UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uszykować

Chronologizacja

1470, SStp
Inne znaczenie: 'uzbroić'

Pochodzenie

Zob. szykować

Por. szyk (pojazdów)

1. posiłek

Definicja

książk. 
przewidziawszy, że coś będzie potrzebne, wytworzyć, wyposażyć lub skompletować

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  narychtować, naszykować, przyrychtować, przyszykować, wyrychtować, wyszykować

Połączenia

  • uszykować łóżko, pokój; kolację, obiad, posiłek, śniadanie

Cytaty

[...] uszykowaliśmy sobie nieco prowiantu na drogę [...].

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

W oczekiwaniu na jego przyjazd uszykowała mu łóżko tak, by poczuł, że jest mile widziany [...].

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Trzeba mu umieć dogodzić, uszykować dla niego takie posłanie, żeby przez sen w ogniu rósł bardziej niż na drożdżach.
Jako wódz nasz kmiecy, chleb najbardziej lubi poleżeć na dębowych liściach.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszykuję
uszykujemy
2 os. uszykujesz
uszykujecie
3 os. uszykuje
uszykują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszykowałem
+(e)m uszykował
uszykowałam
+(e)m uszykowała
uszykowałom
+(e)m uszykowało
uszykowaliśmy
+(e)śmy uszykowali
uszykowałyśmy
+(e)śmy uszykowały
2 os. uszykowałeś
+(e)ś uszykował
uszykowałaś
+(e)ś uszykowała
uszykowałoś
+(e)ś uszykowało
uszykowaliście
+(e)ście uszykowali
uszykowałyście
+(e)ście uszykowały
3 os. uszykował
uszykowała
uszykowało
uszykowali
uszykowały

bezosobnik: uszykowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszykujmy
2 os. uszykuj
uszykujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszykowałbym
bym uszykował
uszykowałabym
bym uszykowała
uszykowałobym
bym uszykowało
uszykowalibyśmy
byśmy uszykowali
uszykowałybyśmy
byśmy uszykowały
2 os. uszykowałbyś
byś uszykował
uszykowałabyś
byś uszykowała
uszykowałobyś
byś uszykowało
uszykowalibyście
byście uszykowali
uszykowałybyście
byście uszykowały
3 os. uszykowałby
by uszykował
uszykowałaby
by uszykowała
uszykowałoby
by uszykowało
uszykowaliby
by uszykowali
uszykowałyby
by uszykowały

bezosobnik: uszykowano by

bezokolicznik: uszykować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uszykowawszy

gerundium: uszykowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uszykowanie
uszykowania
D. uszykowania
uszykowań
C. uszykowaniu
uszykowaniom
B. uszykowanie
uszykowania
N. uszykowaniem
uszykowaniami
Ms. uszykowaniu
uszykowaniach
W. uszykowanie
uszykowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uszykowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uszykowany
uszykowany
uszykowany
uszykowane
uszykowana
D. uszykowanego
uszykowanego
uszykowanego
uszykowanego
uszykowanej
C. uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanej
B. uszykowanego
uszykowanego
uszykowany
uszykowane
uszykowaną
N. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowaną
Ms. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uszykowani
uszykowani
uszykowane
uszykowane
D. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
C. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
B. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowane
N. uszykowanymi
uszykowanymi
uszykowanymi
uszykowanymi
Ms. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych

odpowiednik aspektowy: szykować

Składnia

bez ograniczeń + uszykować +
CO + (KOMU)
bez ograniczeń + uszykować +
CO + (dla KOGO/CZEGO)

2. armię

Definicja

ustawić w określonym porządku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • uszykować armię, batalion, piechotę, wojsko
  • uszykować kogoś do ataku, do bitwy do boju
  • uszykować w szeregi, w rzędy

Cytaty

Powstał tumult i zamieszanie, których Filip nie był w stanie opanować. Udało mu się jedynie uszykować zawsze zdyscyplinowanych Genueńczyków, choć chcieli oni odpocząć przed bitwą.

źródło: NKJP: Sławomir Leśniewski: Pożegnanie z rycerstwem, Polityka, 2006-08-26

Po uszykowaniu wojsk, Żółkiewski objechał szeregi, zachęcając żołnierzy do walki.

źródło: NKJP: Internet

Kiedy spojrzałem z bezpiecznie umieszczonego na wzgórzu namiotu królewskich medyków na uszykowane do boju armie, poczułem się jak grecki satyryk Menippos [...]. Za chwilę miała rozpocząć się bitwa, w której zginąć mogło niezliczone mrowie ludzi.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Gustaw Adolf postanowił zwiększyć siłę ognia, więc uszykował swoich muszkieterów w 3 szeregi.

źródło: NKJP: Internet

Przeciągnąłem za nim uliczką za bramę, między samochodami MO różnego formatu, w których siedzieli uszykowani w długie rzędy mundurowi [...].

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszykuję
uszykujemy
2 os. uszykujesz
uszykujecie
3 os. uszykuje
uszykują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszykowałem
+(e)m uszykował
uszykowałam
+(e)m uszykowała
uszykowałom
+(e)m uszykowało
uszykowaliśmy
+(e)śmy uszykowali
uszykowałyśmy
+(e)śmy uszykowały
2 os. uszykowałeś
+(e)ś uszykował
uszykowałaś
+(e)ś uszykowała
uszykowałoś
+(e)ś uszykowało
uszykowaliście
+(e)ście uszykowali
uszykowałyście
+(e)ście uszykowały
3 os. uszykował
uszykowała
uszykowało
uszykowali
uszykowały

bezosobnik: uszykowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uszykujmy
2 os. uszykuj
uszykujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uszykowałbym
bym uszykował
uszykowałabym
bym uszykowała
uszykowałobym
bym uszykowało
uszykowalibyśmy
byśmy uszykowali
uszykowałybyśmy
byśmy uszykowały
2 os. uszykowałbyś
byś uszykował
uszykowałabyś
byś uszykowała
uszykowałobyś
byś uszykowało
uszykowalibyście
byście uszykowali
uszykowałybyście
byście uszykowały
3 os. uszykowałby
by uszykował
uszykowałaby
by uszykowała
uszykowałoby
by uszykowało
uszykowaliby
by uszykowali
uszykowałyby
by uszykowały

bezosobnik: uszykowano by

bezokolicznik: uszykować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: uszykowawszy

gerundium: uszykowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uszykowanie
uszykowania
D. uszykowania
uszykowań
C. uszykowaniu
uszykowaniom
B. uszykowanie
uszykowania
N. uszykowaniem
uszykowaniami
Ms. uszykowaniu
uszykowaniach
W. uszykowanie
uszykowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: uszykowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uszykowany
uszykowany
uszykowany
uszykowane
uszykowana
D. uszykowanego
uszykowanego
uszykowanego
uszykowanego
uszykowanej
C. uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanemu
uszykowanej
B. uszykowanego
uszykowanego
uszykowany
uszykowane
uszykowaną
N. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowaną
Ms. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uszykowani
uszykowani
uszykowane
uszykowane
D. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
C. uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
uszykowanym
B. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowane
N. uszykowanymi
uszykowanymi
uszykowanymi
uszykowanymi
Ms. uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych
uszykowanych

odpowiednik aspektowy: uszykowywać

Składnia

bez ograniczeń + uszykować +
KOGO/CO + (do CZEGO)
bez ograniczeń + uszykować +
KOGO/CO + (JAK)
Data ostatniej modyfikacji: 16.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json