Chronologizacja
Inne znaczenie: 'uzbroić'
Pochodzenie
1. posiłek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | narychtować, naszykować, przyrychtować, przyszykować, wyrychtować, wyszykować |
Połączenia
- uszykować łóżko, pokój; kolację, obiad, posiłek, śniadanie
Cytaty
|
[...] uszykowaliśmy sobie nieco prowiantu na drogę [...]. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954 |
|
|
W oczekiwaniu na jego przyjazd uszykowała mu łóżko tak, by poczuł, że jest mile widziany [...]. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Trzeba mu umieć dogodzić, uszykować dla niego takie posłanie, żeby przez sen w ogniu rósł bardziej niż na drożdżach. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: Półbaśnie, 1976 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uszykuję |
uszykujemy |
|||
| 2 os. |
uszykujesz |
uszykujecie |
|||
| 3 os. |
uszykuje |
uszykują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uszykowałem +(e)m uszykował |
uszykowałam +(e)m uszykowała |
uszykowałom +(e)m uszykowało |
uszykowaliśmy +(e)śmy uszykowali |
uszykowałyśmy +(e)śmy uszykowały |
| 2 os. |
uszykowałeś +(e)ś uszykował |
uszykowałaś +(e)ś uszykowała |
uszykowałoś +(e)ś uszykowało |
uszykowaliście +(e)ście uszykowali |
uszykowałyście +(e)ście uszykowały |
| 3 os. |
uszykował |
uszykowała |
uszykowało |
uszykowali |
uszykowały |
bezosobnik: uszykowano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uszykujmy |
|
| 2 os. |
uszykuj |
uszykujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uszykowałbym bym uszykował |
uszykowałabym bym uszykowała |
uszykowałobym bym uszykowało |
uszykowalibyśmy byśmy uszykowali |
uszykowałybyśmy byśmy uszykowały |
| 2 os. |
uszykowałbyś byś uszykował |
uszykowałabyś byś uszykowała |
uszykowałobyś byś uszykowało |
uszykowalibyście byście uszykowali |
uszykowałybyście byście uszykowały |
| 3 os. |
uszykowałby by uszykował |
uszykowałaby by uszykowała |
uszykowałoby by uszykowało |
uszykowaliby by uszykowali |
uszykowałyby by uszykowały |
bezosobnik: uszykowano by
bezokolicznik: uszykować
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uszykowawszy
gerundium: uszykowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uszykowanie |
uszykowania |
| D. | uszykowania |
uszykowań |
| C. | uszykowaniu |
uszykowaniom |
| B. | uszykowanie |
uszykowania |
| N. | uszykowaniem |
uszykowaniami |
| Ms. | uszykowaniu |
uszykowaniach |
| W. | uszykowanie |
uszykowania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uszykowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uszykowany |
uszykowany |
uszykowany |
uszykowane |
uszykowana |
| D. | uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanej |
| C. | uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanej |
| B. | uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowany |
uszykowane |
uszykowaną |
| N. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowaną |
| Ms. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uszykowani |
uszykowani |
uszykowane |
uszykowane |
| D. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
| C. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
| B. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowane |
| N. | uszykowanymi |
uszykowanymi |
uszykowanymi |
uszykowanymi |
| Ms. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
odpowiednik aspektowy: szykować
Składnia
|
+ | uszykować | + |
CO +
(KOMU)
|
|
+ | uszykować | + |
CO +
(dla KOGO/CZEGO)
|
2. armię
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Połączenia
- uszykować armię, batalion, piechotę, wojsko
- uszykować kogoś do ataku, do bitwy do boju
- uszykować w szeregi, w rzędy
Cytaty
|
Powstał tumult i zamieszanie, których Filip nie był w stanie opanować. Udało mu się jedynie uszykować zawsze zdyscyplinowanych Genueńczyków, choć chcieli oni odpocząć przed bitwą. źródło: NKJP: Sławomir Leśniewski: Pożegnanie z rycerstwem, Polityka, 2006-08-26 |
|
|
Po uszykowaniu wojsk, Żółkiewski objechał szeregi, zachęcając żołnierzy do walki. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Kiedy spojrzałem z bezpiecznie umieszczonego na wzgórzu namiotu królewskich medyków na uszykowane do boju armie, poczułem się jak grecki satyryk Menippos [...]. Za chwilę miała rozpocząć się bitwa, w której zginąć mogło niezliczone mrowie ludzi. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004 |
|
|
Gustaw Adolf postanowił zwiększyć siłę ognia, więc uszykował swoich muszkieterów w 3 szeregi. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Przeciągnąłem za nim uliczką za bramę, między samochodami MO różnego formatu, w których siedzieli uszykowani w długie rzędy mundurowi [...]. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
uszykuję |
uszykujemy |
|||
| 2 os. |
uszykujesz |
uszykujecie |
|||
| 3 os. |
uszykuje |
uszykują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uszykowałem +(e)m uszykował |
uszykowałam +(e)m uszykowała |
uszykowałom +(e)m uszykowało |
uszykowaliśmy +(e)śmy uszykowali |
uszykowałyśmy +(e)śmy uszykowały |
| 2 os. |
uszykowałeś +(e)ś uszykował |
uszykowałaś +(e)ś uszykowała |
uszykowałoś +(e)ś uszykowało |
uszykowaliście +(e)ście uszykowali |
uszykowałyście +(e)ście uszykowały |
| 3 os. |
uszykował |
uszykowała |
uszykowało |
uszykowali |
uszykowały |
bezosobnik: uszykowano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
uszykujmy |
|
| 2 os. |
uszykuj |
uszykujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
uszykowałbym bym uszykował |
uszykowałabym bym uszykowała |
uszykowałobym bym uszykowało |
uszykowalibyśmy byśmy uszykowali |
uszykowałybyśmy byśmy uszykowały |
| 2 os. |
uszykowałbyś byś uszykował |
uszykowałabyś byś uszykowała |
uszykowałobyś byś uszykowało |
uszykowalibyście byście uszykowali |
uszykowałybyście byście uszykowały |
| 3 os. |
uszykowałby by uszykował |
uszykowałaby by uszykowała |
uszykowałoby by uszykowało |
uszykowaliby by uszykowali |
uszykowałyby by uszykowały |
bezosobnik: uszykowano by
bezokolicznik: uszykować
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
uszykowawszy
gerundium: uszykowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | uszykowanie |
uszykowania |
| D. | uszykowania |
uszykowań |
| C. | uszykowaniu |
uszykowaniom |
| B. | uszykowanie |
uszykowania |
| N. | uszykowaniem |
uszykowaniami |
| Ms. | uszykowaniu |
uszykowaniach |
| W. | uszykowanie |
uszykowania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: uszykowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | uszykowany |
uszykowany |
uszykowany |
uszykowane |
uszykowana |
| D. | uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowanej |
| C. | uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanemu |
uszykowanej |
| B. | uszykowanego |
uszykowanego |
uszykowany |
uszykowane |
uszykowaną |
| N. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowaną |
| Ms. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | uszykowani |
uszykowani |
uszykowane |
uszykowane |
| D. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
| C. | uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
uszykowanym |
| B. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowane |
| N. | uszykowanymi |
uszykowanymi |
uszykowanymi |
uszykowanymi |
| Ms. | uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
uszykowanych |
odpowiednik aspektowy: uszykowywać
Składnia
|
+ | uszykować | + |
KOGO/CO +
(do CZEGO)
|
|
+ | uszykować | + |
KOGO/CO +
(JAK)
|