UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kalefaktor

Chronologizacja

1596, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kalefaktor
kalefaktorzy
ndepr
kalefaktory
depr
D. kalefaktora
kalefaktorów
C. kalefaktorowi
kalefaktorom
B. kalefaktora
kalefaktorów
N. kalefaktorem
kalefaktorami
Ms. kalefaktorze
kalefaktorach
W. kalefaktorze
kalefaktorzy
ndepr
kalefaktory
depr

Pochodzenie

łac. calefactor

1. uczeń

Definicja

w dawnych szkołach ubogi uczeń, który sprzątał i palił w piecach w zamian za naukę i utrzymanie

Warianty

  • kalafaktor

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

[...] w praktyce jednak wychowankowie kolegiów dzielili się na pełnoprawnych studentów - synów zamożnej szlachty, oraz służących i kalefaktorów - palących w piecach i wykonujących inne cięższe prace, a w czasie wolnym korzystających z lekcji.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Mniej natomiast przypadł do gustu malcowi pomocnik dyrektora, pan kalafaktor [...].

źródło: Hanna Muszyńska-Hoffmannowa: Płomień na śniegu - opowieść o Ewie Felińskiej i jej dzieciach, 1986 (books.google.pl)

2. więzień

Definicja

środ. 
więzień funkcyjny, który między innymi przynosi posiłki do celi

Warianty

  • częściej kalifaktor

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Cytaty

Odsiadując wyrok za pospolite przestępstwa, awansował na funkcję dozorcy, co stwarzało mu zupełnie inne warunki przebywania za kratami. Reszta skazanych nazywała takiego więźnia kalefaktorem i unikała jego towarzystwa

źródło: KWJP: Krzysztof Kalinowski: Jak „Żbik” uciekł z klatki, Gazeta Lokalna — Toruń, 2013-05-02

Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json