UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kwilić

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kwilę
kwilimy
2 os. kwilisz
kwilicie
3 os. kwili
kwilą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kwiliłem
+(e)m kwilił
kwiliłam
+(e)m kwiliła
kwiliłom
+(e)m kwiliło
kwililiśmy
+(e)śmy kwilili
kwiliłyśmy
+(e)śmy kwiliły
2 os. kwiliłeś
+(e)ś kwilił
kwiliłaś
+(e)ś kwiliła
kwiliłoś
+(e)ś kwiliło
kwililiście
+(e)ście kwilili
kwiliłyście
+(e)ście kwiliły
3 os. kwilił
kwiliła
kwiliło
kwilili
kwiliły

bezosobnik: kwilono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kwilił
będę kwilić
będę kwiliła
będę kwilić
będę kwiliło
będę kwilić
będziemy kwilili
będziemy kwilić
będziemy kwiliły
będziemy kwilić
2 os. będziesz kwilił
będziesz kwilić
będziesz kwiliła
będziesz kwilić
będziesz kwiliło
będziesz kwilić
będziecie kwilili
będziecie kwilić
będziecie kwiliły
będziecie kwilić
3 os. będzie kwilił
będzie kwilić
będzie kwiliła
będzie kwilić
będzie kwiliło
będzie kwilić
będą kwilili
będą kwilić
będą kwiliły
będą kwilić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kwilmy
2 os. kwil
kwilcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kwiliłbym
bym kwilił
kwiliłabym
bym kwiliła
kwiliłobym
bym kwiliło
kwililibyśmy
byśmy kwilili
kwiliłybyśmy
byśmy kwiliły
2 os. kwiliłbyś
byś kwilił
kwiliłabyś
byś kwiliła
kwiliłobyś
byś kwiliło
kwililibyście
byście kwilili
kwiliłybyście
byście kwiliły
3 os. kwiliłby
by kwilił
kwiliłaby
by kwiliła
kwiliłoby
by kwiliło
kwililiby
by kwilili
kwiliłyby
by kwiliły

bezosobnik: kwilono by

bezokolicznik: kwilić

imiesłów przysłówkowy współczesny: kwiląc

gerundium: kwilenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kwilenie
kwilenia
D. kwilenia
kwileń
C. kwileniu
kwileniom
B. kwilenie
kwilenia
N. kwileniem
kwileniami
Ms. kwileniu
kwileniach
W. kwilenie
kwilenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kwilący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kwilący
kwilący
kwilący
kwilące
kwiląca
D. kwilącego
kwilącego
kwilącego
kwilącego
kwilącej
C. kwilącemu
kwilącemu
kwilącemu
kwilącemu
kwilącej
B. kwilącego
kwilącego
kwilący
kwilące
kwilącą
N. kwilącym
kwilącym
kwilącym
kwilącym
kwilącą
Ms. kwilącym
kwilącym
kwilącym
kwilącym
kwilącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kwilący
kwilący
kwilące
kwilące
D. kwilących
kwilących
kwilących
kwilących
C. kwilącym
kwilącym
kwilącym
kwilącym
B. kwilących
kwilących
kwilących
kwilące
N. kwilącymi
kwilącymi
kwilącymi
kwilącymi
Ms. kwilących
kwilących
kwilących
kwilących

Pochodzenie

psł. *kviliti / kvilĕti

1. o dziecku

Definicja

wydawać z siebie ciche i żałosne dźwięki charakterystyczne dla osoby, która płacze lub jęczy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • dziecko, noworodek kwili
  • kwilić cicho, żałośnie

Cytaty

Noworodek funkcjonuje w dwóch stanach: albo jest mu bardzo miło, albo bardzo niemiło. Gdy jest w tym drugim stanie, kwiląc kilka godzin dziennie, np. z powodu kolki, to u mamy, taty, babci może aktywizować uczucia złości, niechęci i myśli – by wystawić wózek z maluchem na chwilę na balkon.

źródło: KWJP: Dorota Niedźwiecka: Za chmurą świeci słońce, Przewodnik Katolicki, 2016-08-22

Dziecko kwiliło coraz głośniej, coraz bardziej rozdzierająco.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Pobiegłyśmy do okna i znalazłyśmy tam uroczą dziewczyneczkę. Była bardzo zadbana i starannie ubrana. Trochę kwiliła, więc dałyśmy jej smoczek.

źródło: NKJP: (ANKO): Frania jest zdrowa i urocza, Dziennik Polski, 2008-10-23

2. o skrzypcach

Definicja

książk. 
wydawać przeciągłe dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • ptaki kwilą

Cytaty

Baltazar czekał, było cicho, jastrzębie kwiliły wysoko. Nic, żadnego ruchu.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1955

Słońce za oknem. Ciepłe popołudnie. Ptaki kwilą na pobliskiej brzozie.

źródło: NKJP: Maciej Dęboróg-Bylczyński: Kolej na los, 2009

Jedynie przepędzone małpy, z daleka świegocąc, kwiliły.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

W muzyce elementami tego stereotypu są kwilące skrzypeczki, łkający klarnecik, smętny i zawodzący głos.

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Czy muzyka żydowska musi być kiczowata?, Midrasz, 2006

3. o ekspertach

Definicja

zabierać głos w sposób, który jest postrzegany jako wzbudzający litość lub niesmak

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Gdy cały świat huczał od plotek i bardziej lub mniej miarodajnych przypuszczeń, dlaczego tak się stało i dlaczego w tym właśnie momencie, ujawnieni w polskich mediach eksperci kwilili radośnie, że jelcynowski gest nie stanowił dla nich zaskoczenia i, co więcej, można go było nawet przewidzieć!

źródło: NKJP: Decyzja, Dziennik Polski, 2000-01-07

Klasyczną szkołę krytyki demokratycznej najbardziej ubodło przeciwstawienie witalnego plebejusza Kotowa (chlubi się, że nie kończył akademii wojskowych, a mimo to przegnał białą armię) postaciom inteligentów, żałośnie kwilących o utraconym po rewolucji „smaku życia” .

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Zwycięzca przed sądem, Gazeta Wyborcza, 1996-09-14

Składnia

bez ograniczeń + kwilić +
że ZDANIE
bez ograniczeń + kwilić +
o CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 07.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json