Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kwilę |
kwilimy |
|||
| 2 os. |
kwilisz |
kwilicie |
|||
| 3 os. |
kwili |
kwilą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kwiliłem +(e)m kwilił |
kwiliłam +(e)m kwiliła |
kwiliłom +(e)m kwiliło |
kwililiśmy +(e)śmy kwilili |
kwiliłyśmy +(e)śmy kwiliły |
| 2 os. |
kwiliłeś +(e)ś kwilił |
kwiliłaś +(e)ś kwiliła |
kwiliłoś +(e)ś kwiliło |
kwililiście +(e)ście kwilili |
kwiliłyście +(e)ście kwiliły |
| 3 os. |
kwilił |
kwiliła |
kwiliło |
kwilili |
kwiliły |
bezosobnik: kwilono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę kwilił będę kwilić |
będę kwiliła będę kwilić |
będę kwiliło będę kwilić |
będziemy kwilili będziemy kwilić |
będziemy kwiliły będziemy kwilić |
| 2 os. |
będziesz kwilił będziesz kwilić |
będziesz kwiliła będziesz kwilić |
będziesz kwiliło będziesz kwilić |
będziecie kwilili będziecie kwilić |
będziecie kwiliły będziecie kwilić |
| 3 os. |
będzie kwilił będzie kwilić |
będzie kwiliła będzie kwilić |
będzie kwiliło będzie kwilić |
będą kwilili będą kwilić |
będą kwiliły będą kwilić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kwilmy |
|
| 2 os. |
kwil |
kwilcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kwiliłbym bym kwilił |
kwiliłabym bym kwiliła |
kwiliłobym bym kwiliło |
kwililibyśmy byśmy kwilili |
kwiliłybyśmy byśmy kwiliły |
| 2 os. |
kwiliłbyś byś kwilił |
kwiliłabyś byś kwiliła |
kwiliłobyś byś kwiliło |
kwililibyście byście kwilili |
kwiliłybyście byście kwiliły |
| 3 os. |
kwiliłby by kwilił |
kwiliłaby by kwiliła |
kwiliłoby by kwiliło |
kwililiby by kwilili |
kwiliłyby by kwiliły |
bezosobnik: kwilono by
bezokolicznik: kwilić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
kwiląc
gerundium: kwilenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kwilenie |
kwilenia |
| D. | kwilenia |
kwileń |
| C. | kwileniu |
kwileniom |
| B. | kwilenie |
kwilenia |
| N. | kwileniem |
kwileniami |
| Ms. | kwileniu |
kwileniach |
| W. | kwilenie |
kwilenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: kwilący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kwilący |
kwilący |
kwilący |
kwilące |
kwiląca |
| D. | kwilącego |
kwilącego |
kwilącego |
kwilącego |
kwilącej |
| C. | kwilącemu |
kwilącemu |
kwilącemu |
kwilącemu |
kwilącej |
| B. | kwilącego |
kwilącego |
kwilący |
kwilące |
kwilącą |
| N. | kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
kwilącą |
| Ms. | kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
kwilącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kwilący |
kwilący |
kwilące |
kwilące |
| D. | kwilących |
kwilących |
kwilących |
kwilących |
| C. | kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
kwilącym |
| B. | kwilących |
kwilących |
kwilących |
kwilące |
| N. | kwilącymi |
kwilącymi |
kwilącymi |
kwilącymi |
| Ms. | kwilących |
kwilących |
kwilących |
kwilących |
Pochodzenie
psł. *kviliti / kvilĕti
1. o dziecku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- dziecko, noworodek kwili
- kwilić cicho, żałośnie
Cytaty
|
Noworodek funkcjonuje w dwóch stanach: albo jest mu bardzo miło, albo bardzo niemiło. Gdy jest w tym drugim stanie, kwiląc kilka godzin dziennie, np. z powodu kolki, to u mamy, taty, babci może aktywizować uczucia złości, niechęci i myśli – by wystawić wózek z maluchem na chwilę na balkon. źródło: KWJP: Dorota Niedźwiecka: Za chmurą świeci słońce, Przewodnik Katolicki, 2016-08-22 |
|
|
Dziecko kwiliło coraz głośniej, coraz bardziej rozdzierająco. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001 |
|
|
Pobiegłyśmy do okna i znalazłyśmy tam uroczą dziewczyneczkę. Była bardzo zadbana i starannie ubrana. Trochę kwiliła, więc dałyśmy jej smoczek. źródło: NKJP: (ANKO): Frania jest zdrowa i urocza, Dziennik Polski, 2008-10-23 |
2. o skrzypcach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- ptaki kwilą
Cytaty
|
Baltazar czekał, było cicho, jastrzębie kwiliły wysoko. Nic, żadnego ruchu. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1955 |
|
|
Słońce za oknem. Ciepłe popołudnie. Ptaki kwilą na pobliskiej brzozie. źródło: NKJP: Maciej Dęboróg-Bylczyński: Kolej na los, 2009 |
|
|
Jedynie przepędzone małpy, z daleka świegocąc, kwiliły. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957 |
|
|
W muzyce elementami tego stereotypu są kwilące skrzypeczki, łkający klarnecik, smętny i zawodzący głos. źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Czy muzyka żydowska musi być kiczowata?, Midrasz, 2006 |
3. o ekspertach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Cytaty
|
Gdy cały świat huczał od plotek i bardziej lub mniej miarodajnych przypuszczeń, dlaczego tak się stało i dlaczego w tym właśnie momencie, ujawnieni w polskich mediach eksperci kwilili radośnie, że jelcynowski gest nie stanowił dla nich zaskoczenia i, co więcej, można go było nawet przewidzieć! źródło: NKJP: Decyzja, Dziennik Polski, 2000-01-07 |
|
|
Klasyczną szkołę krytyki demokratycznej najbardziej ubodło przeciwstawienie witalnego plebejusza Kotowa (chlubi się, że nie kończył akademii wojskowych, a mimo to przegnał białą armię) postaciom inteligentów, żałośnie kwilących o utraconym po rewolucji „smaku życia” . źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Zwycięzca przed sądem, Gazeta Wyborcza, 1996-09-14 |
Składnia
|
+ | kwilić | + |
że ZDANIE
|
|
+ | kwilić | + |
o CZYM
|