 1996-03-20

Na ogół wannę ustawia się wzdłuż pod ścianą albo poprzecznie, znajdując jeszcze trochę miejsca na umywalkę, miskę ustępową i bidet.

źródło: NKJP: (kis): Wanna czy prysznic?, Dziennik Polski, 2003-06-25

Choć w sprzedaży oferowane są gotowe miski basenowe z tworzywa sztucznego o najróżniejszych kształtach, wymiarach i jakości, Polacy najczęściej decydują się na baseny ziemne, betonowe. Czy wynika to z oszczędności? Nic podobnego. Baseny betonowe są nieco droższe, ale z pewnością trwalsze.

źródło: NKJP: Ewa Piłat, Luksusowy przedmiot pożądania, Dziennik Polski, 2001-08-29

Rozlanej na jezdni substancji było ok. 1,5 litra. Najprawdopodobniej wyciekła z nieszczelnej miski olejowej parkującego wcześniej pojazdu.

źródło: NKJP: (Adk): Zmyli plamę, Nowiny Raciborskie, 2005-07-05

Składnia

bez ograniczeń + miska +
JAKA

4. dziewczyna

Definicja

pot. 
zwyciężczyni w konkursie piękności

Warianty

  • misska

Pochodzenie

ang. miss

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  miss

Połączenia

  • kandydatki na miski

Cytaty

Oceniający kandydatki na miski jurorzy, oprócz urody, która jest cechą bardzo względną, będą brali pod uwagę poczucie humoru, osobowość (preferowana pogoda ducha), wyczucie rytmu...

źródło: NKJP: (ST): Święto Iwonicza Zdroju, Dziennik Polski, 2001-07-27

Miss i I wicemiss - oprócz nagród ufundowanych przez sponsorów - otrzymały podarunki od patronującego imprezie „Dziennika Polskiego”: żelazko i robot kuchenny. Wszystkie „miski” dostały na pamiątkę gadżety „Dziennika Polskiego”.

źródło: NKJP: Kurort świętował, Dziennik Polski, 2001-07-30

Frazeologizmy

pełna miska
za miskę soczewicy
za miskę zupy
za miskę ryżu
za miskę strawy
Data ostatniej modyfikacji: 04.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN